II SA/Wa 399/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Ewa Grochowska – Jung Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], cofającą Z. N. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał następujący stan faktyczny. W dniu [...] grudnia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia Z. N. pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższe spowodowane było ustaleniem przez organ I instancji, że ww. został postawiony w stan oskarżenia o popełnienie czynu z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. Nr 106, poz. 1002 ze zm.), tj. o nieuzasadnione zabicie zwierzęcia. W ocenie organu powyższy fakt pozwalał na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i cofnął Z. N. pozwolenie na broń palną myśliwską, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Powyższa decyzja została uchylona przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] maja 2009 r., z uwagi na uchybienia proceduralne. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winno zostać przeprowadzone postępowanie wyjaśniające co do zdarzenia objętego wskazanym postępowaniem karnym, celem ustalenia okoliczności popełnienia przez stronę zarzucanego jej przestępstwa. Organ winien ponadto wyjaśnić, czy w przeszłości Z. N. dopuszczał się również innych czynów bezprawnych. Rozpatrując sprawę ponownie, Komendant Wojewódzki Policji w K. ustalił, że nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. sygn. akt [...], uznano Z. N. winnym popełnienia czynu z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, tj. tego, że w dniu [...] czerwca 2008 r. dopuścił się on nieuzasadnionego zabicia psa z broni myśliwskiej, za co orzekł karę grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, przyjmując wartość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Ponadto organ ustalił, że strona popełniła w dniu [...] stycznia 2008 r. wykroczenie w ruchu drogowym, za co została ukarana mandatem karnym. Powyższe okoliczności, w ocenie organu I instancji, uzasadniają twierdzenie, że istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni przez Z. N., tym bardziej, że popełniony czyn ma bezpośredni związek z posiadanym uprawnieniem do dysponowania bronią myśliwską i z tej przyczyny organ wydał decyzję cofającą pozwolenie na broń. Od tej decyzji strona wniosła w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych oraz błędną ocenę materiału dowodowego, polegające na nieuprawnionym uznaniu, że Z. N. zachował się nieodpowiedzialnie i lekkomyślnie dokonując odstrzału psa, skoro spełnił wszystkie przesłanki wymienione w art. 33a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt. Ponadto zarzucono organowi, że nie wziął pod uwagę faktu, iż odwołujący się jest długoletnim posiadaczem broni, mającym pozytywną opinię środowiskową oraz pozytywne opinie Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego oraz swojego koła łowieckiego, a ponadto, że był nagradzany medalami za zasługi dla łowiectwa. Komendant Główny Policji, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ podkreślił, że katalog okoliczności wskazanych w powołanym przepisie ma charakter otwarty, zaś od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, gdyż w stosunku do nich obowiązuje miernik najwyższej staranności. Zatem ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawie pozwolenia na broń prawo do rozszerzenia przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw, nie zastrzegając jednocześnie, że nie może to dotyczyć czynów bezprawnych popełnionych jeden raz. Komendant Główny Policji podniósł, że do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenia na broń należy zaliczyć m.in. przestępstwo z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, tj. nieuzasadnione zabicie zwierzęcia. W przedmiotowej sprawie Z. N. został prawomocnie skazany za popełnienie wskazanego przestępstwa, gdyż wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] grudnia 2009 r., sygn. akt [...]. Organ wskazał, iż zainteresowany dopuścił się przestępstwa w sposób umyślny, świadomie naruszając obowiązujący porządek prawny, zaś rodzaj i okoliczności tego czynu wzbudzają uzasadnioną obawę, że może on użyć posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego wynika bowiem, że przestępstwa dokonano z użyciem posiadanej broni palnej, a czyn ten cechuje znaczny stopień społecznej szkodliwości. Organ wskazał również, że strona była w styczniu 2008 r. karana mandatem karnym za wykroczenie drogowe, który to fakt również ma znaczenie dla oceny postępowania posiadacza broni. Komendant Główny Policji podkreślił, iż wziął pod uwagę pozytywne opinie środowiskowe o stronie, jednakże nie eliminują one obawy, o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. W skardze z dnia 2 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Z. N. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez ich zbyt szeroką interpretację i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i ewentualnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swojej skargi Z. N. podniósł, że organ cofający pozwolenie na broń bezpodstawnie zastosował wykładnię rozszerzającą wskazanych wyżej przepisów, opierając się na skazującym wyroku bez zbadania okoliczności popełnienia czynu. Przestępstwo, za które skazano skarżącego, nie zostało stypizowane w Kodeksie Karnym. W jego ocenie, organ na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ustalił istnienia takich okoliczności faktycznych lub cech osobowych sprawcy, czy też jego dotychczasowego nagannego zachowania, które uzasadniałyby wniosek, iż stwarza on uzasadnioną obawę, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa. Według pierwszego z powołanych przepisów cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W myśl art. 268a kpa organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy wymienia przykładowo takie przestępstwa, których popełnienie najczęściej wskazuje, że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Podkreślić należy, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, tym samym osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. W związku z powyższym ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, przyjmując, że w sytuacji konfliktu interesów indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo należy przyznać interesowi społecznemu. Ustawodawca co do zasady wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, które opiera się na prognozie przewidywanych zachowań posiadacza broni. Ustawodawca uznał bowiem, że choć prognoza jest pewnym wybiegiem w przyszłość i nie zawiera w sobie elementu pewności, to z uwagi na zagrożenia jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać ją pod uwagę. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń ma zatem charakter uznaniowy. Oznacza to, że organy Policji rozpatrujące sprawę są związane rygorami procedury administracyjnej, a więc winny przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa), czyli podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy Policji są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Muszą wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 3 i art. 80 kpa) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W rozpatrywanej sprawie organy Policji orzekające w pierwszej i drugiej instancji nie wzięły pod uwagę tych reguł postępowania administracyjnego , co z kolei skutkowało błędnym zastosowaniem wobec skarżącego przepisów art. 20, art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W sprawie jest bezsporne, że skarżący został skazany wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...] za czyn z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, polegający na nieuzasadnionym zabiciu psa z broni myśliwskiej. Jednak organ powinien w tej sprawie wziąć po uwagę okoliczności i dowody przemawiające na korzyść Z. N. Przede wszystkim jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku Sądu Rejonowego w W. okoliczności czynu popełnionego przez skarżącego wskazują na znaczne przyczynienie się właściciela zabitego psa, który jak uznał sąd powszechny umyślnie wypuścił zwierzę do lasu. Pies znajdował się w odległości ponad 200 metrów od najbliższych zabudowań, a nadto jak wynika z zeznań samego oskarżonego, częściowo potwierdzonych przez opinię biegłego występującego w sprawie, jego zachowanie świadczyło o tym, że polował na zwierzynę leśną. W tym miejscu wskazać należy, że zarówno Ministerstwo Środowiska, jak i Polski Związek Łowiecki oraz organizacje ekologiczne wielokrotnie podnosiły, że psy wypuszczane do lasu przez właścicieli przyczyniają się do spadku liczebności zwierzyny dziko żyjącej, a co za tym idzie niszczą naturalne środowisko przyrodnicze. W takiej sytuacji myśliwy mógł przypuszczać, że pies stanowi zagrożenie dla zwierzyny leśnej. Okoliczności czynu popełnionego przez skarżącego choć naganne, są częściowo usprawiedliwione, co potwierdza wymiar kary dla skarżącego, który mieści się w dolnej granicy zagrożenia karą. Tak więc samo skazanie za czyn z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt nie świadczy, iż posiadanie przez Z. N. broni palnej myśliwskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Podnieść także należy, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że skarżący posiada pozytywną opinię koła łowieckiego, do którego należy (k.-133 akt administracyjnych sprawy). Był dwukrotnie odznaczony za zasługi dla łowiectwa: srebrnym medalem za zasługi dla łowiectwa [...] (k.-173 akt administracyjnych sprawy) oraz brązowym medalem zasługi łowieckiej (k.-174 akt administracyjnych sprawy). W aktach sprawy znajdują się także dwie pozytywne opinie o skarżącym z miejsca zamieszkania, sporządzone przez Policję (k.-187 i 189 akt administracyjnych sprawy). Te okoliczności wskazują, że skarżący jest osobą, która przestrzega ładu i porządku publicznego, a jego zachowanie nie wskazuje, że jest on osobą nieodpowiedzialną i lekkomyślną. Co prawda skarżący popełnił w roku 2008 r. wykroczenie drogowe, ale był to czyn jednorazowy, który w nie miał dużej społecznej szkodliwości. Nie może zatem świadczyć o tym, że skarżący stanowi trwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.