IV SA/Gl 127/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-10-27
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Andrzej Matan, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego w formie posiłków z Dziennego Domu Pomocy osobie niepełnosprawnej, uzasadniona niewykorzystywaniem przez nią własnych zasobów i możliwości, była prawidłowa, biorąc pod uwagę jej stan zdrowia i potencjalne bariery w realizacji nałożonych obowiązków?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy pomocy społecznej nie uwzględniły w wystarczającym stopniu szczególnej sytuacji życiowej i zdrowotnej skarżącego. Wymagania stawiane osobie niepełnosprawnej o znacznym stopniu niepełnosprawności powinny być zindywidualizowane, a brak zawarcia kontraktu socjalnego oraz niejasności dotyczące możliwości uzyskania renty serbskiej i renty z ZUS czynią odmowę przyznania pomocy przedwczesną i naruszającą zasady praworządności i sprawiedliwego prowadzenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M.D., osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, ubiegał się o przyznanie pomocy społecznej w formie posiłków. Organy odmówiły przyznania pomocy, argumentując niewykorzystywaniem przez skarżącego własnych zasobów i możliwości, w tym potencjalnej renty z Serbii i renty z ZUS. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na swoją niezdolność do samodzielnej egzystencji i brak możliwości realizacji nałożonych obowiązków. Po odmowie przez organ I instancji i utrzymaniu w mocy decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. odmówiono M.D. przyznania pomocy społecznej w formie posiłków na wynos w Dziennym Domu Pomocy Nr 1 w B. iu. Przyczyną odmowy był, zdaniem organu I instancji, brak możliwości ustalenia faktycznej sytuacji dochodowej strony oraz niewykorzystanie własnych możliwości, zasobów i uprawnień w celu poprawienia sytuacji życiowej.
Wskutek wniesionego odwołania, w którym strona zarzuciła nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów oraz uniemożliwienie zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazało sprawę do jej ponownego rozpatrzenia.
Uznano za niezasadne, wobec przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzenie braku możliwości ustalenia sytuacji dochodowej strony. Prezydent Miasta B. dysponował bowiem dochodem strony z okresu trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Zauważono, iż wywiad środowiskowy przeprowadzony został w dniu [...] r. Potraktowano jako słuszne zarzuty strony o braku możności zapoznania się z materiałem sprawy, gdyż w aktach nie przestawiono protokołu z takiej czynności.
Zwrócono nadto uwagę na rolę pracy socjalnej w systemie pomocy społecznej. Praca ta ma na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. Praca socjalna odgrywa doniosłą rolę w aktywizacji świadczeniobiorców, udzielaniu tzw. pomocy do samopomocy i kształtowaniu odpowiedzialnych postaw społecznych. Zaapelowano zatem do strony o podjęcie działań pozwalających na udzielenie wsparcia i pomocy socjalnej.
Zalecono organowi I instancji, aby w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe weryfikujące oświadczenie złożone przez stronę w odwołaniu, w tym ustalił czy organ emerytalny w Serbii wypłaca świadczenie rentowe stronie, a także czy strona złożyła wniosek o wypłatę renty ZUS. Podkreślono, iż zaniechania ze strony odwołującego mogą prowadzić do weryfikacji sytuacji pod kątem wykorzystywania przez M.D. własnych uprawnień i możliwości w celu przezwyciężenia sytuacji życiowej.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 2 ust.1, art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.) odmówiono M.D. przyznania pomocy społecznej w formie posiłków z Dziennego Domu Pomocy Nr 1 w B. iu.
Z uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia wynikało, iż przyczyną odmowy wnioskowanej pomocy był fakt niewykorzystywania przez wnioskodawcę własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu przezwyciężania trudnej sytuacji życiowej i w związku z niemożnością ustalenia faktycznej sytuacji dochodowej strony.
Przedstawiono wyniki wywiadu środowiskowego stwierdzając, iż mimo trudnej sytuacji życiowej strona nie złożyła wniosku do ZUS o przyznanie renty, do czego wielokrotnie zobowiązywał pracownik socjalny. Także strona nie wystąpiła do N. w Serbii o wypłacenie renty w Polsce. Możliwość ubiegania się o taką wypłatę potwierdziło pismo z Ambasady Republiki Serbskiej skierowane do Ośrodka Pomocy Społecznej. Zwrócono uwagę na oświadczenia wnioskodawcy składane podczas rozmów z pracownikiem socjalnym, z których wynikało, iż w okresach letnich strona wyjeżdża do Serbii i korzysta tam z renty i ubezpieczenia, a także oświadczenia składane w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego o posiadaniu środków na koncie w banku Serbskim. Jednocześnie jednak organ stwierdził, iż wypowiedź wnioskodawcy sugeruje korzystanie przez niego z pomocy PCK w formie żywności. Organ przyznał nadto, iż stronie przyznano prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
Powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej stwierdzono, iż wnioskodawca, mając zasoby pieniężne, z których nie chce korzystać w Polsce powinien samodzielnie polepszyć swoje warunki życiowe.
W aktach postępowania zgromadzono cztery pisma Ambasady Republiki Serbii, z których treści wynikało, iż M.D. przyznano prawo do częściowej renty inwalidzkiej od dnia [...]r. Renta ta w wysokości [...] euro wypłacana była na jego rachunek bankowy do dnia [...] r. Wpłat na rachunek bankowy zaprzestano ze względu na brak wypłat przez posiadacza rachunku. W dniu [...] r. poinformowano także, iż w celu wypłacania renty w Polsce M.D. powinien przekazać na wskazany w piśmie adres prośbę o transfery renty, zaświadczenie w sprawie aktualnego adresu w Polsce i numer konta bankowego w polskim banku.
W oświadczeniu sporządzonym w dniu [...] r. w Dziele Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. strona stwierdziła, iż nie złożyła wniosku o przyznanie polskiej renty ZUS, a prawo do niej wygasło w dniu 29 listopada 2009r. Nie posiada 5 lat ubezpieczenia w Polsce myśl art. 58 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162 poz. 1118 z późn. zm.) i z tej przyczyny Sąd w Warszawie przyznał rentę międzynarodową w kwocie [...] zł. Jest to kwota niższa od świadczenia socjalnego, które wynosi [...] zł, a w związku z tym nie zamierza on sądzić się, jeżeli już raz odmówiono mu polskiej renty ZUS wyrokiem sądowym. Jeżeli wypłata świadczenia socjalnego byłaby wstrzymana, to wystąpiłby o rentę ZUS. Oświadczył nadto, iż nie wie, co się dzieje z rentą serbska, gdyż paszport jego utracił ważność, a MOPR nie przyznał mu pieniędzy na wyrobienie nowego dokumentu.
W odwołaniu złożonym od przedstawionej wyżej decyzji M.D. zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, a to art. 18 § 1 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej oraz błąd w ustaleniach faktycznych i powołał się na treść uzasadnienia swego odwołania złożonego w sprawie o przyznanie mu zasiłku stałego. Odwołanie to w kserokopii zostało załączone. W jego treści odwołujący wskazał, iż sygnalizowane naruszenie prawa materialnego polega na błędnym przyjęciu, iż nie należy mu się ten rodzaj pomocy, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem odwołującego zarzuty, iż nie wykorzystuje on własnych zasobów, uprawnień i możliwości nie mają zastosowania w jego sytuacji i pomoc w postaci płatnych posiłków powinna mu być przyznana ze względu na treść wyżej przywołanego art. 18 § 2 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej.
Wskutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W ramach analizy stanu faktycznego sprawy wskazano, iż odwołujący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Aktualnie na jego dochód składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł. Od czerwca ma wstrzymaną wypłatę dodatku mieszkaniowego. Jest niepełnosprawny w stopniu znacznym do [...]r. Jest uprawniony do renty inwalidzkiej w Serbii od dnia [...]r. Rentę wypłacał bank do [...]. na rachunek bankowy, jednakże z powodu braku wypłat z konta w okresie 6 miesięcy zawieszono dalszą wypłatę renty. Strona, mimo orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie renty ZUS, ani też nie rozpoczęła kroków zmierzających do wznowienia wypłaty renty serbskiej. W złożonym oświadczeniu w sprawie o dodatek mieszkaniowy przedstawiła, iż posiada środki na koncie w banku w Serbii.
Powołano się na art. 39 ustawy o pomocy społecznej potwierdzając, iż zasiłek celowy może zostać przyznany na pokrycie kosztów zakupu żywności, leków, opału, odzieży i innych niezbędnych przedmiotów, a prawo do świadczeń przysługuje osobom spełniającym kryterium dochodowe ustanowione w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przyjęto, iż odwołujący spełnia wymogi formalne kwalifikujące go do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. Zwracając jednak uwagę na brzmienie art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej Kolegium podniosło, iż osoby lub rodziny w trudnych sytuacjach życiowych w pierwszej kolejności obowiązane są do zaspokajania potrzeb życiowych własnym staraniem, wykorzystując wszystkie środki możliwości i uprawnienia, jakimi dysponują. Dopiero wtedy, gdy nie są w stanie same pokonać trudności własnym staraniem, możliwa jest pomoc ze strony państwa.
Organ wskazał nadto przepis art. 11 ustawy o pomocy społecznej pozwalający na odmowę przyznania pomocy społecznej w przypadku braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym.
Po analizie akt sprawy oraz obowiązującego stanu prawnego Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego i w zgodzie z obowiązującymi przepisami, a więc zasługuje na utrzymanie w mocy. Strona nie wykorzystuje bowiem własnych możliwości, uprawnień i zasobów odmawiając przyjęcia serbskiej renty, jak też nie składając wniosków o przyznanie renty inwalidzkiej z ZUS Oddział W.. Zasugerowano nadto zawarcie z odwołującym kontraktu socjalnego zobowiązującego go do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym celem poprawy sytuacji życiowej.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.D. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a i utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji odmawiającej skarżącemu świadczenia w sytuacji, kiedy zostało naruszone prawo materialne. Zarzucono nadto naruszenie art. 107 § 3 k.p.a poprzez brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie prawnej wydane zostało rozstrzygnięcie o odmowie wnioskowanego świadczenia.
Zakładając hipotetycznie, iż podstawą tą miał być art. 2 ust. 1 lub art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu wymienionych przepisów. Zauważył, iż organ doszedł do błędnego wniosku oceniając skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną o stopniu znacznym, niezdolnym do samodzielnej egzystencji, jako osobę niewykorzystującą własnych możliwości i zasobów.
Za chybioną uznał propozycję zawarcia z nim, jako osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, kontraktu socjalnego.
Zauważył, iż oceniając sprawę organ przyjął, jako nadrzędny, interes społeczny, a odmowa przyznania mu pomocy nastąpiła na podstawie subiektywnego, trudno wymierzalnego kryterium. Zwrócił nadto uwagę na braki w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, która nie odpowiadała, jego zdaniem, wymogom opisanym w treści art. 107 § 3 k.p.a, a którego to uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy.
Skarżący podniósł również zarzut dyskryminowania go ze względu na swoje pochodzenie sugerując, iż został ukarany przez organ odwoławczy, jako Serb, a więc narodowość nie szanowaną w polskich mediach.
Cytując brzmienie art. 48 § 1 i § 4 ustawy o pomocy społecznej wskazał, iż każdy ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiony, a pomoc doraźna w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Stwierdził, iż decyzja wydana na podstawie przywołanego przepisu nie ma charakteru uznania administracyjnego lecz jest decyzją związaną, a posiłek, o którym tam mowa został zaliczony do świadczeń niepieniężnych. Podkreślił, iż należy do osób, które nie w stanie zapewnić sobie posiłku, jako niepełnosprawny o znacznym. Wskazał nadto, iż, jako cudzoziemiec, po myśli art. 18 § 1 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej objęty jest pomocą w formie zasiłków celowych, a także pomocą w postaci schronienia i posiłków oraz niezbędnego ubrania.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ustosunkował się do treści odwołania i pozostawił poza swoimi rozważaniami istotne argumenty w nim podnoszone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej w p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Sprawa skarżącego rozpatrywana była przez organy pomocy społecznej w aspekcie możliwości, jakie dają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm). Rozważano bowiem możliwość przyznania mu pomocy w postaci zasiłku celowego w formie posiłków z Dziennego Domu Pomocy.
Zgodzić się przyjdzie z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, iż świadczenie, o które ubiega się skarżący, należy do świadczeń, którego organ nie musi lecz które może przyznać. Oznacza to zatem, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego.
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ wydając decyzję o określonej treści nie przekroczył granic swobodnej oceny, a więc czy decyzja nie jest obarczona cechą dowolności i czy prawidłowo został w niej uzasadniony wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.
Stosownie do art. 7 k.p.a. załatwienie sprawy nastąpić powinno w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli jest to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Uznanie administracyjne, stanowiące możliwość wyboru rozstrzygnięcia sprawy, nie jest przeto równoznaczne z całkowitą dowolnością sposobu załatwienia sprawy. Motywy, jakimi kieruje się organ dokonując jednego możliwych wyborów muszą tym samym zostać przedstawione w sposób przekonywujący i racjonalny po to, by móc ocenić prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w aspekcie obu interesów (słusznego interesu strony i społecznego) uwypuklonych w treści art. 7 k.p.a.
Organ obowiązany jest także uzasadnić, w czym przejawia się interes społeczny, a nadto, w przypadku odmownego załatwienia sprawy, logicznie wytłumaczyć w czym przejawia się nadrzędność interesu społecznego i z jakich względów sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Ustalenie powyższe nie może być bowiem dokonywane w wyniku abstrakcyjnej wykładni obu pojęć interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz powinno przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy.
Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie uwzględnia ona wyżej wymienionych wymagań.
Nie budzi wątpliwości, iż skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, któremu przyznano, ze względu na jego sytuację życiową, zasiłek pielęgnacyjny. Oznacza to, iż niezbędna jest skarżącemu pomoc osoby trzeciej ze względu na niezdolność do samodzielnej egzystencji. Tymczasem wymagania stawiane skarżącemu w toku postępowania o przyznanie jednego posiłku w Dziennym Domu Pomocy, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie uwzględniały jego szczególnej życiowej sytuacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów, co do tego, iż osoby zwracające się o pomoc społeczną powinny przede wszystkim dążyć do samodzielnego rozwiązania ich sytuacji życiowej. Słuszne jest przeto wymaganie od nich aktywności, a także zobligowanie do realizowania wyznaczonych celów i działań. Jednakże w przypadku skarżącego obowiązkiem organu było zindywidualizowane ukierunkowanie wymaganej aktywności przy uwzględnieniu jego stanu zdrowia. Oczekiwania ze strony organu wobec zwracających się o pomoc podmiotów nie mogą być całkowicie tożsame, a powinny być zróżnicowane w zależności od możliwości tych podmiotów. Każda z osób, czy rodzin pozostających w trudnych sytuacjach życiowych wymaga indywidualnej oceny zarówno pod względem potrzeb, jak i realnych możliwości zaradzenia trudnościom. Przede wszystkim organ powinien upewnić się, jak dalece zrozumiałe są dla skarżącego nakładane na niego obowiązki, a także, czy jest on w stanie podołać im samodzielnie. Jak wynika z akt sprawy nie zawarto ze skarżącym kontraktu socjalnego w celu wzmocnienia jego aktywności i samodzielności życiowej, na co pozwala art.108 ustawy o pomocy społecznej. W ramach zawartego kontraktu pracownik socjalny miałby możliwość wytłumaczenia skarżącemu celowości oczekiwanych od niego działań, a także wspomóc go w ich wykonaniu. Z oświadczeń składanych w toku postępowania wynika natomiast, iż nie wyjaśniona dla skarżącego pozostaje sprawa sposobu uzyskania w Polsce wypłaty renty serbskiej (karta 17 akt administracyjnych, zdanie końcowe oświadczenia skarżącego z dnia [...]r.).
Oceniając natomiast zarzuty stawiane skarżącemu odnośnie braku jego aktywności w zakresie uzyskania renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócić należy uwagę, iż uprawnienie skarżącego w tym zakresie nie zostało należycie uprawdopodobnione przez organ, co jednocześnie rzutuje na słuszność wymaganego od strony zachowania. Świadczenie rentowe, jakie pobierał skarżący do roku [...]r. miało wygasnąć, a także nie posiada on wymaganego dla uzyskania dalszych uprawnień rentowych okresu składkowego. Co oznacza pojęcie " renta międzynarodowa" budzi daleko idące wątpliwości.
Zwraca nadto uwagę, iż organy wykorzystały bezwarunkowo, jako materiał dowodowy, szereg składanych przez skarżącego oświadczeń zarówno w postępowaniu w sprawie zasiłku celowego, jak i dodatku mieszkaniowego, jednakże nie dokonały ich weryfikacji z stanem faktycznym. Uznały przykładowo za wiarygodne twierdzenie strony o wykorzystywaniu w okresie wakacji środków, jakie posiada na koncie bankowym w Serbii, mimo, iż strona nie posiada ważnego paszportu, a nadto od [...]r. wpłaty renty nie są dokonywane ze względu na brak wypłat z konta. Nie wyjaśniły nadto rzeczywistej treści oświadczenia strony złożonego w dniu [...]r.,w którym mówi on o jakimś "świadczeniu socjalnym" w wysokości [...]zł, od którego uzależnia wystąpienie z wnioskiem o "międzynarodową rentę". Tymczasem skarżący uzyskuje wyłącznie zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł i nie przyznano mu innych uprawnień.
Powyżej przedstawione względy czynią, w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odmowę przyznania pomocy społecznej ze względu na brak współdziałania z organami pomocy społecznej przedwczesną, a wątpliwość, co do właściwej oceny możliwości percepcyjnych skarżącego stawia pod znakiem zapytania rzetelność organów pomocy społecznej.
Takie działanie organu administracji stanowi oczywiste naruszenie zasady ogólnej pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, a w konsekwencji trzeba stwierdzić, iż w sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia obowiązków organu wyrażonych art. 8 k.p.a. Wynika z nich przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego wzbudzają zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Organ nie wypełnił także, w stopniu wymaganym dla kontrolowanej sprawy, wynikającego z art. 9 k.p.a. obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Obowiązek ten bowiem nie jest tylko formalnością, a wypełnienie go ma celu faktyczne uzyskanie przez stronę postępowania należytej wiedzy o jej sytuacji wynikającej z toczącego się postępowania administracyjnego.
W ponownym postępowaniu rolą organu będzie doprowadzić do zawarcia ze skarżącym kontraktu socjalnego. W ramach tak ukształtowanej próby współpracy celowym będzie dążyć do aktywizacji skarżącego, wyznaczając mu działania pozwalające na realne uzyskanie własnych środków umożliwiających samodzielny, godny byt. Organ weźmie również pod uwagę, iż pozytywny rezultat zmotywowania skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wypłatę na konto w polskim banku należnych od strony serbskiej świadczeń nie nastąpi niezwłocznie, a zatem rozważenia wymagać będzie w tym okresie czasu wsparcie ze środków pomocy społecznej. Sprawa powinna być przeto monitowana przez organ administracji, aby uzyskać możliwość załatwienia sprawy, w jak najkrótszym czasie.
Jednocześnie, w ramach udzielanego skarżącemu socjalnego wsparcia organ ustali numer sprawy rentowej ZUS oraz dokona sprawdzenia realnej możliwości wypłaty skarżącemu tego świadczenia i jego wysokości. Posiadając pełne, rzetelne dane, co do tej sprawy pracownik socjalny współpracujący ze skarżącym przedstawi mu jego sytuację biorąc pod uwagę, iż jest on osobą wymagająca pomocy osób trzecich w załatwianiu swoich egzystencjonalnych potrzeb. Wszystkie podejmowane działania będą miały na celu dążenie do uzyskania samodzielnej, pozytywnej aktywności skarżącego zmierzającej w celu poprawy jego sytuacji bytowej.
Wynik przedstawionych do realizacji działań pozwoli dopiero na przekonywujące uzasadnienie braku możliwości załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem skarżącego względnie organ załatwi sprawę uznając ten interes, jako nadrzędny jednocześnie wykazując z jakich nastąpiło to powodów.
Z powyższych przyczyn orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 135 p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło