II SA/Sz 791/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-11-04
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Maria Mysiak, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, pochodząca z opinii biegłych sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, może stanowić podstawę do skierowania kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, pochodząca z opinii biegłych sporządzonej na potrzeby innego postępowania (np. karnego), może stanowić wiarygodne źródło informacji uzasadniające skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Taka informacja nie musi być bezpośrednio związana z postępowaniem administracyjnym, a jej wykorzystanie nie narusza zasady praworządności.Stan faktyczny
Prokurator złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie skierowania A. W. na badania lekarskie, powołując się na opinię biegłych stwierdzającą u niego zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Starosta wydał decyzję o skierowaniu na badania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. W. zaskarżył obie decyzje, zarzucając naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, oraz kwestionując możliwość wykorzystania opinii z postępowania karnego jako podstawy do skierowania na badania. Skarżący podniósł również zarzut, że jako kierowca zawodowy podlega innym przepisom.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę
Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Starosty K., Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ś. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania A. W. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu wniosku prokurator wyjaśniła, że Prokuratura Rejonowa
w Ś. prowadziła postępowanie przygotowawcze w toku, którego biegli [...] rozpoznali u A. W. [...] Do wniosku Prokurator załączyła wyciąg z opinii [...] z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. orzekł o skierowaniu A. W. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie kategorii prawa jazdy kategorii [...] na badania lekarskie w związku z informacją
o zastrzeżeniach o stanie zdrowia mogących powodować niezdolność
do prowadzenia pojazdu.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. W., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w I instancji. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 4
i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 20, art. 32, art. 65 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu podał, że opinia [...] z jednorazowego badania służąca do określenia czynu w toczącym się postępowaniu karnym, nie może być wykorzystywana w sprawie wykonywania przez niego [...]. Prokurator bezpodstawnie więc stosunki rodzinne zawisłe w Sądzie Rejonowym w Ś. rozciągnął na jego pracę zawodową. Odwołujący prowadzi działalność gospodarczą [...] r. Ponadto ma orzeczenie [...] wydane przez P. z dnia [...] r. ważne [...]r. jak też pozytywne zaświadczenie lekarskie [...].
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca
1997 r. Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że przeprowadzenie badania pozwoli na wyjaśnienie wpływu uzależnienia A. W. na możliwość kierowania pojazdami silnikowymi, w szczególności na jego sprawność
w prowadzeniu samochodu, zdolność rozpoznania sytuacji na drodze oraz prawidłowej jej oceny. Zgodnie zaś z art. 122 ust. 1 pkt 4 przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W niniejszej sprawie, taką okolicznością jest przeprowadzone przez biegłych [...] badanie, stwierdzające [...], na co dowodem jest wypis z opinii [...].
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W myśl § 14 i 15 rozporządzenia badania przeprowadza wyłącznie uprawniony lekarz. Badania przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy (§ 9 ust. 1). Dlatego też zaświadczenie lekarskie przedłożone przez A. W. nie może zostać uznane za dowód przemawiający na korzyść strony. Nie ma również wpływu na treść zaskarżonej decyzji orzeczenie lekarskie wydane w dniu [...] r. Organ podkreślił również, że badanie stanowiące podstawę skierowania objętego decyzją, przeprowadzono w dniu [...] r. co nie wyklucza przyjęcia, że od [...] r. stan zdrowia A. W. uległ zmianie.
Powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji A. W., działający przez pełnomocnika, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ich uchylenie.
W skardze powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz dodatkowo postawiono zarzut błędnego stosowania prawa w stosunku do skarżącego, który podmiotowo nie podlega ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, lecz podlega wyłącznie ustawie z dnia 6 września 2011 r.
o transporcie drogowym.
W ocenie skarżącego naruszono też art. 182 K.p.a. oraz art. 7, art. 8, art. 30-art. 86, art. 87 Konstytucji RP, gdyż organy orzekające w sprawie oraz Prokurator działały bezprawnie z rażącym przekroczeniem zasady praworządności.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z uwagi na fakt, że organ nie przytoczył w podstawie prawnej decyzji przepisów ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Zarzucił też, że odpowiedź na skargę z dnia [...] r. została sporządzona przez Kolegium w zmienionym składzie jednej osoby w stosunku do składu który podpisał decyzję z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia.
Materialnoprawną podstawę decyzji organu I i II instancji stanowił przepis
art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem, skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Ponadto w myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się
o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację
o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność
do prowadzenia pojazdów.
Uznaniowy charakter tego przepisu wymaga rozważenia przez Starostę
po pierwsze: czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z miarodajnego źródła, a po drugie, czy może świadczyć o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdami. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania
w niniejszej sprawie pochodziła od Prokuratora Rejonowego w Ś. i była oparta na opinii biegłych lekarzy [...], którzy stwierdzili u A. W. [...]. Fakt, iż opinia ta była sporządzona dla potrzeb innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia, nie była ona podstawą orzekania przez organy, lecz stanowiła źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia, dlatego też takie działanie nie narusza wskazanej przez skarżącego konstytucyjnej zasady praworządności. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby i jak słusznie wskazał organ, nie przesądza o tym czy istnieją, lub też brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez skarżącego. Ponadto należy podkreślić, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, organ powziął nie wprost z powodu wszczętej przeciwko niemu sprawy karnej, ale na podstawie opinii [...] dotyczącej stanu zdrowia. Poinformowanie o takiej opinii wraz
z wnioskiem o wszczęcie postępowania do właściwego organu przez Prokuratora, było realizacją ustawowych obowiązków Prokuratora wynikających z art. 182 Kodeksu postępowania administracyjnego i skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego zgodnie z regułą wyrażoną w art. 61 § 3 K.p.a. w dacie otrzymania przez organ, wniosku Prokuratora o wszczęcie postępowania.
Za prawidłowe uznać należy stanowisko organu o zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie. Dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym niezbędne jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia,
ale również w okresie późniejszego korzystania z tych uprawnień. Przedłożenie przez skarżącego zaświadczenia o stanie zdrowia od niezależnego specjalisty [...] nie mogło być wzięte pod uwagę przez organ, gdyż nie pochodzi
od "uprawnionego lekarza" o którym mowa w § 3 ust. 1 i § 14 rozporządzenia
z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców (...).
Chybiony należy uznać zarzut niepodlegania przez skarżącego - zawodowego kierowcę, przepisom ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tym samym rozporządzeniu z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców (...). Zgodnie
z art. art. 39k. ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
(Dz. U. z 2007 r. Nr 125,poz. 74 ze zm.), kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Badania psychologiczne, o których mowa w ust. 1, są wykonywane,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców
w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Kierowca powinien zostać poddany badaniom psychologicznym po raz pierwszy przed dniem wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej, wydawanym po ukończeniu kwalifikacji. Następne badania przeprowadza się co 5 lat w odniesieniu do kierowców w wieku
do 60 lat i co 30 miesięcy dla kierowców powyżej 60 roku życia, z uwzględnieniem terminów ukończenia szkolenia okresowego (art. 39k ust. 3 i 4 u.t.d.). Przepis
art. 39k ust. 2 ustawy o transporcie stanowi wprost, że badania psychologiczne należy przeprowadzać w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców
w ustawie Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego niewątpliwie wynika,
iż stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podlega również kierowca zawodowy w stosunku do którego organ powziął wiarygodną informację
o zastrzeżeniach stanu zdrowia tej osoby.
Pozostałe zarzuty skargi również nie mogły prowadzić do podważenia trafności rozstrzygnięć podjętych przez organy w niniejszej sprawie. Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia praw i wolności obywatelskich chronionych przez Konstytucję RP oraz zasady praworządności, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie i w granicach prawa.
Ustosunkowując się do zarzutu nie powołania przez Kolegium w decyzji przepisów ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, zauważyć należy,
iż faktycznie organ odwoławczy powołując podstawę prawną rozstrzygnięcia nie wskazał przepisów kompetencyjnych, jednakże nie jest to uchybienie istotne gdyż Kolegium orzekając w sprawie, nie naruszyło przepisów o właściwości organu.
W ocenie Sądu takie naruszenie przepisu proceduralnego nie miałoby istotnego wpływu na wynik sprawy i z tego też względu nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Podpisanie natomiast odpowiedzi na skargę przez zmieniony w jednej osobie skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż kontroli Sądu zgodnie z art. 3 P.p.s.a., podlega zaskarżona decyzja Kolegium z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. z dnia
[...] r. a nie pismo będące odpowiedzią na skargę.
Reasumując stwierdzić należy, iż informacja uzyskana przez Starostę K. z Prokuratury Rejonowej w Ś. o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego związanych z[...] , a oparta na opinii [...] wykonanej w sprawie karnej przeciwko skarżącemu, była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stąd też organy obydwu instancji prawidłowo zastosowały omawiany przepis. Wobec faktu, że w toku postępowania organy nie dopuściły się innych naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby uchylenie lub wyeliminowanie w inny sposób z obrotu prawnego wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło