I SA/Wa 1238/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-27
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna, w której postępowaniu nie brała udziału osoba zmarła przed wydaniem tej decyzji, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, w której postępowaniu nie brała udziału osoba zmarła przed jej wydaniem, rażąco narusza prawo, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ nadzorczy, który nie zwrócił uwagi na ten fakt podczas postępowania o stwierdzenie nieważności, popełnił błąd, co skutkuje koniecznością uchylenia jego decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, argumentując, że w postępowaniu, które zakończyło się wydaniem tej decyzji, nie brały udziału wszystkie strony. Minister Infrastruktury dwukrotnie odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że właściwym trybem jest wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że jedna z decyzji objętych postępowaniem została wydana w stosunku do osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K., B. K., D. R., M. M., J. R., A. N., J. K., A. R., M. C., K. R. i L. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K., B. K., D. R., M. M., J. R., A. N., J. K., A. R., M. C., K. R. i L. G. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K., B. K., D. R., M. M., J. R., A. N., J. K., A. R., M. C., K. R. i L. G. kwoty po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] października 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 r., Nr [...] utrzymującej w mocy poprzednią decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 1999 r., Nr [...] stwierdzającą, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] utrzymująca w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r.,
nr [...] w części wydana została z naruszeniem prawa, a w części stwierdziła jej nieważność.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2007 r.) A. C., M. T., Z. i C. małżonkowie N., O. P., S.K. i B. K. - reprezentowani przez pełnomocnika adwokata J. S., wystąpili o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia
[...] czerwca 1999 r. utrzymującego w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia
1999 r. stwierdzającą, że decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia
[...] czerwca 1951 r., Nr [...], utrzymująca w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r., w części dotyczącej sprzedanych lokali nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w budynku położonym w W., przy ul. [...], oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali części budynku i jego urządzeniach, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydana została z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdzająca nieważność powyższej decyzji.
Uzasadniając swój wniosek podali, że w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższej decyzji, nie brały udziału wszystkie strony postępowania, co stanowi ich zdaniem, przesłankę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego. Wskazali ponadto, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest konkurencyjne wobec postępowania o wznowienie postępowania w stosunku do tej samej decyzji wszczętego na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przedstawił krąg stron postępowania, w tym - ustalonych na podstawie orzeczeń sądowych oraz aktów notarialnych stanowiących umowy sprzedaży - następców prawnych byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. W swym rozstrzygnięciu organ zawarł również rozważania dotyczące oceny, czy nie branie przez stronę, bez własnej winy, udziału w postępowaniu stanowiące przesłankę wznowieniową może również stanowić rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W konkluzji organ doszedł do przekonania, że stwierdzone w niniejszym postępowaniu uchybienie, w postaci nie uczestniczenia w nim wszystkim stron postępowania, nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji ostatecznej, a trybem właściwym w takiej sytuacji jest wznowienie postępowania. Jednocześnie wskazał, że w sprawie niniejszej równolegle prowadzone jest postępowanie wszczęte wnioskiem O. P., S. K., B. K., A. C. i J. K. o wznowienie postępowania, na skutek którego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Minister Infrastruktury wznowił postępowanie w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. M. T., Z. i C. N., O. P., S. K., B. K., A. C., D. R. i M. M. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata J. S., wnieśli o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z dnia [...] października 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że lokale nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] znajdujące się w budynku przy ul. [...] w W., wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku, które służą do wspólnego użytku ogółu mieszkańców, a także udziałem w prawo użytkowania wieczystego gruntu, zostały zbyte najemcom tych lokali, którzy są chronieni rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zdaniem organu sytuacja ta, nosi znamiona nieodwracalnych skutków prawnych powodujących, że organ zobligowany był ograniczyć się w tej części jedynie do stwierdzenia, że wydanie decyzję Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia
[...] czerwca 1951 r. z naruszeniem prawa. W związku z powyższym Minister stwierdził, że działając jako organ nadzoru prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 r. Jednocześnie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Minister wskazał, iż niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności.
Od decyzji powyższej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: A. C., M. T., Z. N., C. N., O. P., S. K., B. K., D. R., M. M., J. R., A. N., J. K., A. R., M. C., K. R., L. G. reprezentowani przez adwokata J. S. W skardze zarzucili naruszenie prawa polegające na :
– naruszeniu przepisów prawa materialnego tj. art. 156 § 1 kpa;
– naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 77 kpa oraz art. 107
§ 3 kpa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w niej podniesiono.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami zawartymi w skardze (art. 134 § 1 ppsa).
Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wykazała, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 1999 r. stwierdzającą nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1950 r. odmawiające przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], o stwierdzenie nieważności której wystąpili skarżący, została skierowana między innymi do L. R., który zmarł w dniu [...] kwietnia 1999 r. Powyższe wynika z odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 1999 r. sygn. akt [...] oraz z odpisu skróconego aktu zgonu L. R. dołączonego do akt przedmiotowej sprawy przez pełnomocnika skarżących adw. J. S. przy piśmie z dnia [...] września 2011 r.
Zatem osoba ta nie mogła mieć przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa, ponieważ charakter strony osoby fizycznej wygasa wraz z jej śmiercią
W stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania, a w konsekwencji wydać decyzji, zatem decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 1999 r. rażąco naruszała prawo art. 156 § 1 pkt 2 kpa, na co nie zwrócił uwagi organ nadzorczy prowadzący postępowanie o stwierdzenie jej nieważności.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia Sądu, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy.
Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło