II SA/Wa 694/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej oddala skargę Sygn. akt II SA/Wa 694/110 UZASADNIENIE Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], odmawiającą przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej D. G. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że Sekcja Nauk Ekonomicznych po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 1 głos, przeciwko – 13 głosów, wstrzymujących się – 1 głos). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały – 0 głosów, przeciw – 11 głosów, wstrzymujących się – 0 głosów). Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyjaśniła, iż publiczna obrona pracy doktorskiej D. G. przebiegała zgodnie z obowiązującymi przepisami. W trakcie publicznej obrony pytania zadawane doktorantowi dotyczyły poprawności hipotez, kwestii terminologicznych związanych z zamiennym używaniem przez doktoranta pojęć osobowość i temperament, sposobu weryfikacji hipotez. Zakres zadawanych pytań mieści się, zdaniem Centralnej Komisji, w zakresie tematycznym rozprawy doktorskiej, co czyni argument doktoranta, że część pytań nie dotyczyła pracy, bezzasadnym. Odpowiedzi doktoranta na część pytań były niejasne i niepoprawne, zawierały szereg mankamentów dotyczących teoretycznych, metodycznych i empirycznych aspektów rozprawy. Ponadto, w ocenie Centralnej Komisji, wątpliwości budzi kwestia, czy rozprawa spełnia wymogi ustawowe (brak jasno określonego problemu naukowego, trywialna hipoteza, brak wykazania gruntownej wiedzy dotyczącej analizowanego obszaru). Nie znalazły również, zdaniem Komisji, potwierdzenia zarzuty doktoranta dotyczące nadmiernych wymagań oraz awersji członków Rady Wydziału do jego osoby. W skardze na powyższą decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów D. G. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. W obszernej skardze skarżący podnosił, iż postępowanie administracyjne prowadzone przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów nie spełniało następujących zasad postępowania administracyjnego: – zasady uczestnictwa stron w postępowaniu, – zasady informowania stron, – zasady pogłębiania zaufania obywateli, – zasady pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli, – zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Wyrażona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych oznacza, że decyzje te nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko na zasadach i w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z form wzruszenia decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności, jeżeli została ona dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, stanowi kwalifikowaną postać naruszenia prawa i nie może być interpretowane rozszerzające. Orzecznictwo sądowe prezentuje pogląd, że istnieje różnica pomiędzy "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Bowiem naruszenie prawa jest rażące wówczas, gdy w jego wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożności akceptacji zaskarżonego orzeczenia jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s. 716-721). W tego typu przypadkach nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie nie można mówić o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej czy też z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w ramach postępowania sądowego nie następuje merytoryczna kontrola pracy doktorskiej a w szczególności nie dochodzi do wskazania, czy osoba ubiegająca się o uzyskanie stopnia naukowego doktora posiada znaczny dorobek naukowy a przedłożona przez niego rozprawa doktorska stanowi znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej. W zakresie kognicji sądu pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w postępowaniu zakończonym zaskarżonym aktem naruszono tryb postępowania opisany w ustawie z dnia 14 czerwca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). Wobec tego w ramach postępowania sądowego nie dochodzi do oceny trafności opinii powołanych recenzentów w aspekcie dorobku naukowego Kandydata i wartości naukowej przedstawionej rozprawy doktorskiej. Dodać ponadto należy, iż czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej, co wynika z art. 14 ust. 2 ustawy. Postępowanie o nadanie stopnia doktora skarżącemu zakończyło się uchwałą Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Szczegółowo te kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz o postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.). Zgodnie z § 6 rozporządzenia rada jednostki organizacyjnej po zapoznaniu się z rozprawą doktorską oraz opiniami promotora i recenzentów podejmuje uchwałę w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenie jej do publicznej obrony. Na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. Rada Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej D. G. i dopuszczenia do publicznej obrony. Zgodnie z § 7 i § 8 rozporządzenia obrona rozprawy doktorskiej odbywa się na otwartym posiedzeniu rady jednostki organizacyjnej lub komisji doktorskiej z udziałem promotora i recenzentów. O dacie i miejscu obrony zawiadamia się jednostki organizacyjne uprawnione do nadawania stopnia doktora w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej oraz wywiesza się ogłoszenie w siedzibie jednostki, na co najmniej 10 dni przed terminem obrony. W zawiadomieniach należy również podać, gdzie została złożona rozprawa doktorska, w celu umożliwienia zainteresowanym zapoznania się z nią. Podczas obrony doktorant przedstawia główne założenia rozprawy doktorskiej, po czym recenzenci przedstawiają swoje opinie. W razie nieobecności recenzenta przewodniczący rady lub komisji doktorskiej zarządza odczytanie recenzji, a następnie otwiera dyskusję, w której mogą zabierać głos wszyscy obecni na posiedzeniu. Dyskusję kończy wypowiedź doktoranta. Po zakończeniu obrony rozprawy doktorskiej rada jednostki organizacyjnej odbywa posiedzenie niejawne, na którym podejmuje uchwały w sprawach przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej i nadania stopnia doktora. Takie posiedzenie Rady Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzenia Uniwersytetu [...] odbyło się w dniu [...] stycznia 2010 r., na którym w głosowaniu tajnym uchwała w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej skarżącego nie uzyskała wymaganej, bezwzględnej większości głosów (uprawnionych do głosowania – 33 osoby, obecnych podczas głosowania – 24 osoby. Oddano głosów ważnych 23, głosów nieważnych 1. Wynik głosowania: 8 głosów "tak", 10 głosów "nie", 5 głosów "wstrzymuję się). W tej sytuacji prawidłowym było podjęcie uchwały Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2010 r., którą na podstawie art. 14 nr 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki nie przyjęto publicznej obrony pracy doktorskiej mgr D. G. nt. "[...]". Od uchwały odmawiającej przyjęcia publicznej obrony pracy doktorskiej przysługuje odwołanie w trybie przewidzianym w art. 21 ust. 1 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Według tego przepisu osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora może wnieść od uchwały, o której mowa w art. 14 ust. 2 ustawy, jeśli jest ona odmowna, odwołanie do Centralnej Komisji w terminie 1 miesiąca od powiadomienia o treści uchwały. Wskazać należy, iż po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej (ust. 2). Z tego rozwiązania w związku z art. 14 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone i wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. W razie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej kontrola ta sprowadza się do kontroli czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie. Oznacza to, że Centralna Komisja, rozpoznając odwołanie od uchwały odmawiającej przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej, nie jest legitymowana do oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o tytuł naukowy. Tak więc powołanie przez Centralną Komisję prof. J. L. oraz prof. A. P. mogli oceniać jedynie postępowanie prowadzone przed Radą Wydziału. Dodatkowo wskazać należy, iż szczegółowy tryb postępowania przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów określony w art. 21 powoduje, że nie znajduje w nim zastosowania art. 7, art. 8, art. 13, art. 77, art. 79, art. 81, jak również art. 24 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora, ale odpowiedniego stosowania wymaga uwzględnienia regulacji szczególnej, która wyłącza stosowanie wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc przedstawione wyjaśnienie do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, Sąd stwierdza, iż brak jest podstaw do uznania, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, wydając zaskarżoną decyzję, uchybiła prawu w sposób uzasadniający uchylenie tego aktu. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.