III SA/Wr 374/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Sędziowie Sędzia NSA Sędzia WSA Józef Kremis (sprawozdawca), Jerzy Strzebinczyk, , Protokolant Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 października 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpoznaniu odwołania A. K. (zwanego w dalszych częściach uzasadnienia "skarżącym"), od decyzji Starosty G. w sprawie skierowania na badania lekarskie – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego w G. wpłynęło pismo Sędziego Sądu Rejonowego w W., o rozważenie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o skierowaniu A. K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na uzasadnienie wniosku podano, że u kierowcy tego stwierdzono chorobę psychiczną pod postacią zaburzeń urojeniowych. We wniosku powołano się na historię choroby WSdNiPCh w L. oraz opinię psychiatryczną w sprawie [...] Sądu Rejonowego w W. W dniu [...] r. do Starosty wpłynął również wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o skierowanie A. K. na badania lekarskie . Do wniosku tego dołączono akta postępowania wyjaśniającego [...], w tym protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania świadka (skarżącego), kopie pism kierowanych przez skarżącego do organów ścigania oraz notatki urzędowe funkcjonariuszy policji z czynności dokonywanych z udziałem skarżącego. Starosta Powiatu W. wszczął postępowanie administracyjne i po zbadaniu dokumentów wskazanych w opisanych wnioskach, w dniu [...] r. wydał decyzję o skierowaniu na badania lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, powołując się na przepisy: art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę do podjęcia zaskarżonej decyzji stanowił art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Kolegium podniosło, że przesłankami dla wydania decyzji o skierowaniu osoby uprawnionej do kierowania pojazdami na badanie lekarskie są: otrzymanie przez starostę wiarygodnej informacji dotyczącej stanu zdrowia tej osoby oraz stwierdzenie (ustalenie) w oparciu o powyższą informację, że istnieją zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Jak wyjaśniono, to ostatnie oznacza, iż muszą być ustalone okoliczności uprawdopodabniające istnienie stanów chorobowych wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami. Taką wiarygodną informację, w ocenie organu drugiej instancji, stanowi treść wniosku Prokuratora Rejonowego w G. oraz informacja uzyskana z Sądu Rejonowego w W. Z materiałów dowodowych otrzymanych od tych organów wynika, że A. K. cierpi na zaburzenia urojeniowe oraz zdradza objawy zaburzeń psychotycznych. W ocenie Kolegium, opisany we wniosku prokuratora, jak też w uzasadnieniu postanowienia Sądu, stan zdrowia z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazuje na to, że w stosunku do A. K. mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu drogowym w charakterze kierującego i uzasadniają skierowanie go na badanie do ośrodka medycyny pracy celem zweryfikowania zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia jako kierowcy. Nie bez znaczenia przy tym dla oceny wiarygodności powziętej informacji jest fakt, iż pochodzi ona od organów państwowych jakimi są Sąd i Prokuratura. Kolegium dobitnie podkreśliło, że organ nie ma obowiązku ustalania czy u skarżącego istnieją przeciwwskazania do prowadzenia pojazdu, a jedynie, czy istnieją takie zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, które wymagają przeprowadzenia badań lekarskich. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy już bowiem, stosownie do powołanej ustawy i rozporządzenia, do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego, na które skarżący został skierowany, wydaje stosowne orzeczenie. Podniesiono również, że stan zdrowia kierującego pojazdem mechanicznym jest istotny nie tylko dla jego własnego bezpieczeństwa, ale również dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Dlatego też w sytuacji, o jakiej mowa między innymi w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy o ruchu drogowym, organ nie tylko ma prawo ale i obowiązek skierowania kierującego pojazdem na badania W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. K. wniósł o uchylenie opisanych decyzji, zarzucając im naruszenie przepisów art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. Zarzucił również bezpodstawne uznanie wiarygodności zebranych w toku postępowania dokumentów. W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz podniósł, ze jest zdrowy psychicznie i nie stanowi zagrożenia w ruchu drogowym, wobec czego skierowanie na badania jest bezzasadne. Skarżący złożył również dokumentacje lekarską ze szpitala psychiatrycznego w L., w tym opinię sądowo – psychiatryczną sporządzoną na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") wydawane przez upoważnione do tego organy. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Jeśli jednak sąd nie stwierdzi naruszenia prawa procesowego ani prawa materialnego, oddala skargę, kierując się dyspozycją art. 151 p.p.s.a. Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu nieważności decyzji z dnia [...] r., jako zarzutu najdalej idącego. W ocenie skarżącego, rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wydane zostało bez powołania w sentencji rozstrzygnięcia podstawy prawnej (powołano jedynie przepis proceduralny, tj. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), a zatem sąd zobowiązany był stwierdzić jego nieważność. Zarzut ten jest bezzasadny. W decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia Starosty G., organ drugiej instancji wyraźnie bowiem wskazał, że orzeczenie to podejmuje na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego, a następnie rozważania prawne w uzasadnieniu decyzji rozpoczął od konstatacji, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Takie określenie podstawy prawnej orzeczenia należy uznać za prawidłowe i wyczerpujące. Pierwsze z dwóch powołanych aktów prawnych zawierają podstawy procesowe i określają właściwość organu do wydania decyzji, ustawa wymieniona jako ostatnia zawiera zaś podstawę materialnoprawną. Według przytoczonego powyżej przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadku nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W pierwszej kolejności wypada w związku z tym zauważyć, że cały przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 dotyczy bezsprzecznie wątpliwości, jakie nasuwa stan zdrowia osoby, która miałaby być poddana badaniom. Chodzi o "kierującego pojazdem skierowanym decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia" (art. 122 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym). Zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem nie może skutecznie zgłosić każdy podmiot. Winien to stwierdzić organ wydający decyzję o skierowaniu na badania. W wyniku przeprowadzonego postępowania muszą zostać ustalone okoliczności uprawdopodobniające istnienie stanów chorobowych, wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami (Wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r. I OSK 79/05 LEX nr 191003). W rozpatrywanej sprawie organ I instancji skierował skarżącego na badania lekarskie z uwagi na zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia wskazane w informacji przekazanej z Sądu Rejonowego w W. oraz we wniosku Prokuratora Rejonowego, do którego załączono szereg dokumentów, w tym postanowienie Sądu, przesłuchania świadkach i notatki funkcjonariuszy Policji. Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono bez wątpliwości, że skarżący cierpi na zaburzenia psychiczne o charakterze urojeniowym. Zgromadzone w toku postępowania dowody, w tym rozpoznanie choroby psychicznej, są według Sądu wystarczające dla skierowania skarżącego na przedmiotowe badania lekarskie. Dodatkowo, ze złożonej przez skarżącego na rozprawie opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że cierpi on na [...]. Sąd podziela pogląd organu II instancji, że wszystkie opisane powyżej dokumenty, potwierdzające chorobę psychiczną skarżącego, stanowią wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, który może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 4 r. Słusznie zatem organ II instancji stwierdził, że taki stan zdrowia, może wyłączać lub ograniczać bezpieczne uczestnictwo kierującego w ruchu drogowym. Jak słusznie podkreślił organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji, jest to jednak tylko prawdopodobieństwo, którego istnienia wymaga cytowany art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W celu ustalenia, czy w istocie skarżący mógłby jako uczestnik ruchu drogowego stanowić zagrożenie dla jego bezpieczeństwa, skarżący został decyzją organu I instancji skierowany na badania lekarskie. W tym miejscu zaakcentowania wymaga specyficzny cel badań kontrolnych, przewidywanych w art. 122 ust. 1 prawa o ruchu drogowym. Z konstrukcji całego tego przepisu wynika, że w razie stwierdzenia którejkolwiek sytuacji z kręgu wymienionych w pkt. 1-6, badanie lekarskie jest obowiązkowe, właśnie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Ustawodawca nie przesądził więc wcale, że każda z tych sytuacji (także stan zdrowia, o którym mowa w pkt. 4 interpretowanego przepisu) stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem. Przeciwnie, ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii powierzył lekarzom. Wyłącznie bowiem niezbędna, fachowa wiedza medyczna jest w stanie definitywnie wykazać, czy określony stan zdrowia stanowi (lub nie stanowi) przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja ma podstawy materialnoprawne oraz faktyczne z uwagi na stan zdrowia skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.