V SA/Wa 1383/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-04

Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura, Izabella Janson, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy producent rolny, który nie wykazał w kolejnych latach tych samych działek ewidencyjnych, do których otrzymał płatności rolnośrodowiskowe w latach poprzednich, zobowiązany jest do zwrotu nienależnie pobranych środków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że producent rolny, który nie wykazał w kolejnych latach tych samych działek ewidencyjnych, do których otrzymał płatności rolnośrodowiskowe w latach poprzednich, nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, co skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych płatności. Zmniejszenie powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem, poprzez niewykazanie tych samych działek, stanowi podstawę do wstrzymania i zwrotu płatności.
Stan faktyczny
Producent rolny E. R. ubiegała się o płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w latach 2006-2010. W kolejnych latach nie wykazywała tych samych działek ewidencyjnych, do których otrzymywała płatności w latach poprzednich, co było przedmiotem wyjaśnień i korekt wniosków. Dyrektor Regionalny ARiMR wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków, uznając, że strona nie wypełniła zobowiązań rolnośrodowiskowych i zmniejszyła powierzchnię użytków rolnych. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję o zwrocie nienależnie pobranych płatności. E. R. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ...kwietnia 2011 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. oddala skargę W dniu ...12.2005 roku E. R. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w N. (dalej: Biura) wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006. Strona na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. (dalej: Kierownika Biura) nr ... z dnia ...04.2007 roku, rozpoczęła pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej w ramach programu rolnośrodowiskowego, realizowanego w pakiecie ochrona gleb i wód (K01) w wariancie międzyplon ozimy (K01b), otrzymując płatność w wysokości ... zł. Powierzchnia uwzględniona w naliczaniu wynosiła ... ha. W dniu ...05.2007 roku strona złożyła do Kierownika Biura wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2007. W dniu ...07.2007 roku strona złożyła ostateczną korektę wniosku i w sekcji VI.B wskazała na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Decyzją nr ... z dnia ...02.2008 roku Kierownik Biura przyznał stronie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie ... zł, w tym środki unijne ... zł, środki krajowe ... zł. Powierzchnia uwzględniona w naliczaniu wynosiła ... ha. W dniu ...05.2008 roku strona złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008. W sekcji VI.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Strona we wniosku nie wykazała działki ewidencyjnej .... o powierzchni ... ha, do której to działki otrzymała płatność rolnośrodowiskową w kampanii roku 2007. Kierownik Biura w dniu ...06.2008 roku ARiMR zobowiązał Stronę do złożenia wyjaśnień, dotyczących faktu zgłoszenia do programu dwóch działek ewidencyjnych nr ... i nr ..., które nie były zgłaszane w latach poprzednich, w sprawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. W odpowiedzi na powyższe Strona złożyła w dniu ...06.2008 roku korektę do wniosku. W sekcji VI.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Następnie w dniu ...06.2008 roku złożyła w Biurze zmianę do wniosku na rok 2008. W sekcji VI.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła ... zł. W ramach powyższej zmiany do wniosku Strona nie wykazała działek ewidencyjnych o numerach nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ..., nr ... oraz tak jak w pierwotnym wniosku na rok 2008 nie wykazano działki ewidencyjnej o nr ..., do których to działek otrzymała płatności rolnośrodowiskowe w roku poprzednim. W dniu ...10.2008 roku Kierownik Biura zobowiązał Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie obsługi wniosku na rok 2008, wskazując na wystąpienie nieścisłości w postaci działki ewidencyjnej nr ... w kontroli krzyżowej. W dniu ...10.2008 roku strona w odpowiedzi na wezwanie złożyła korektę do wniosku i dołączyła akt notarialny z dnia ...09.2006 roku (Repertorium A nr ...), z którego wynika, iż Ł. R. nabył od D. R. oraz od J. W. działki ewidencyjne o numerach ... Do korekty dołączyła również oświadczenie, w którym oświadcza, iż użytkuje działkę ewidencyjną nr ... na podstawie ustnej umowy dzierżawy z Ł.R. Decyzją nr ... z dnia ...12.2008 roku Kierownik Biura przyznał stronie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie ... zł. Powierzchnia uwzględniona w naliczaniu wynosiła ... ha. Dnia ...05.2009 roku strona złożyła do Kierownika Biura wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2009. W sekcji VI.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła ... zł. Strona we wniosku nie wykazała działek ewidencyjnych nr ..., do których Strona otrzymała płatność rolnośrodowiskową w latach poprzednich. W dniu ...05.2009 roku Kierownik Biura wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie obsługi wniosku na rok 2009, wskazując m.in., iż zobowiązana nie wykazała we wniosku żadnych działek rolnych zgłaszanych do płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. W odpowiedzi na wezwanie Strona złożyła w dniu ...05.2009 roku korektę do wniosku na rok 2009. W sekcji VI.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła ... zł. Strona zgłosiła do płatności sześć działek rolnych, na których znajdowały się działki ewidencyjne zgłoszone także w pierwotnym wniosku rolnośrodowiskowym. Jednocześnie w ramach korekty Strona nie wykazała we wniosku tych samych działek ewidencyjnych, które zostały pominięte we wniosku z dnia ...05.2009 roku (działki nr ...). W dniu ...10.2009 roku Kierownik Biura wezwał Stronę do złożenia kolejnych wyjaśnień w sprawie obsługi wniosku na rok 2009 odnośnie działek ewidencyjnych niezgłoszonych do płatności (działki nr ...) a zgłaszanych w latach wcześniejszych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona złożyła w dniu ...10.2009 roku korektę do wniosku na rok 2009. Do korekty Strona dołączyła oświadczenie, iż wskazane w wezwaniu działki zostały zamienione, a powyższa zamiana spowodowała zwiększenie działek rolnych, polepszenie ich rozłogów, co spowodowało obniżenie kosztów agrotechnicznych. Jednocześnie Strona oświadczyła, iż w/w działki nie były objęte planem w roku bieżącym i dlatego uległy wymianie. Natomiast program będzie prowadzony na zmienionych działkach. Decyzją nr ... z dnia ...11.2009 roku Kierownik Biura przyznał wnioskodawczyni płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości w łącznej kwocie ... zł. Powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła ... ha. Zmniejszenie powierzchni w stosunku do powierzchni zgłoszonej do płatności nastąpiło podczas kontroli administracyjnej wniosku w związku z zastosowaniem pomiaru w oparciu o pomiar ewidencyjno - gospodarczy (PEG). Dnia ...05.2010 roku strona złożyła do Kierownika Biura wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2010. W sekcji II.B wniosku wskazano na pakiet ochrona gleb i wód (K01), w wariancie międzyplon ozimy - (K01b) na obszarze ... ha. Wnioskowana kwota pomocy wyniosła ... zł. Strona we wniosku nie wykazała działek ewidencyjnych nr ... (działki niezgłaszane w latach 2007, 2008 oraz 2009) oraz działek nr ... (działki niezgłoszone po raz pierwszy w roku 2010), do których Strona otrzymała płatność rolnośrodowiskową w latach poprzednich. Pozostałe działki, do których Strona otrzymała płatność w poprzednich latach zostały wykazane w powyższym wniosku na rok 2010. W dniu ...05.2010 roku Kierownik Biura wezwał Stronę do złożenia kolejnych wyjaśnień w sprawie obsługi wniosku na rok 2010. W odpowiedzi na powyższe Producentka rolna złożyła w dniu ...06.2010 roku korektę do wniosku na rok 2010. W ramach korekty Strona dokonała odpowiednich poprawek dotyczących błędnie wskazanej powierzchni działek rolnych. Następnie w dniu ...09.2010 roku Kierownik Biura wezwał Wnioskodawcę do złożenia kolejnych wyjaśnień w sprawie obsługi wniosku na rok 2010. W wezwaniu organ wskazał, iż Strona nie zgłosiła działek ewidencyjnych o nr ..., które to działki zostały zadeklarowane w poprzednim roku do pakietu rolnośrodowiskowego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona złożyła w dniu ...09.2010 roku korektę do wniosku na rok 2010. Do korekty Strona dołączyła oświadczenie, iż wskazane w wezwaniu działki nie zostały zadeklarowane we wniosku na rok 2010, gdyż nie były one jej własnością, a ich nie zadeklarowanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od Strony. Decyzją nr ... z dnia ...10.2010 roku Kierownik Biura przyznał Beneficjentce płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej kwocie ... zł. Powierzchnia uwzględniona w płatności wynosiła ... ha. W dniu ...01.2011 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych stronie na mocy decyzji nr ... z dnia ...04.2007 roku, nr ... z dnia ...02.2008 roku, decyzji nr ... z dnia ...12.2008 roku oraz decyzji nr ... z dnia ..11.2009 roku o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, wydanych przez Kierownika Biura. Jednocześnie Dyrektor Oddziału wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień odnośnie nie zgłoszenia w roku 2008 działki ewidencyjnej nr ..., która to działka była zgłoszona do płatności w roku 2007 oraz w latach 2009 i 2010. W odpowiedzi na wezwanie w dniu ...01.2011 roku w Oddziale Regionalnym ARiMR w O. stawił się pełnomocnik strony, który zapoznał się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz oświadczył, iż działka ewidencyjna nr ... została wycofana z wniosku o płatność rolnośrodowiskową w roku 2008, gdyż została on zgłoszona do płatności w tym roku przez innego producenta rolnego. Decyzją Nr ... z dnia ...02.2011 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w O. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na łączną kwotę w wysokości ... zł. Strona odwołała się od powyższej decyzji. Rozpatrując ponownie sprawę ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na lata 2005-2009 zostały przyznane producentowi rolnemu decyzjami nr: ... z dnia ...04.2007 r., ... z dnia ...02.2008 r., ... z dnia ...12.2008 r., ... z dnia ...11.2009 r., wydanymi przez Kierownika Biura. Przedmiotowe płatności zostały zrealizowane i przekazane na rachunek bankowy strony, skutkiem czego po stronie producentki powstało zobowiązanie do realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W ocenie organu strona nie wykazała w roku 2008 następujących działek ewidencyjnych, do których otrzymała płatność roku 2006 lub 2007 nr ... oraz działkę ewidencyjną o numerze ..., co do której Strona złożyła oświadczenie w dniu ...01.2011 roku, iż powyższa działka była użytkowana przez innego producenta rolnego, czego konsekwencją było wycofanie jej z płatności rolnośrodowiskowej w roku 2008. W kolejnym roku strona nie wykazała we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej kolejnych działek ewidencyjnych nr ..., które były zgłaszane do płatności w latach wcześniejszych. Natomiast w roku 2010 Strona składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt nie wykazała działek ewidencyjnych nr ..., do których w poprzednich latach otrzymała płatność rolnośrodowiskową. Organ powołał się na § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm. - zwane dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym) i uznał, iż strona nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 i zmniejszyła powierzchnię użytków rolnych objętych zobowiązaniem. Wskazał, że w związku z niedotrzymaniem zobowiązania rolnośrodowiskowego, przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, producentka zobowiązana jest do zwrotu pobranych płatności na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w kwocie ... zł. W skardze na powyższą decyzję strona podniosła: 1. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, mając przy tym na względzie słuszny interes obywatela, 2. naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie obowiązujących w postępowaniu administracyjnym zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz obowiązku organu administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków oraz czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, 3. naruszenie § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca zmniejszyła powierzchnię użytków rolnych, na których miał być realizowany program rolnośrodowiskowy we wszystkich latach objętych programem oraz niezgodne z prawdą uznanie, że u skarżącej zawieszono płatność rolnośrodowiskową i ponownie stwierdzono uchybienie w realizacji zadań w ramach pakietu. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezesa ARiMR. W niniejszej sprawie skarżąca przedkładała do akt administracyjnych dokumenty, z których wynikały zmiany działek oddanych do realizacji "programu ochrony gleb i wód", a za każdym razem, kiedy była wzywana w celu wyjaśnienia zaistniałych zmian, składała stosowne wyjaśnienia. Poprzez przyjęcie kolejnych wniosków, wydanie decyzji przez Kierownika Biura przyznających skarżącej przez kolejne lata płatności rolnośrodowiskowej, a następnie złożenie przez ten sam podmiot administracji wniosku o wszczęcie postępowania windykacyjnego oraz ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności skarżąca została wprowadzona w błąd, skutkiem czego będzie musiała ponieść konsekwencje zaufania, jakim obdarzyła organy administracji, a to bezwzględnie narusza podstawową zasadę pogłębiania zaufania obywateli wyrażoną w art. 8 k.p.a. Zaznaczyła, że działała na podstawie planu opracowanego przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Ł., na podstawie którego realizowany był pakiet zgodnie z planem rolnośrodowiskowym i w którym dokonano stosownych zmian zaakceptowanych przez Kierownika Biura. Skarżąca zarzuciła, że organ prowadzący sprawę nie poinformował jej o ryzyku wypłaty środków na jej rzecz, które mogą zostać uznane za nienależne, czym naruszył zasadę wyrażoną w art. 9 k.p.a. Nadto organ nie tylko w chwili składania poszczególnych wniosków posiadał wiedzę o zmianie działek przeznaczonych do realizacji projektu, ale również otrzymał od strony wszelkie niezbędne informacje i wyjaśnienia. Dlatego też niezrozumiałym jest wydanie decyzji przyznających płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, skoro ten sam organ złożył następnie wniosek o wszczęcie postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tego tytułu. Skarżąca powołała się także na zasadę zaufania obywateli do państwa i prawa. Podniosła też, iż § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c powyższego rozporządzenia nie obowiązywał w chwili złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2006, tj. w dniu ... grudnia 2005 roku. Wskazała, że bezpodstawnym jest powoływanie się przez Prezesa ARiMR na przepis § 17 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem nie miało u niej miejsca zawieszenie płatności rolnośrodowiskowej i ponowne stwierdzenie uchybienia w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów. Nie zgodziła się z twierdzeniem, iż w sprawie doszło do zmniejszenia powierzchni użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy. Zdaniem skarżącej, na mocy § 1 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zadania wyodrębnione w ramach pakietów i wariantów realizowane są w cyklu rocznym. Jak zostało ustalone przez organ administracji w pierwszym roku powierzchnia uwzględniona w naliczaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć wyniosła ... ha. W kolejnych latach od 2007 do 2009 powierzchnia ta nie uległa zmniejszeniu, lecz została powiększona. Dopiero w 2010 roku za złożonym przez skarżącą wnioskiem powierzchnia uwzględniona w płatności wyniosła ... ha. Zmianie ulegały grunty obejmowane wnioskami, lecz było to konieczne celem podniesienia efektywności gospodarowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wypłacone skarżącej środki finansowe na rok 2006,2007,2008 i 2009 z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Zgodnie z art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, dalej zwanego "rozporządzeniem nr 796/2004". W myśl art. 73 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych. Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy do ustalonej kwoty nienależnie pobranych płatności, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Sąd stwierdza, że istotą sprawy jest fakt niewypełnienia przez Stronę obowiązku wynikającego z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczególowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz.1809, z późn.zm.) - dalej: rozporządzenia rolnośrodowiskowego - oraz art. 66 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004, a także zmniejszenie powierzchni użytków rolnych objętych zobowiązaniem. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli: 1 )producent rolny: a)nie realizuje pakietu objętego wnioskiem, aa)realizuje zadania w ramach wariantu lub pakietu na innych użytkach rolnych niż użytki, na których zadania te powinny być realizowane zgodnie z wymaganiami określonymi w części II załącznika nr 1 do rozporządzenia, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych znajdujących się na tych innych użytkach rolnych, b)nie opracował planu działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w §2 ust. 1 pkt 2, albo opracował go niezgodnie z warunkami określonymi w §4, z zastrzeżeniem §19 ust. 2, c)zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem, 2)u producenta rolnego, któremu na podstawie §16 ust.2 zawieszono płatność rolnośrodowiskową, ponownie stwierdzono uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietów, o których mowa w §1 ust.2. Stosownie natomiast do art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 w przypadku gdy środki wsparcia rozwoju obszarów wiejskich dotyczą powierzchni, działki powinny zostać zidentyfikowane indywidualnie. Podczas okresu ważności zobowiązania, działki, których dotyczy wsparcie, nie mogą być przedmiotem wymiany, z wyjątkiem przypadków specjalnych przewidzianych w dokumencie programowania. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Strona nie wykazała w roku 2008 działek ewidencyjnych, do których otrzymała płatność w roku 2006 i 2007. Podobnie w 2010 roku składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt nie wykazała działek ewidencyjnych, do których w poprzednich latach otrzymała płatność rolnośrodowiskową. W ocenie Sądu należy tym samym uznać, że strona nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku wynikającego z przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz z art. 66 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 i zmniejszyła powierzchnię użytków rolnych objętych zobowiązaniem. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału w dniu ...02.2011 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr ... z dnia ...04.2007 r., nr ... z dnia ...02.2008 r., decyzji nr ... z dnia ...12.2008 r. oraz decyzji nr ... z dnia ...11.2009 r. Mając na względzie wskazane przepisy oraz fakt zmniejszenia użytków rolnych i brak przekazania zobowiązania w części dotyczącej wyżej wspomnianych działek ewidencyjnych, powstał obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności otrzymanych na mocy powyżej wskazanych decyzji. Środki wypłacone nienależnie na rok 2006, 2007, 2 2009 z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zw. pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy których mowa w art. 19 ust. 1 ww ustawy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, należy zaznaczyć iż producentka rolna składając wniosek o przyznanie pomocy, po zapoznaniu się ze szczegółowymi warunkami i trybem udzielania tego wsparcia znała warunki i obowiązki, jakie ciążą na producencie rolnym przystępującym do programu rolnośrodowiskowego i przystąpiła do realizacji programu rolnośrodowiskowego dobrowolnie. Strona oświadczyła, iż jest świadoma skutków niewykonywania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz że zobowiązała się do uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, co zostało potwierdzone podpisem na składanych przez Stronę wnioskach. Wnioskodawczyni wiedziała więc o pięcioletnim obowiązku kontynuowania przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego, powstałego na skutek złożenia wniosku w dniu ...12.2005 r. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Należy wskazać, że obowiązek pięcioletniego uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym polega na uprawie tych samych działek, podczas gdy skarżąca uprawiała działki wraz z innymi rolnikami. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 9 k.p.a. należy zauważyć, że przepis ten nakłada na organy administracji państwowej obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Należy stwierdzić, że postępowanie dotyczące zwrotu nienależnie pobranych środków jest postępowaniem odrębnym w stosunku do przyznania płatności. W związku z tym organ nie ma obowiązku informowania stron o faktach dotyczących innego postępowania. Składając wniosek o przyznanie pomocy strona podpisała się pod oświadczeniem, że m.in. znane są jej zasady oraz tryb realizacji programu rolnośrodowiskowego, jest świadoma skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego - wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat. Prawidłowo organ powołał się na § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnie użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która został przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organowi podstawę do stwierdzenia, że skarżąca nie wykazała działek ewidencyjnych, do których otrzymała płatność w latach poprzednich, co zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego powoduje, iż płatności w określonej zaskarżoną decyzją kwocie podlegają zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę z mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło