III SA/Lu 349/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi D. K. – [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu oraz przywozu odpadów bez wymaganego zezwolenia oddala skargę. III SA/Lu 349/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. o nr [...] o nałożeniu na D. K. kary pieniężnej w wysokości 7.000,00 zł za naruszenia w postaci: -wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów; -przewóz drogowy (wwóz) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Organ ustalił, że 2 lipca 2010 r. o godzinie 20:00 na drodze krajowej nr 3 w S. miała miejsce kontrola zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton składającego się z pojazdu marki VOLVO nr rej. [...] oraz przyczepy marki SCHMITZ o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektora transportu drogowego. Zespołem pojazdów kierował S. J.. Ustalono, że w dniu kontroli wykonywano przewóz drogowy używanych części samochodowych z Niemiec do Polski na podstawie licencji nr [...], udzielonej D. K.. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako organu pierwszej instancji decyzji administracyjnej dnia [...] września 2010 r., nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 7000 (siedem tysięcy) złotych. W odwołaniu od decyzji D. K. podniósł, iż przewoził części samochodowe zgodnie z dokumentem CMR. Wskazał, że zarówno załadowca jak i odbiorca zapewniali, że towar nie wymaga dodatkowych zezwoleń i będzie weryfikowany pod kątem dalszej przydatności. Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej, wyjaśnił, że kwestię przemieszczania odpadów regulują przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów oraz przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska, który jest w szczególności organem właściwym w sprawach: 1) przywozu odpadów na teren kraju, 2) wywozu odpadów poza teren kraju, 3) tranzytu odpadów przez teren kraju. Według art. 4 wymienionej ustawy organ ten wydaje także zezwolenia na: 1) przywóz odpadów na teren kraju, 2) wywóz odpadów poza teren kraju oraz 3) tranzyt odpadów przez teren kraju. Organ odwoławczy wskazał następnie, że stosownie do treści art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1-8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 15000 złotych - w odniesieniu do kontroli drogowej (art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym). Według lp. 13.2 załącznika, naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Organ odwoławczy zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym bezspornie zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie wykonywania przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów (lp. 13.2 załącznika). Organ stwierdził również, że doszło do naruszenia przepisów o przemieszczaniu odpadów (lp. 7.5 załącznika). Odnośnie naruszenia określonego w lp. 7.5 załącznika organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas kontroli drogowej ustalono, iż przewożony ładunek stanowiły używane części samochodowe w postaci zderzaków, błotników, atrap, tłumików, chłodnic, opon oraz silników samochodowych. Z okazanego przez kierowcę dokumentów - CMR i rachunku wystawionego przez D. wynikało, iż ładunek stanowiły cztery silniki samochodowe oraz 55 sztuk innych zużytych części samochodowych, których odbiorcą miał być przedsiębiorca T. P. w W. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż przewożony ładunek stanowią odpady o kodach 16 01 03 (zużyte opony), 16 01 04 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy), 16 01 17 (metale żelazne) oraz 16 01 18 (metale nieżelazne). Organ odwoławczy stwierdził, że dla oceny, czy przewożone części były odpadami, nie ma znaczenia okoliczność, iż części zostaną następnie przesortowane pod kątem ich dalszej przydatności i użycia. Organ wyjaśnił, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Stosownie do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1206) w grupie 16 znajdują się odpady nieujęte w innych grupach, natomiast w podgrupie 16 01 znajdują się odpady w postaci zużytych lub nienadających się do użytkowania pojazdów (...) odpady z demontażu, przeglądu i konserwacji pojazdów. Organ wskazał, że zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 przemieszczanie odpadów wymaga uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwego organu. W myśl ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oznacza to konieczność uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na przywóz, wywóz lub tranzyt odpadów. Zezwolenia wydawane są zgodnie ze szczegółowymi przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Zgodnie z prawem polskim przybierają one postać decyzji administracyjnej w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego. D. K. nie uzyskał wymaganego zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na wwóz odpadów o kodach 16 01 03 (zużyte opony), 16 01 04 (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy), 16 01 17 (metale żelazne) oraz 16 01 18 (metale nieżelazne), a zatem decyzja o nałożeniu kary pieniężnej tytułem popełnienia naruszenia z lp. 7.5 załącznika jest słuszna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia 8 marca 2011 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kary za przywóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuca przede wszystkim naruszenie prawa materialnego, co spowodowane było błędnym zakwalifikowaniem przewożonego przez skarżącego w dniu 2 lipca 2010 r. ładunku jako odpadów. W ocenie skarżącego przewożone podzespoły dopiero po demontażu mogły stać się odpadami. Nadto skarżący zarzuca, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, zasadnym było wydanie decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem zasięgnięcia opinii Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, jako organu specjalizującego się w problematyce gospodarki odpadami. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił ponadto, że wyniki kontroli przeprowadzonej przez L. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie mają mocy wiążącej w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy administracji przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie niniejszej zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego i w oparciu o całokształt materiału dowodowego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Prawidłowe jest w szczególności ustalenie, że należący do firmy skarżącego pojazd przewoził w dniu 2 lipca 2010 r. o godz. 20:00 w ramach międzynarodowego transportu drogowego używane części samochodowe z Niemiec do Polski. Były to m. in. silniki i skrzynie biegów, elementy blacharki, osie, używane karoserie, chłodnice, zbiorniki paliwa, elementy układu wydechowego, elementy zawieszenia, tarcze hamulcowe, używane opony i inne części. Skarżący nie kwestionuje, że dokonał przywozu na teren kraju wymienionych części samochodowych, sporne jest jednak, czy części te stanowiły odpady w rozumieniu obowiązujących przepisów. Sąd podziela stanowisko organów, że używane części samochodowe stanowiły odpady w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r. Nr 185, poz.1243 z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych do ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje, uwzględniający źródła powstawania odpadów, wraz z listą odpadów niebezpiecznych oraz ze sposobem klasyfikowania odpadów określa z kolei rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206), wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. W § 2 rozporządzenia wskazano 20 grup odpadów. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 rozporządzenia odpady klasyfikuje się według źródła powstawania w grupach 01 do 12 lub 17 do 20, przypisując im odpowiedni kod sześciocyfrowy określający rodzaj odpadu. W stanowiącym załącznik do rozporządzenia Katalogu odpadów wraz z listą odpadów niebezpiecznych zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy (włączając maszyny pozadrogowe), odpady z demontażu, przeglądu i konserwacji pojazdów (z wyłączeniem grup 13 i 14 oraz podgrup 16 06 i 16 08) oznaczone zostały kodem 16 01. W ramach tej grupy wyróżnia się m. in. zużyte opony (kod 16 01 03), zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy (kod 16 01 04), metale żelazne (kod 16 01 17), metale nieżelazne (kod 16 01 18). Nie ulega wątpliwości, że używane, nieposortowane części samochodowe, wskazane w protokole kontroli, przewożone przez firmę skarżącego odpowiadają ustawowej definicji odpadów i obowiązującej klasyfikacji odpadów. Przez zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy należy rozumieć zarówno pojazdy, jak i ich części. Dla uznania, że określone przedmioty czy substancje stanowią odpady bez znaczenia jest oznaczenie ładunku przez nadawcę oraz wiedza dokonującego przewozu o charakterze ładunku. Nie ma również znaczenia okoliczność, czy odbiorca dokona sortowania części samochodowych w celu ewentualnego ponownego użycia niektórych z nich. Decydujący jest stan z chwili dokonywania przewozu. Nie ma także znaczenia okoliczność, czy niektóre części przewożone były w większych podzespołach. Żaden z tych podzespołów nie stanowił przecież samodzielnej, zdolnej do ruchu części pojazdu. W świetle powyższego prawidłowe jest stanowisko organów, że przywóz do Polski wymienionych części samochodowych, stanowiących odpady o określonych wyżej kodach 16 01 03, 16 01 04, kod 16 01 17 i 16 01 18 podlega przepisom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 z późn. zm.). Ustawa ta określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str. 1) oraz kary pieniężne za naruszanie obowiązków w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Zgodnie z tą ustawą przywóz odpadów na teren kraju wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 4 pkt 1 ustawy). Jest poza sporem, że skarżący nie posiadał zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju. Trafnie zatem uznały organy, że skarżący wykonał przewóz drogowy, naruszając przepisy o odpadach, co uzasadnia nałożenie na niego kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o odpadach podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa wyżej oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4). W załączniku tym pod pozycją 7. wymieniono naruszenia określone jako "Wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących przewozu odpadów". Jednym z tych naruszeń jest wskazany w poz. 7.5. "Przywóz drogowy (wwóz) odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia". Kara za naruszenie określone w poz. 7.5 wynosi zgodnie z załącznikiem 6.000 zł. Wymierzona skarżącemu kara pieniężna za przywóz z Niemiec do Polski odpadów stanowiących części samochodowe nie narusza zatem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Prawidłowe jest także stanowisko organów, że brak podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten stanowi, że przepisów ust. 1-3, przyznających uprawnionym do kontroli prawo nałożenia na wykonującego przewozy drogowe karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 93 ust. 7 ustawy. W szczególności za okoliczności te nie może być uznany fakt, iż nadawca odpadów oznaczył ładunek jako "neutralny" i skarżący nie wiedział, że do wykonania przewozu wymagane jest zezwolenie. Nie jest to bowiem okoliczność, której podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ma również wpływu fakt, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 9 - 13 grudnia 2010 r. przez inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w L. – Delegatura w Z. nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przewozu odpadów. Przede wszystkim zauważyć należy, że wyniki tej kontroli nie wiążą organu uprawnionego do kontroli i nakładania kar za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ponadto organ ochrony środowiska dokonuje kontroli i wymierza kary na innej podstawie prawnej. Podstawą nakładania kar pieniężnych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska są przepisy art. 32 – 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepisy te przewidują przede wszystkim nałożenie kary pieniężnej na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie oraz na wysyłającego odpady bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Warunki nałożenia kary pieniężnej na transportującego odpady zostały natomiast wyczerpująco określone w art. 33 ust. 3 pkt 1 – 7. Są to inne okoliczności niż wskazane w ustawie o transporcie drogowym, dające podstawę do nałożenia kary za wykonywanie przewozu z naruszeniem przepisów o odpadach (art. 92 ust. 1 pkt 3). W świetle powyższego brak podstaw do uwzględnienia skargi. Skarżący nie kwestionuje decyzji w części dotyczącej kary w kwocie 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).