VII SA/Wa 1197/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-21
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Daria Gawlak – Nowakowska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę drogi ekspresowej może zostać wydana, jeśli zapewniony dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości sąsiedniej jest ograniczony, a właściciel żąda wykupu całej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały pozwolenie na budowę, ponieważ inwestor spełnił wszystkie wymagane prawem warunki, w tym dotyczące projektu budowlanego i dostępu do środowiska. Ograniczenia w dostępie do drogi krajowej dla nieruchomości sąsiedniej zostały uznane za uzasadnione przepisami szczególnymi dotyczącymi dróg klasy S, a zapewniony alternatywny dostęp drogą gminną spełnia wymogi techniczne. Roszczenie o wykup nieruchomości ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę drogi ekspresowej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla ich nieruchomości, która stanowiła jedyne źródło utrzymania (zakład wulkanizacyjny). Kwestionowali również sposób powiadamiania o postanowieniach proceduralnych oraz żądali wykupu całej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi H. A., T. A., A. A., L. A., K. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę i rozbiórkę skargę oddala.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane), art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003 r., Nr 80 poz. 721 ze zm.) w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2008 r., Nr 154, poz. 958), art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na budowę i rozbiórkę inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku P. – R., od km 324+772 do km 386+000 - odcinek 2 - od km 346+803,80 do km 356+700 oraz na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił w dniu 2 lipca 2010 r. z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji.
Do wniosku z dnia 2 lipca 2010 r., skorygowanego w dniach 5 sierpnia 2010 r., 29 września 2010 r. i 15 października 2010 r. dołączono:
cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
* decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].01.2008 r. oraz nr [...] z dnia
[...].09.2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej,
* decyzję Wojewody [..] z dnia [...].10.2006 r., znak: [...]
środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego
przedsięwzięcia.
Dalej organ I instancji wskazał, że dla powyższego przedsięwzięcia drogowego inwestor uzyskał decyzję o lokalizacji drogi krajowej przed dniem 10 września 2008 r., a postępowanie o uzyskanie decyzji nr [...] o lokalizacji drogi krajowej zostało wszczęte i nie zakończyło się przez ww. datą, tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W tej sytuacji, na mocy art. 6 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 25 lipca 2008 r., dla przedmiotowego postępowania zastosowanie miały przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 września 2008 r.
Następnie organ wskazał, że zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nastąpiło poprzez obwieszczenie w prasie lokalnej - lokalnym dodatku do G., w dniu 26 sierpnia 2010 r. oraz przez obwieszczenia opublikowane na tablicach ogłoszeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, to jest: w Urzędzie Gminy T. w terminie 30 sierpnia 2010 r. - 13 września 2010 r., w Urzędzie Gminy L. w terminie 30 sierpnia 2010 r. - 14 września 2010 r., w Urzędzie Miasta T. w terminie 2 września 2010 r. - 15 września 2010 r. W obwieszczeniach zawarto informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia w sprawie, a także składać wnioski
1 zastrzeżenia dotyczące rozpatrywanej sprawy.
Wojewoda[...] postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2010 r., nr [...] w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia braków materialno - prawnych wniosku w terminie do dnia 15 października 2010 r. Brakujące dokumenty zostały złożone w dniu 15 października 2010 r. wraz z ponownie skorygowanym wnioskiem o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji.
W toku przedmiotowego postępowania nie została przeprowadzona ponowna ocena oddziaływania na środowisko z uwagi na to, że obowiązek ten nie został nałożony decyzja wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r. określającą
środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, inwestor nie wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie takiej oceny oraz organ nie stwierdził, żeby we wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Dalej organ wskazał, że obowiązek zachowania warunków realizacji przedsięwzięcia, określonych w ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia[...] października 2006 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia nałożony został przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę .
Warunki te uwzględnione zostały także w projekcie budowlanym poprzez zaprojektowanie, m. in.: ekranów akustycznych, urządzeń oczyszczających i elementów kanalizacji deszczowej. Zaprojektowano także przejścia dla zwierząt, dosadzanie drzew i krzewów. Ograniczono do minimum wycinkę drzew i krzewów, przedstawiono sposób postępowania z masami ziemnymi i odpadami, wytworzonymi podczas robót budowlanych.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że skoro przedłożony projekt budowlany jest zgodny z obowiązującymi przepisami, z decyzjami o ustaleniu lokalizacji autostrady, jest kompletny i wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, to należało udzielić pozwolenia budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]lutego 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H.A., C. A. i T. A., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w części nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzył w tym zakresie postępowanie organu I instancji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie wprowadzają w tym względzie żadnych zmian. Nadanie zatem rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec powyższego zasadnym jest
uchylenie decyzji Wojewody [...] w części nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i umorzenie w tym zakresie postępowania organu I instancji.
Ponadto organ wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę, prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czym wypełnił dyspozycję art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Inwestor przedstawił kompletny projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami, informacje dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b Prawa budowlanego, oraz zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego.
Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji jest zgodny z wymaganiami decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] (znak: [...]) ustalającej warunki lokalizacji dla inwestycji pn. "rozbudowa drogi krajowej Nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W.– T. od km 346+803,80 do km 356+700,00 wraz z przebudową infrastruktury technicznej" oraz zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości na potrzeby w/w inwestycji.
Projekt przedmiotowej inwestycji spełnia również warunki decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przystosowaniu drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od P. do granicy województwa[...] od km 324+772 do km 408+805.
Marszałek Województwa [...] decyzjami z dnia [..] lipca 2010 r., znak: [...] z dnia [..] czerwca 2010 r., znak: [..], z dnia 30 czerwca 2010 r, znak: [....] oraz z dnia [...] września 2010 r., znak: [...] udzielił inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do środowiska w ramach przedmiotowej inwestycji.
Wobec spełnienia przez inwestora, wymagań określonych w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących dostępu nieruchomości stanowiącej ich własność do drogi krajowej nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 43, poz. 430 z późn. zm.) stosowanie zjazdów na drodze klasy S jest zabronione. Zgodnie z przyjętym przez projektanta rozwiązaniem nieruchomość skarżących będzie miała zapewnione połączenie z drogą krajową nr [...] poprzez drogę gminną o szerokości 5 m z poboczem o szerokości 0,75 m, o nośności 8 t/oś oraz węzeł Z.. Przyjęte rozwiązanie jest odpowiednie z uwagi na charakter działalności prowadzonej przez skarżących. W związku z powyższym wymóg ustanowiony w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego został w przedmiotowej sprawie spełniony.
Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu żądania wykupu całej nieruchomości organ stwierdził, że stosownie do art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.) w przypadku, gdy część nieruchomości została przejęta pod lokalizację drogi, a pozostała jej część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, zarządca drogi jest zobowiązany do jej nabycia na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych w w/w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wykup nieruchomości w trybie tego przepisu ma bowiem charakter cywilnoprawny, dlatego też może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Nieuzasadnione są zarzuty odnośnie nieuzyskania przez inwestora prawa dysponowania działką nr [...] na cele budowlane. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części w/w działki przeznaczonej pod rozbudowę drogi krajowej nr [...], a następnie, decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] Wojewoda [...] orzekł o jej wywłaszczeniu.
Odnosząc się do zarzutów niedoręczenia i nieogłoszenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie sprostowania z urzędu błędu pisarskiego w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r, nr [...] (znak: [...]), co uniemożliwiło stronom wniesienie zażalenia, organ wskazał, że ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych zawiera przepisy, które w szczególny sposób regulują zasady powiadamiania stron o postępowaniu dotyczącym budowy dróg. Stosownie do art. 24 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 tej ustawy, strony postępowania inne niż wnioskodawca są powiadamiane w drodze obwieszczeń o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o wydaniu decyzji w tej sprawie. Natomiast przepisy te nie przewidują obowiązku powiadamiania np. o postanowieniu w sprawie sprostowania błędu pisarskiego. Jednocześnie przepisy szczególne wyłączają możliwość zastosowania w kwestii wydawanych w tym postępowaniu postanowień stosownych przepisów k.p.a. Przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. nie mogą być interpretowane w ten sposób, że w rezultacie przyjętej wykładni wymagania dotyczące postanowień, a więc rozstrzygnięć w kwestiach wpadkowych, będą surowsze niż wymagania dotyczące decyzji, a więc merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Tym samym, w ocenie organu, niedoręczenie postanowienia stronom nie spowodowało naruszenia zasady równości stron i prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Natomiast prawidłowość postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nie może podlegać weryfikacji w niniejszym postępowaniu.
Wskazał także, źe niedogodności powstałe lub mogące powstać w wyniku przyjętego sposobu prowadzenia prac budowlanych objętych zaskarżoną decyzją Wojewody [...] nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli C. A. , H. A. i T.A . wnosząc o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 104 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. oraz naruszenie art. 5 i art. 28 Prawa budowlanego.
W ocenie skarżących decyzja Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., a także decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października
2010 r. obarczone są naruszeniami przepisów postępowania mającymi istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wykazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej. Tym samym organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 K.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Organy administracji w sposób rażący pomięły interes strony skarżącej i nie uwzględniły podnoszonych przez nią okoliczności. W toku postępowania administracyjnego skarżący wielokrotnie podnosili, iż wywłaszczenie jednej z należących do nich działek, stanowiącej wjazd do prowadzonego przez nich zakładu wulkanizacyjnego, skutkować będzie utratą klientów, a co za tym idzie utratą jedynego dla nich źródła utrzymania.
C. A. i T. A. są właścicielami zakładu wulkanizacyjnego posadowionego na gruncie stanowiącym własność także H. A. Działalność tą skarżący prowadzili od 25 lat i stanowiła ona ich jedyne źródło utrzymania. Działalność prowadzona jest na działkach oznaczonych nr ewidencyjnymi [...]. Odbiorcami świadczonych przez skarżących usług są przede wszystkim kierowcy samochodów ciężarowych. Dla wykonywania tejże działalności koniecznym jest stworzenie kierowcom odpowiednich możliwości wjazdu do zakładu. Wykonywanie działalności bez odpowiedniego wjazdu nie będzie możliwe. Drogi wewnętrzne, które zgodnie z decyzjami mają zapewnić wjazd do zakładu skarżących nie spełniają właściwych parametrów dla zapewnienia bezpiecznego wjazdu, zawracania i parkowania samochodów ciężarowych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.
Ustawodawca nie definiuje w Prawie budowlanym pojęcia dostępu do drogi publicznej, jednak zakres tego pojęcia interpretować należy analogicznie do pojęcia jakie nadaje mu kodeks cywilny. Bogate orzecznictwo, które wykształciło się na
podstawie przepisu art. 145 K.c. dostarcza wskazówek dotyczących interpretacji art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Inaczej niż w kodeksie cywilnym, ustawodawca nie mówi o "odpowiednim dostępie do drogi publicznej", ale posługuje się szerszym pojęciem - mówi jedynie o dostępie do drogi publicznej. Nie dopuszczalne jest jednak takie zastosowanie reguł wykładni językowej, które mogłoby prowadzić do odmówienia obrony na podstawie art. 5 Prawa budowlanego osobie trzeciej, która na skutek realizacji obiektu budowlanego może utracić odpowiedni dostęp w rozumieniu, jakie wykształciło się w judykaturze na podstawie art. 145 K.c, czyli dostęp zapewniający możliwość wszelkiej niezbędnej ze społeczno - gospodarczego punktu widzenia łączności z drogą publiczną oraz normalnego, gospodarczego korzystania z nieruchomości.
Prowadzący postępowanie organ administracji powinien każdorazowo dokładnie rozważyć wszelkie okoliczności konkretnej sprawy, w celu stwierdzenia, czy planowana inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. Szeroki zakres ochrony interesów osób trzecich z art. 5 Prawa budowlanego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA, zgodnie z którym ochrona może obejmować nawet niektóre zakazy immisji z art. 144 K.c. Rygorystyczne odczytywanie treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez organ administracji publicznej, zmierzające do ograniczenia zakresu tej ochrony, jest limitowane zasadą uwzględnienia słusznego interesu obywateli z art. 7 K.p.a. Wydanie przez organ administracji decyzji o pozwoleniu na budowę bez zapewnienia właściwego ze względów społeczno - gospodarczy, poczytywać należy jako decyzję obarczoną rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 i tym samym może stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Decyzji zarzucili także naruszenie przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę nie stała się jeszcze ostateczna, a mimo to roboty budowlane zostały rozpoczęte.
Podnieśli ponadto, że jeżeli nie ma możliwości zapewnienia właściwego wjazdu na nieruchomość skarżących i do zakładu przez nich prowadzonego, należało dokonać wywłaszczenia całej nieruchomości skarżących.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne
8
sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Inwestor ubiegając się o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę złożył wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty, co zasadnie ustaliły organy obu instancji.
Podstawę materialnoprawną orzeczenia organu administracji I instancji stanowił art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. - o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r., Nr 80 poz. 721 ze zm.) w związku z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz 1118 ze zm.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).
Stosownie do tych przepisów obowiązkiem organu w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Z treści art. 32 ust. 1 i ust. 4 wynika m. in., iż pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, złożeniu wniosku w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, złożeniu oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń.
Jak wynika z akt sprawy inwestor spełnił wszystkie wymogi z art. 32 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, a organ wypełnił obowiązki wynikające z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego.
W szczególności inwestor przedłożył:
* decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...] ustalającą
warunki lokalizacji dla inwestycji pn. "rozbudowa drogi krajowej Nr [...]do parametrów drogi ekspresowej na odcinku W. – T.od km 346+803,80 do
km 356+700,00 wraz z przebudową infrastruktury technicznej" oraz zatwierdzającą
projekt podziału nieruchomości na potrzeby w/w inwestycji,
* decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...]
października 2006 r., znak: [...] ustalającą środowiskowe
uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na przystosowaniu
drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od P. do granicy województwa [....] od km 324+772 do km 408+805.
Ponadto jak wynika z akt sprawy Marszałek Województwa [...] decyzjami z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], z dnia [...] czerwca 2010 r, znak: [....], z dnia [....] czerwca 2010 r., znak: [...] oraz z dnia [...] września 2010 r., znak: [....] udzielił inwestorowi pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do środowiska w ramach przedmiotowej inwestycji.
Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że inwestor spełnił wymogi zawarte w przepisach z art. 32 ust. 1 i 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a
10
zatem Wojewoda [...] nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja przepisu art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowi, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli inwestor spełnił nałożone na niego prawem budowlanym obowiązki. Omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia.
Głównym zarzutem podnoszonym w skardze i w toczącym się postępowaniu administracyjnym jest brak dostępu z nieruchomości skarżących do drogi krajowej nr 8. Wskazać należy, iż zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra i Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie droga klasy S powinna mieć powiązania z drogami klasy G (wyjątkowo klasy Z) i drogami wyższych klas, odstępy między węzłami (skrzyżowaniami) poza terenem zabudowy nie powinny być mniejsze niż 5 km, a na terenie zabudowy w granicach lub sąsiedztwie dużego oraz średniego miasta - nie mniejsze niż 3 km; dopuszcza się wyjątkowo pojedyncze odstępy między węzłami (skrzyżowaniami) nie mniejsze niż 3 km poza terenem zabudowy, a na terenie zabudowy - nie mniejsze niż 1,5 km, jeżeli potrzeby funkcjonalno-ruchowe takie odstępy uzasadniają, przy czym stosowanie zjazdów na drodze klasy S jest zabronione.
Jak trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji nieruchomość skarżących będzie miała dostęp do drogi krajowej poprzez drogę gminną. Powyższa kwestia była przedmiotem analizy Wojewody [...] wydającego decyzję z dnia [...]września 2008 r. o ustaleniu lokalizacji drogowej. Wydana ona została w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 991/06 decyzji Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [;...] marca 2006 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Dokonując ponownej analizy akt sprawy i będąc zobowiązanym ustaleniami Sądu, organ wskazał, że inwestor dokonał modyfikacji wniosku w zakresie obsługi komunikacyjnej nieruchomości strony skarżącej. Zmianie uległy parametry projektowanej drogi zapewniającej możliwość obsługi komunikacyjnej zakładu wulkanizacyjnego poprzez zaprojektowanie drogi o zwiększonej szerokości (szerokość jezdni 5 metrów, szerokość poboczy 1,25 m) umożliwiający dojazd do nieruchomości skarżących samochodów ciężarowych. Skarżący nie złożyli odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., rezygnując tym samym z możliwości jej ponownej weryfikacji. W związku z powyższym decyzja z dnia [...] września 2008 r. jako decyzja ostateczna była podstawą
11
do wydania skarżonej decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę drogi krajowej nr [...].
Pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają natomiast protesty obywateli wyrażające ich osobiste zapatrywania, oczekiwania, postulaty i życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między planowanymi lub realizowanymi inwestycjami. Nieuwzględnienie ich nie może jednak stanowić podstawy kwestionowania legalności pozwolenia na budowę
Zaistniałe w niniejszej sprawie ograniczenie wykonywania prawa własności przez stronę jest uzasadnione, bowiem zgodnie z art. 140 K.c. prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać szeregu ograniczeń, jeżeli wynikają one z przepisów prawa. Powołany przepis rozporządzenia Ministra i Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie służy zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z jego własności.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że przyjęte rozwiązanie umożliwia dojazd do nieruchomości skarżących samochodom ciężarowym, stąd też nie może być mowy o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Jeżeli zaś chodzi o podnoszoną przez skarżących konieczność wywłaszczenia ich nieruchomości z uwagi na brak zapewnienie dojazdu do nieruchomości, Sąd zauważa, iż wniosek złożony w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego, gdyż nie jest to sprawa administracyjna w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nabywanie na żądanie właściciela nieruchomości, nie jest prostą kontynuacją postępowania wywłaszczeniowego, czy też nowym postępowaniem administracyjnym w tym przedmiocie. Jest to - mimo, że nabywcą omawianej części nieruchomości na
12
rzecz Skarbu Państwa jest organ administracji publicznej - roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, zgodnie z wymogami określonymi w art. 7 i 77 K.p.a., jak również organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.).
Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło