II GZ 80/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2031/11 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012 r. o sygn. akt V SA/Wa 2031/11 odmówił D. D. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unii europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podał następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 24 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę skarżącego z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z dnia [...] maja 2011 r. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pouczenie zawarte w piśmie organu o odmowie przyznania pomocy jest błędne. Zdaniem skarżącego, z pouczenia tego wynika, że skargę można wnieść do Sądu zawsze w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ nie wyjaśnił bowiem sytuacji, w której odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostanie udzielona po upływie 60 dni od wniesienia wezwania organu do tej czynności. Skarżący podniósł, że skoro organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to on zachował termin wnosząc skargę w terminie 30 dni od doręczenia tej odpowiedzi. Skarżący podkreślił też, że błędne pouczenie organu nie zawiera informacji o wygaśnięciu uprawnień, z uwagi na nie zachowanie terminu. Skarżący stwierdził, że dopiero Sąd w postanowieniu z 24 października 2011r. sygn.akt V SA/Wa 2031/11 wyjaśnił w sposób zrozumiały terminy, w jakich można skutecznie wnieść skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), termin do złożenia skargi jest zachowany jeśli zostanie ona złożona do sądu w ciągu 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub jeżeli organ nie udzielił takiej odpowiedzi, w ciągu 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś udzielenie odpowiedzi na takie wezwanie ma wyłącznie znaczenie formalne, tj. dla oceny zachowania terminu skargi. Zgodnie z art. 87 §1, §2 i §4 p.p.s.a., skarżący może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym skarżący winien uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez skarżącego, że mimo całej staranności nie mógł dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu może nastąpić wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie a wniosek skarżącego nie zawierał żadnych innych okoliczności uprawdopodabniających brak zawinienia, jak tylko błędne pouczenie zawarte w piśmie organu z dnia [...] maja 2011 r. D. D. złożył zażalenie na powyższe postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo ARIMR z dnia [...] maja 2011 r. lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zażaleniem skarżący zarzucił: - wydanie postanowienia bez uprzedniego przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego sprawy, a w szczególności bez analizy literalnego brzmienia pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi zamieszczonego w piśmie ARIMR w L. z dnia [...] maja 2011 r., które nie zawiera informacji, że w razie udzielenia odpowiedzi organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa po upływie 60 dni od dnia wezwania go do tej czynności uprawnienie do wywiedzenia skargi wygasa. Nadto nie odniesienia do zarzutu skarżącego, że pouczenie to w ogóle nie zawiera informacji, że nie zastosowanie się do wskazanego w nim terminu spowoduje wygaśnięcie uprawnień lub jakiekolwiek inne konsekwencje a skoro takiej informacji nie zawiera nie mogą skarżącego dotykać ujemne konsekwencje o których nie był poinformowany. Z literalnego pouczenia wynikało, że skargę można wywieść skutecznie zawsze w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu. Błędne przypisanie winy skarżącemu w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi mającej polegać niedostatecznej znajomości przepisów prawa i braku ich wnikliwej analizy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (szerzej na te tematy: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). We wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu strona jako przesłankę mającą uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazuje niezrozumiałe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi zamieszczone w piśmie ARIMR z dnia [...] maja 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu zażalenia, gdyż pouczenie to odpowiada treści art. 53 § 2 p.p.s.a. Jeżeli zaś skarżący nie zrozumiał treści tego pouczenia to powinien dołożyć należytej staranności i zwrócić się o poradę prawną w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.