II SA/Po 749/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 listopada 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków; oddala skargę Decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...), Naczelnik Urzędu Celnego w L., na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr (...), z dnia (...) kwietnia 2010 r. nałożył na "A" (dalej: "A") karę pieniężną w wysokości (...) zł z tytułu wykonywania transportu drogowego na potrzeby własne pojazdem niezgłoszonym do zaświadczenia oraz niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu (...) kwietnia 2010 r. w miejscowości L. przeprowadzona została przez funkcjonariuszy kontrola zestawu drogowego stanowiącego własność firmy "A", w skład którego wchodził samochód ciężarowy marki (...) o nr rejestracyjnym (...) oraz przyczepy ciężarowej marki (...) o nr rejestracyjnym (...). Kierujący pojazdem pracownik firmy "A" – A. S., nie okazał ważnego wypisu zaświadczenia wymaganego do wykonywania transportu drogowego na potrzeby własne oraz nie posiadał urządzenia rejestrującego (tachografu), wskazując jednocześnie, iż nie został w nie wyposażony przez firmę. Jak następnie ustalono w Starostwie Powiatowym w O., "A" uzyskał w dniu (...) lutego 2010 r. zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, w skład którego nie wszedł jednak zestaw kontrolowany w dniu (...) kwietnia 2010 r. Podjęte powyżej ustalenia wskazały, zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego, iż "A" dopuścił się naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w zakresie wykonywania transportu drogowego na potrzeby własne bez stosownego zaświadczenia oraz braku zainstalowania w pojeździe tachografu. W ocenie organu I instancji wykonywany w dniu (...) kwietnia 2010 r. przewóz drogowy stanowił przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt. 4 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek posiadania zaświadczenia, o jakim mowa w art. 33 ust. 1 powyższej ustawy. Podobnie brak urządzenia rejestrującego w pojeździe wykonującym przejazd drogowy na potrzeby własne stanowił naruszenie rozporządzenia EWG nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE L 325 z 29 listopada 1988 r.). Odwołanie od powyższej decyzji wniósł "A" reprezentowany przez adwokata – C. R. Przedmiotowej decyzji zarzucono naruszenie art. 3, art. 89 ust. 1 pkt. 3 oraz art. 93 ust. 1 i 5 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 1 ustawy Prawo celne. Zdaniem skarżącej, choć ustalenia faktyczne w sprawie nie budzą zastrzeżeń, to organy celne wadliwie rozstrzygnęły sprawę nie należącą do ich właściwości. Wskazano również, że do wykonywanego w dniu (...) kwietnia 2010 r. przewozu drogowego nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym, gdyż kontrolowany zespół pojazdów posiadał masę całkowitą poniżej 3,5 tony, co w świetle art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykluczało go z zakresu przedmiotowego powyższej ustawy. Decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), Dyrektor Izby Celnej w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) czerwca 2010 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia powtórzono dotychczasowy przebieg postępowania a następnie wskazano, iż uprawnienie organów celnych do dokonywania kontroli oraz nakładania kar z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wynikają z 89 ust. 1 pkt. 3 powyższej ustawy. Następnie organ wskazał, iż skarżący wadliwie interpretuje zapis art. 3 ust. 1 pkt. 3 ustawy o transporcie drogowym, gdyż przepisów ustawy nie stosuje się jedynie do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, przy czym celem jej ustalenia konieczne jest zsumowanie całkowitych dopuszczalnych mas zespołu pojazdy, niezależnie od tego, czy są one załadowane. Waga odnosi się wyłącznie do parametrów techniczno – eksploatacyjnych pojazdu, nie zaś do jego wagi rzeczywistej w momencie dokonywania kontroli. W dalszej kolejności Dyrektor Urzędu Celnego wskazał, iż ustalenie, że wykonywany w dniu (...) kwietnia 2010 r. transport stanowił przewóz drogowy na potrzeby własne, bez wymaganego zaświadczenia, obligowało organ I instancji do nałożenia na skarżącego kary z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podobnie fakt, iż wykonywany tego dnia transport nie stanowił "niehandlowego przewóz rzeczy", o jakim mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia 3821/85, w brzmieniu nadanym mu art. 26 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przesądzał o konieczności nałożenia na przedsiębiorcę kary z tytułu braku urządzenia rejestrującego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" reprezentowany przez adwokata – C. R., żądając jej uchylenia w części. Zdaniem skarżącego, o ile poza sporem pozostaje, iż w podczas wykonywanego w dniu (...) kwietnia 2010 r. transportu drogowego kierowca nie posiadał zaświadczenia o wykonywaniu transportu na potrzeby własne, to organ wadliwie uznał, iż w ramach powyższego transportu w samochodzie winno być zainstalowane urządzenie rejestrujące. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia oceny, czy organy administracji publicznej rozstrzygając przedmiotową sprawę prawidłowo orzekły, że podczas wykonywanego w dniu (...) kwietnia 2010 r. przez "A" przewozu drogowego, na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek zainstalowanie w samochodzie urządzenia rejestrującego. W pierwszej kolejności niezbędne jest wskazanie, iż poza sporem pozostaje, że skontrolowany w dniu (...) kwietnia 2008 r. zespół pojazdów należących do skarżącej spółki nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Sporne między stronami jest natomiast to, czy skarżący miał obowiązek wyposażyć ten pojazd w takie urządzenie. Zgodnie z treścią art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006. Art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. z 2006 Nr 102 poz.1) stanowi, w art. 3 pkt. h, że rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego wykonywanymi pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Sąd podkreśla, że użyte w rozporządzeniu Nr 561/2006 pojęcie przewozu niehandlowego jest odmienne od definicji przewozu na potrzeby własne, którym posługuje się polski ustawodawca w art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz o charakterze niehandlowym to przewóz niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą, zarówno w formie transportu drogowego jak i przewozu na potrzeby własne. Wobec tego, w przypadku wykonywania przewozu na potrzeby własne (niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym istnieje obowiązek przestrzegania postanowień rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu. Uznając za trafne powyższe stanowisko zważyć również należy, że trudno byłoby znaleźć uzasadnienie do wyłączenia z omawianej regulacji pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy. Po pierwsze – wskazana kategoria pojazdów z uwagi na sposób użytkowania różni się znacząco od pojazdów objętych wyłączeniem uregulowanym w art. 3 rozporządzenia Nr 561/2006, a po drugie – z punktu widzenia celu dla jakiego zastosowano wyłączenia określonych przewozów drogowych niezasadne byłoby różnicowanie tych kategorii pojazdów, które według ustawodawstwa krajowego są zaliczane do transportu krajowego i niezarobkowego przewozu drogowego i zdefiniowane łącznie jako przewóz drogowy, zgodnie z art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym. Należy podkreślić, że zasada bezpośredniego stosowania wspólnotowego prawa pochodnego w Polsce wynikająca z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, nakazuje organom administracji bezpośrednie stosowanie rozporządzenia, które zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2) ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Przenosząc powyższe rozważania wskazać należy, iż jak prawidłowo uznały organy administracji publicznej wykonywany w dniu (...) kwietnia 2010 r. w transport drogowy przez zespół pojazdów, w skład którego wchodził samochód ciężarowy marki (...) o nr rejestracyjnym (...) oraz przyczepy ciężarowej marki (...) o nr rejestracyjnym (...) stanowił niehandlowego przewozu rzeczy. Był on bowiem wykonywany przez pracowników "A", którzy przewozili na trasie M. – S., koparkę (protokół kontroli z dnia (...) kwietnia 2010 r.) W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że przewóz powyższy, choć wykonywany w ramach niezarobkowego przewozu rzeczy na potrzeby własne, o jakim mowa w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, nie stanowił jednakże niehandlowego przewozu rzeczy, w rozumieniu rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 w zakresie czasu pracy kierowców oraz konieczność montażu, legalizacji oraz użytkowania tachografu. Był to bowiem przewóz związany z prowadzoną przez skarżącą Spółke działalnością gospodarczą. Stąd, jak prawidłowo uznały organy celne, na skarżącej spoczywał obowiązek wyposażenia samochodu w urządzenie rejestrujące. Zaniechanie powyższego obowiązku, stanowiące naruszenie rozporządzenia Nr 561/2006, skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej, na podstawie art. art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.