II SA/Sz 738/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011r. sprawy ze skargi P. C. i A. C.-Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę P.C. i A.Z. pismem z dnia [...] r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] zmieniającej, za zgodą stron, decyzję z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo – mieszkalnego z przyłączami na działce nr [....] położonej w miejscowości [...]. Uzasadniając swoje stanowisko odwołujący zarzucili organowi pierwszej instancji, że bez własnej winy nie uczestniczyli w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji, a także nie zostali poinformowani o wszczęciu postępowania w powyższej sprawie i nie doręczono im wówczas decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że postępowanie odwoławcze składa się z fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Odwołanie (zażalenie) może być uznane za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak i z przyczyn podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania zachodzi w sytuacji, gdy wniesiono odwołanie od decyzji ostatecznej. Kolegium zaznaczyło, że instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 127 § 1 i art. 129 § 2 K.p.a.). W tym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył, ani nie ogłosił decyzji, a o jej wydaniu dowiedziała się z innych źródeł. Każde uchybienie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie, wydając postanowienie przewidziane w art. 134 K.p.a., chyba że strona prosi o przywrócenie uchybionego terminu stosownie do art. 58 i następnych K.p.a. i wniosek ten zostanie uwzględniony. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w podanym terminie decyzja, w myśl art. 16 § 1 K.p.a., staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Zdaniem Kolegium, bezsporny w sprawie jest fakt, że walor ostateczności decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...]uzyskała z dniem [...] r. Natomiast sam fakt przesłania w postępowaniu wznowieniowym przez organ administracyjny decyzji, która nie została uprzednio doręczona stronie postępowania administracyjnego, nie może mieć bezpośredniego wpływu na bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a w szczególności nie otwiera on biegu tego terminu dla strony. Kwestionując powyższe postanowienie P.C. i A.Z. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj: - art. 129 § 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na naruszeniu uprawnień skarżących do wniesienia odwołania od decyzji w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia; - art. 16 § 1 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na błędnym uznaniu, że decyzja z 20 grudnia 2006 r. ma charakter ostateczny, mimo iż nie została skarżącym doręczona; - art. 107 § 3 w zw. z art. 8 K.p.a. polegające na całkowitym braku przedstawienia uzasadnienia prawnego i faktycznego na poparcie przyjętego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze poglądu o ostatecznym charakterze decyzji z 8 grudnia 2009r. skutkujące osłabieniem zaufania skarżących do organów administracji publicznej. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali, że otrzymali przedmiotową decyzję w dniach [...] r. i realizując swoje ustawowe prawo, w terminie czternastu dni, złożyli stosowne odwołania zarzucając szereg uchybień prawa materialnego i proceduralnego. Do zastrzeżeń tych Kolegium nie odniosło się merytorycznie, stwierdzając jedynie, że decyzja jest ostateczna, a w związku z tym środek odwoławczy od niej nie przysługuje. Tymczasem, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja była ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Dopiero takie decyzje od których stronom nie służy odwołanie ustawodawca nakazuje traktować jako ostateczne. Ponadto skarżący zarzucili, że Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podało nawet przepisu prawnego na podstawie którego stwierdziło rzekomą ostateczność decyzji. W ocenie skarżących zawierające się w kilku zdaniach uzasadnienie jest szablonowe i w istocie mogło by być wykorzystane praktycznie do każdej sprawy administracyjnej o podobnym rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona we wskazanym powyżej zakresie kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do uznania, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, a tym samym przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] i że nie doręczono im tej decyzji. W postępowaniu tym organ uznał za stronę P.F., nie przyznając przymiotu strony skarżącym. Objętą odwołaniem decyzję doręczono stronie biorącej udział w postępowaniu w dniu 10 grudnia 2009 r. A zatem prawidłowo Kolegium odwoławcze podało, że decyzja nabrała waloru ostateczności z dniem 28 grudnia 2009 r., co wynika z treści przepisu art. 16 § 1 w związku z art. 129 § 2 K.p.a. Wbrew zarzutom skargi Kolegium powołało rzeczone przepisy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Gdyby skarżący złożyli odwołanie przed upływem terminu do jej zaskarżenia przez stronę biorącą udział w postępowaniu, tj. przed dniem [...] r. wówczas obowiązkiem organu II instancji byłoby rozpoznanie tego odwołania i rozstrzygnięcie go, a w przypadku stwierdzenia, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony należałoby umorzyć postępowanie odwoławcze. Natomiast w sytuacji, kiedy podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu i wniósł odwołanie po upływie terminu wniesienia odwołania dla stron biorących udział w postępowaniu, uznać należy, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej, dlatego obowiązkiem organu było stwierdzenie - w trybie art. 134 K.p.a. - jego niedopuszczalności. Słusznie też organ odwoławczy wskazał na stanowisko doktryny i utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym, po upływie terminu do wniesienia odwołania osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a twierdzi, że przysługuje jej w sprawie przymiot strony może się skutecznie bronić przez złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w trybie wznowienia, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak wynika z akt sprawy, skarżący z możliwości wznowienia postępowania skutecznie skorzystali. W tym stanie rzeczy należało, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzec jak w sentencji.