IV SA/Po 1038/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Decyzja o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, spory o roszczenia ze stosunku służbowego, które nie są wymienione w art. 218 i 219 tej ustawy, rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Przyznanie pomocy finansowej nie zostało wymienione w tych artykułach, co oznacza, że sprawa ta należy do właściwości sądów powszechnych.
Stan faktyczny
Skarżący M.O. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy ustawy o Służbie Więziennej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując właściwość organu administracyjnego do wydania decyzji i wskazując na właściwość sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Sędzia WSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011r skargi M.O. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...].08.2011r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę Dyrektor Zakładu Karnego w K. po rozpatrzeniu wniosku M.O. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, w dniu [...].07.2011r. wydał decyzję nr [...], w której działając na podstawie art. 184 ust. 1 i art. 192 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 – dalej ustawa) oraz §2 ust. 1, 2, i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2010r. w sprawie przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi Służby Więziennej (Dz.U. nr 147, poz. 986 – dalej rozporządzenie) odmówił wnioskodawcy przyznania przedmiotowej pomocy, z uwagi na fakt, iż nie spełnia on warunków do jej przyznania. Organ wyjaśnił, iż funkcjonariusz w dniu złożenia wniosku był właścicielem lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul N. [...]. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez M.O. decyzją z dnia [...] .08.2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że prawo do pomocy finansowej, o którym mowa w art. 184 ustawy, jest świadczeniem ekwiwalentnym w stosunku do świadczenia rzeczowego w postaci otrzymania lokalu w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 170. W decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 187 ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi w razie otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 184 ust. 1 ustawy, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny w spółdzielni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy albo lokal stanowiący odrębną nieruchomość, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w pkt 2. Skoro więc M.O. na dzień złożenia wniosku był właścicielem lokalu mieszkalnego, to na mocy art. 187 ust. 2 ustawy jest osobą nieuprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego, a zatem nie przysługuje mu również pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego. M.O. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono wydanie decyzji przez Dyrektora Okręgowego w sytuacji gdy nie zachodzi droga administracyjna i spór co do przyznania pomocy finansowej winien być rozpoznany przez sąd powszechny – to jest właściwy sąd pracy, co zdaniem skarżącego wyłącza wydanie decyzji administracyjnej przez Dyrektora Okręgowego jako organ II instancji. W skardze zarzucono również niewłaściwą interpretację i zastosowanie art. 187 i 172 ustawy w sytuacji, gdy zawarcie umowy nabycia lokalu – mieszkania przed złożeniem wniosku nie stanowi przeszkody do jego uwzględnienia, na tle zaciągniętego zobowiązania kredytowego w celu uzyskania mieszkania. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ przedstawił również argumentację uzasadniającą wydanie przez organ odwoławczy decyzji w sprawie dotyczącej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego z odpowiednim dla niej trybem zaskarżalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna. Zwrócić należy uwagę na to, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie jest objęta zakresem przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których na mocy przepisów szczególnych stosuje się przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres orzekania sądów administracyjnych określony został w art. 3 § 1 – 3 ppsa, z którego wynika, iż zakres sądowej kontroli sprawowanej przez te sądy ograniczony został do kontroli działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 §3 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z powyższego wynika, że badając dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego należy brać także pod uwagę przepisy, które wprost wyłączają kognicję sądów administracyjnych. Przykładem, w którym ustawodawca wyraźnie wyłączył właściwość sądu administracyjnego w określonych sprawach jest ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, która reguluje zakres spraw dotyczących stosunku służbowego i wskazuje, które podlegają kognicji sądów administracyjnych i sądów powszechnych, oraz wskazuje sprawy wyłączone z pod kontroli sądowej. Zgodnie z art. 217 ust. 2 ustawy, przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy. Zgodnie z art. 218 ust. 1 i ust. 5 ustawy, sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji, od której po wyczerpaniu trybu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ppsa. Stosownie zaś do art. 219 ust. 1 i ust. 3 ustawy, sprawy wynikające z podległości służbowej, dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa, powierzenia obowiązków na innym stanowisku służbowym rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego, od którego odwołanie nie przysługuje. Z art. 220 ustawy wynika natomiast, że spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Mając więc na uwadze fakt, iż przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie zostało wymienione ani w art. 218 ustawy, w którym zostały wskazane sprawy podlegające kognicji sądu administracyjnego, ani też w art. 219, zawierającym katalog spraw niedpodlegających kontroli sądów administracyjnych i powszechnych, na podstawie art. 220 ustawy stwierdzić należy, iż przedmiotowa sprawa została objęta kognicją sądu powszechnego. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 268 ust. 2 ustawy, postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie ustawy, o której mowa w art. 273, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy są prowadzone na podstawie przepisów nowej ustawy. Mając więc na uwadze fakt, iż decyzje organów I i II instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego wydane były na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zasadnym jest przyjęcie, że podlegają one kognicji sądów powszechnych Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło