II GZ 28/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 507/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie renty strukturalnej postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z 26 października 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 507/11, odmówił B.C. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że zaskarżona decyzja została doręczona w dniu 27 czerwca 2011 r. na adres pełnomocnika – M.G. - reprezentującego skarżącego. Pismem z dnia 29 lipca 2011 r. skarżący zwrócił się do WSA w L. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi, podając, że z uwagi na częste wizyty jego pełnomocnika za granicą, otrzymał decyzję po upływie terminu do złożenia skargi. Zdaniem skarżącego wyklucza to winę w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odmawiając przywrócenia terminu skarżącemu do wniesienia skargi stwierdził, że doręczenie decyzji pełnomocnikowi skarżącego było w pełni skuteczne, mając na uwadze znajdujące się w aktach administracyjnych pełnomocnictwo ogólne udzielone przez skarżącego M.G. upoważniające go m. in. do odbioru wszelkiej korespondencji, pism i przesyłek. W toku postępowania administracyjnego strona nie informowała organu o odwołaniu pełnomocnictwa. Wobec tego Sąd I instancji przyjął, że skarżący miał świadomość, że kierowana do niego korespondencja będzie przesłana na adres pełnomocnika. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu przeszkoda, na którą wskazywał skarżący, mianowicie nieprzekazanie decyzji niezwłocznie skarżącemu uniemożliwiająca zachowanie terminu nie miała charakteru nagłego. Sąd dokonując oceny istnienia, bądź braku winy w uchybieniu terminu odniósł się także do zachowania pełnomocnika uznając, że okoliczność częstego przebywania pełnomocnika za granicą nie może świadczyć o braku winy w spóźnionym przekazaniu przesyłki, czego konsekwencją było uchybienie terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na to postanowienie złożył B.C. domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu wskazał, że pełnomocnictwo dla M.G. w dacie doręczenia decyzji II instancji nieobowiązywało. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., że doręczenie zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi – M.G. było w pełni skuteczne. Świadczy o tym pełnomocnictwo ogólne, znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, udzielone M.G. upoważniające go m.in. "do odbioru wszelkiej korespondencji, pism i przesyłek". Pełnomocnictwo to obowiązywało w dacie doręczenia pełnomocnikowi decyzji, gdyż na wcześniejszym etapie postępowania nie zostało skutecznie cofnięte, zatem przesyłka zawierająca decyzję została doręczona prawidłowo pełnomocnikowi. Przechodząc do kwestii przywrócenia terminu do złożenia skargi należy wskazać, że stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona (lub jej pełnomocnik) danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący nie uprawdopodobnił aby uchybienie terminowi było następstwem niezawinionych okoliczności. Skarżący jako okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu podał fakt przekazania zaskarżonej decyzji przez jego pełnomocnika po terminie właściwym na złożenie skargi. Jako przyczynę takiej sytuacji podał częste wyjazdy jego pełnomocnika za granicę, co w ocenie skarżącego wyłącza jego winę w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w tym zakresie podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, iż okoliczność ta w rozpoznawanej sprawie nie wyłącza braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2011 r. Powinnością bowiem zarówno skarżącego jak i pełnomocnika, jest ułożenie tak wzajemnych relacji, w tym również ustalenie sposobów komunikacji, aby niezbędne czynności procesowe, których niewykonanie w terminie może przynieść negatywne skutki, realizowane były w terminach zakreślonych przez przepisy prawa. Wobec tego okoliczność częstych wyjazdów pełnomocnika za granicę, nie wyłącza winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi, tym bardziej, że skarżący miał świadomość, że ustanowiony przez niego pełnomocnik często przebywa poza miejscem zamieszkania. Nie była to więc okoliczność nieprzewidywalna przez skarżącego. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.