VII SA/Wa 1137/11

WyrokWSA w Warszawie2011-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA, prawidłowo ocenił materiał dowodowy, czy też naruszył ten przepis, uchylając decyzję z powodu odmiennej oceny dowodów, zamiast przeprowadzić merytoryczne postępowanie wyjaśniające?
Ratio decidendi
Wojewoda naruszył art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wyłącznie z powodu odmiennej oceny materiału dowodowego, zamiast przeprowadzić merytoryczne postępowanie wyjaśniające. Przepis ten dopuszcza takie rozstrzygnięcie tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, a nie gdy organ odwoławczy jedynie inaczej ocenia zgromadzone dowody. W związku z tym zaskarżona decyzja Wojewody została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.K. i K.K. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo-mieszkalnego. Wojewoda uznał projekt za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób interpretacji planu miejscowego i przepisów technicznych przez Wojewodę. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie art. 138 § 2 KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Ref. staż Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011r. sprawy ze skargi B.K. i K.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011r. nr. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B.K. i K.K. 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm., dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania M. i M.K. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].01.2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę dla B. i K.K. budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż wbrew ustaleniom organu pierwszej instancji projektowana rozbudowa budynku usługowo - mieszkalnego jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w [...] NR [...] z dnia [...].11.2001 r. i ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym woj. [...] z 2001 r. Nr [...] poz. [...]. Z zapisów w/w planu wynika, iż przedmiotowa działka nr [...] położona jest w obszarach stref funkcjonalnych M-U2 i MU-3, gdzie ustala się realizację zabudowy wytwarzającej pierzeje z możliwością realizacji zabudowy zajmującej całą szerokość działki, przy ul. [...], na odcinku od rzeki [...] do ul. [...] - po obu stronach. Z projektu zagospodarowania działki nr [...] wynika, że rozbudowę budynku usługowo - mieszkalnego zaprojektowano od strony ul. [...], a nie od strony ul. [...]. Od strony ul. [...] zostały zaprojektowane miejsca postojowe. Projektowana rozbudowa nie tworzy pierzei, gdyż na działkach sąsiednich nie istnieją budynki z usytuowaniem w granicy nieruchomości Inwestora. Zgodnie z § 12 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004 r. nr 109 poz. 1156) w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określa w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Natomiast przedmiotowa działka na której ma być realizowany obiekt ma szerokość 17.28 m. Projekt zagospodarowania winien być opracowany zgodnie z § 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2003 r. Nr 120 poz. 1133). Ponadto ekspertyza techniczna stanowi opis do inwentaryzacji, opracowana bardzo lakonicznie. Brak również charakterystyki energetycznej. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty skarżących są słuszne, gdyż przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania działki oraz projekt budowlany są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy stwierdził, iż w ramach swoich uprawnień kontrolnych ocenia materiał dowodowy, uwzględniając stan faktyczny stwierdzony w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego "decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].01.2011 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo - mieszkalnego została podjęta z naruszeniem przepisów prawa i nie może pozostać w obrocie prawnym. Sprawa winna być rozpatrzona ponownie przez organ pierwszej instancji". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli K. i B.K. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 11 i art. 107 § 3 K p a. poprzez nie ustalenie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych niezbędnych do załatwienia sprawy, braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji oraz braku wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się organ przy dokonaniu oceny niezgodności ustalonego stanu faktycznego z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 8 pkt 9 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 1991 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...], poz. [...], zmienionego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] marca 1998 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...], poz. [...] oraz uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] maja 1999 r. i ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Woj. [...] Nr [...], poz. [...], zwanej w dalszej części skargi "uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r poprzez niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania Zdaniem skarżących w całości i organ odwoławczy przywołał jedynie treść przepisów prawa stanowiących materialno- prawną podstawę rozstrzygnięcia, ale ich nie wyjaśnił. Organ odwoławczy nie dokonał żadnej wykładni przepisów uchwały Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r., w szczególności nie wyjaśnił, jak rozumie zwrot użyty w § 8 pkt 9 uchwały "z możliwością realizacji zabudowy zajmującej całą szerokość działki" i jak należy rozumieć zwrot "wytwarzającej" pierzeje. Zdaniem skarżących organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego i z jakich względów rozbudowa od strony ul. [...] jest niezgodna z zapisem planu. Nie jest także zrozumiałe dlaczego organ zastosował w sprawie przepisy określające warunki zabudowy działki przy ul. [...], skoro ustalił, że inwestycje zaprojektowano przy ulicy [...]. Organ nie wyjaśnił również jaka jest w świetle obowiązującego miejscowego planu dopuszczalna głębokość zabudowy całej szerokości działki nr [...] od strony ul. [...]. Ponadto Wojewoda nie uzasadnił dlaczego zastosował w sprawie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, całkowicie pomijając przy tym wspomniany wcześniej § 12 ust. 2 w/w rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało przez Wojewodę [...] z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. i z tych względów, a nie z powodów wskazanych w skardze, uchylił zaskarżoną decyzję. W postępowaniu administracyjnym zasadą wynikającą z art. 138 k.p.a., jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od tej zasady. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Jako przyczynę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podał, iż " decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].01.2011 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku usługowo - mieszkalnego została podjęta z naruszeniem przepisów prawa i nie może pozostać w obrocie prawnym. Sprawa winna być rozpatrzona ponownie przez organ pierwszej instancji". W ocenie Sądu argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Jak wskazano wyżej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli orzeczenia organu pierwszej instancji w świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Według utrwalonego orzecznictwa podkreślić należy, że wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (por. wyr. NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., IV SA 208/99, niepubl.) W niniejszej sprawie organ odwoławczy zarzucając organowi pierwszej instancji wadliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, uchylił się w istocie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organ odwoławczy w ramach swoich uprawnień może ocenić materiał dowodowy odmiennie niż organ pierwszej instancji, co więcej organ odwoławczy może z urzędu lub na żądanie strony przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe. W niniejszej sprawie w istocie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji doprowadziła odmienna ocena materiału dowodowego zaprezentowana przez Wojewodę [...]. Stanowi to w ocenie Sądu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., który nie przewiduje możliwości uchylania rozstrzygnięć organu pierwszej instancji tylko z tego powodu, że organ odwoławczy ocenia odmiennie zgromadzony materiał dowodowy. Naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia albowiem z przyczyn wskazanych przez organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji nie mogła być uchylona. Wojewoda [...] uchylając decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie wskazał jednocześnie jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny podstawie art 145§1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) uchylił decyzję organu odwoławczego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło