I SA/Wa 369/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-20
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji paliw na nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego stanowi realizację celu wywłaszczenia w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniającą odmowę zwrotu nieruchomości?Ratio decidendi
Budowa stacji paliw, realizowana przez komercyjny podmiot wiele lat po terminie określonym w ustawie o gospodarce nieruchomościami, nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą. Nieruchomość, na której taka inwestycja powstała, powinna zostać uznana za zbędną na cel wywłaszczenia i podlegać zwrotowi na rzecz poprzednich właścicieli lub ich spadkobierców.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Miasta W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości spadkobiercom byłych właścicieli. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Część nieruchomości została zabudowana osiedlem, jednak na innej części, po wielu latach od wywłaszczenia, wybudowano stację paliw. Miasto W. kwestionowało zwrot nieruchomości, argumentując, że budowa stacji paliw jest zgodna z celem wywłaszczenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa stacji paliw nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] orzekającej o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] róg [...] "[...]", będącej częścią dawnej działki Nr [...] z dawnego obrębu [...], stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...], nr [...] z obrębu [...] na rzecz spadkobierców byłych właścicieli W. M. i L. M.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Umową z dnia [...] października 1973 r., zawartą w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, Skarb Państwa nabył od S. i B. małżonków M. gospodarstwo rolne położone w W. przy ul. [...], oznaczone numerami [...] z obrębu [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...]ha, z przeznaczeniem pod budowę zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z lokalizacją ulic miejskich na podstawie decyzji lokalizacyjnych z dnia [...] kwietnia 1972 r., przy czym część nieruchomości wykupiona została na wniosek małżonków M.
W dniu [...] marca 1997 r. poprzedni właściciele wystąpili do Urzędu Rejonowego w W. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniosek ten został ponowiony przez spadkobierców byłych właścicieli w dniu [...] stycznia 2004 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] Starosta [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W. ul. [...] róg [...] "[...]", będącej częścią dawnej działki [...] stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr [...] i [...] na rzecz spadkobierców byłych właścicieli W. M. w 1/2 i części i L. M. w 1/2 części, jednocześnie zobowiązał jednocześnie do zwrotu na rzecz Miasta W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł oraz kwoty [...] zł stanowiącej zwiększenie wartości nieruchomości wskutek działa podjętych bezpośrednio na nieruchomości.
Od decyzji powyższej odwołanie złożył Prezydent W.i wskazał, że na części nieruchomości wybudowane zostało osiedle mieszkaniowe oraz ulice tworzące siec komunikacyjną Dzielnicy [...] – zgodnie z celem wywłaszczenia – na części znajduje się natomiast stacja paliw. Zdaniem Prezydenta wybudowanie stacji paliw jest również zgodne z celem wywłaszczenia, gdy, służy ona zarówno mieszkańcom okolicznych osiedli jak również wszystkim mieszkańcom [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i stwierdził, że jak wynika z ustaleń organu, cel na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, został zrealizowany jedynie na części przejętej nieruchomości, natomiast pozostała część, stanowiąca obecnie działki nr [...] i [...] została zagospodarowana dopiero w 1995 r. czyli po 22 latach od dnia wywłaszczenia. Zdaniem organu prawidłowo Starosta [...] orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, gdyż budowa stacji benzynowej po 22 latach od wywłaszczenia, nie stanowi realizacji celu wywłaszczeniowego.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, pismem z dnia [...] lutego 2011 r. Prezydent W. reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. M. J., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił organom, że rozpatrując niniejszą sprawę nie uwzględniły faktu, że prawie połowa nieruchomości została wykupiona na wniosek właściciela i położona była poza lokalizacją inwestycji.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga podlega oddaleniu.
Istotą sporu pomiędzy stronami pozostaje kwestia czy spełnione zostały przesłanki zwrotu nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...], położonej w W. przy ul. [...] róg [...] "[...]" , wymienione w treści art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r o gospodarce nieruchomościami.
Art. 136 ust 3 wymienionej ustawy przewiduje, że poprzedni właściciel nieruchomości bądź jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Zgodnie z art. 137 ust. 1 tejże ustawy , nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:
a) Pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna , nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu.
b) Pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany
Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, nakazuje uznać tą nieruchomość za zbędną i przesądza o konieczności jej zwrotu.
Bezspornym jest, że wywłaszczona nieruchomość przeznaczona była pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą . Wymieniony cel został zrealizowany jedynie na jej części, natomiast działki [...] i [...] zostały zagospodarowane dopiero w 1995r. Inwestycja w postaci części stacji paliw została bowiem zrealizowana przez komercyjny podmiot - firmę Z - 22 lata po dacie wywłaszczenia, w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji budowlanej z dnia [...] czerwca 1994r. Dopuszczenie jej do użytkowania nastąpiło w oparciu o decyzję z dnia [...] czerwca 1995r. Jest zatem oczywiste, że cel wywłaszczenia nie tylko nie został zrealizowany w terminie 10 lat od dnia wywłaszczenia, ale nie został w ogóle zrealizowany. Nie jest bowiem realizacją celu w postaci budowy osiedla mieszkaniowego, wybudowanie stacji paliw. Zważyć należy także, iż ponad wszelką wątpliwość inwestycja firmy Z nie została przedsięwzięta przez podmiot na rzecz którego dokonane było wywłaszczenie.
Tym samym należy uznać, że analiza wymienionych wyżej przesłanek zbędności nieruchomości warunkujących zwrot wywłaszczonej nieruchomości została przez organ przeprowadzona w sposób prawidłowy, w oparciu o niebudzący wątpliwości materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu orzekającego zarzut braku poczynienia przez organ ustaleń co do sposobu zagospodarowania spornej działki przed wybudowaniem stacji paliw w 1994 r. jest nieuprawniony. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest bowiem, że spornym gruntem w dacie zawarcia umowy dzierżawy ze Z spółka z o.o. dysponowało miasto W. legitymując się ku temu tytułem prawnym. Powyższe przesądza, że nie pozostawał on w granicach osiedla mieszkaniowego a tym samym nie stanowił jego infrastruktury.
Z tych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło