I OZ 487/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 339/11 o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2011 r. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek G.S. o przywrócenie terminu do wystąpienia z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 20 października 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż jako przyczynę uchybienia terminu skarżący powołał fakt, iż na rozprawie, na której zapadł wyrok, nie był obecny ani on, ani ustanowiony w sprawie pełnomocnik. Ponadto działający w ramach przyznanego stronie prawa pomocy adwokat nie przekazał stronie informacji o zapadłym orzeczeniu ani o sposobie dalszego postępowania. W ocenie Sądu powołane przez skarżącego okoliczności nie wskazywały na brak jego winy w uchybieniu, a ponadto strona reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, którego działania i zaniechania obciążają stronę. Zażalenie na to postanowienie wniósł G.S., domagając się jego zmiany lub uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podkreślił, iż nie został pouczony o terminie rozprawy, a ustanowiony w sprawie adwokat nie przekazał mu ani informacji o tym terminie, ani nie przekazał jakie zapadło w sprawie orzeczenie. Nie mogąc skontaktować się z działającym w jego imieniu adwokatem uzyskał informację z Okręgowej rady Adwokackiej w Rzeszowie, iż przestał on być jej członkiem i to już przed wystosowaniem przez Sąd zawiadomienia o terminie rozprawy. Oznaczało to, iż w chwili gdy zapadł wyrok strona pozbawiona była w istocie reprezentacji, a co za tym idzie nie może ponosić winy za uchybienia pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej jako "P.p.s.a.", przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Okoliczności wskazujące na brak takiej winy strona winna wskazać we wniosku o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie G.S. swój wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku uzasadnił tym, iż ustanowiony dla niego pełnomocnik z urzędu nie przekazał mu informacji ani o terminie rozprawy wyznaczonej przez Sąd I instancji, ani o tym, jakie rozstrzygnięcie zapadło w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż okoliczności te nie wskazują na brak winy strony w uchybieniu, jednakże stanowisko to nie znajduje uzasadnienia, szczególnie w świetle faktów przywołanych w zażaleniu skarżącego oraz w jego piśmie z dnia 28.06.2012 r. G.S. podkreślił bowiem, iż – wobec długotrwałej niemożności skontaktowania się z ustanowionym adwokatem – uzyskał informację z Okręgowej Rady Adwokackiej w Rzeszowie, iż wyznaczony pełnomocnik nie jest już jej członkiem i nie świadczy zawodu adwokata, a okoliczność ta zaistniała już przed wysłaniem przez Sąd zawiadomienia o wyznaczeniu terminu rozprawy. Fakt ten potwierdzony został przez Okręgową Radę Adwokacką w Rzeszowie, która w piśmie z dnia 25.06.2012 r. oświadczyła, że D.S., wyznaczony pełnomocnikiem w sprawie, został skreślony z listy adwokatów uchwałą Rady z dnia 3.08.2011 r. Skreślenie to nastąpiło więc przed skierowaniem do niego zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy, a co za tym idzie już w tej chwili pozbawiony on był możliwości działania jako pełnomocnik trony, co powoduje nieskuteczność doręczenia zastępczego zawiadomienia, jakie zastosował Sąd I instancji w niniejszej sprawie. Skierowanie zawiadomienia jedynie do pełnomocnika, wobec nieskuteczności tej czynności, pozbawiło skarżącego możliwości dowiedzenia się zarówno o terminie rozprawy, jak i – w konsekwencji – o treści zapadłego w sprawie orzeczenia oraz sposobu jego zaskarżenia. Oznacza to, że wbrew wyrażonemu przez Sąd stanowisku skarżący nie zawinił w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a wskazane przez niego okoliczności wskazują w sposób niebudzący wątpliwości, iż w sprawie zachodzą przesłanki przywrócenia tego terminu, o jakich mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za naruszające prawo, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1, art. 87 § 2 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.