II SA/Kr 1354/11

WyrokWSA w Krakowie2011-11-07

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów wszystkich kontroli prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w określonym okresie, wraz ze spisem udostępnionych dokumentów, stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej, czy też jest to żądanie kontroli działalności organu, które nie mieści się w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów wszystkich kontroli prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w określonym okresie, wraz ze spisem udostępnionych dokumentów, nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy, lecz formę kontroli działalności organu. Tak szeroko sformułowany wniosek, obejmujący w istocie całość lub zdecydowaną większość dokumentacji organu za okres kilku lat, wypacza konstytucyjne prawo do informacji i stanowi nieproporcjonalne obciążenie dla organu. W związku z tym, organy administracji błędnie uznały, że skarżąca domaga się informacji przetworzonej, podczas gdy wniosek w takiej formie nie spełniał wymogów wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżąca M.W. złożyła wniosek o udostępnienie kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów wszystkich kontroli prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie od 1 stycznia 2004 r. do dnia złożenia wniosku, a także spis udostępnionych dokumentów. Organy obu instancji odmówiły udostępnienia tej informacji, uznając ją za informację przetworzoną, która może być udostępniona tylko w przypadku wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, czego skarżąca nie uczyniła. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.W. pismem z dnia [...] 2011 r. złożonym osobiście na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. , wniosła o udostępnienie w drodze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) informacji w następującym zakresie: 1) kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, dotyczącej okresu od 1 stycznia 2004 r. do dnia realizacji wniosku, a także spis udostępnionych kopii dokumentów; 2) kserokopii instrukcji kancelaryjnej oraz jednolitego rzeczowego wykazu akt dla Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki; 3) ilości rozpoczynanych i oddanych do użytkowania obiektów budowlanych w poszczególnych latach od 1999 do 2010 r.; 4) wykazu interpelacji i wystąpień radnych miasta Krakowa obejmujący okres od dnia 1 stycznia 1999 r. dnia realizacji wniosku (wykaz powinien zawierać: imię i nazwisko radnego, datę wniesionej interpelacji lub wystąpienia oraz znak sprawy nadany przez organ). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. rozpoznawał wniosek skarżącej co do poszczególnych punktów. Przedmiotowa sprawa obejmuje punkt 1 z ww. zakresu. Organ ten pismem z dnia [...] 2011 r. wezwał M.W. do sprecyzowania wniosku w punkcie pierwszym z dnia 28 lutego 2011 r. poprzez jednoznaczne wskazanie, jakich kontroli wyniki mają zostać udostępnione. Wnioskodawczyni w wyznaczonym 14 dniowym terminie złożyła wyjaśnienie do wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 lutego 2011 r. precyzując, że domaga się kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów wszystkich kontroli oraz wystąpień, stanowisk, wniosków i opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadzającego te kontrole, dotyczące okresu od 1 stycznia 2004 r. do dnia realizacji wniosku, a także spisu udostępnionych kopii dokumentów. W wyniku sprecyzowanego wniosku w dniu [...] kwietnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. działając na podstawie art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wezwał M.W. do uzupełnienia wniosku celem wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, gdyż żądana informacja stanowi informację przetworzoną. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., M.W. wyjaśniła że informacja, której żąda w pkt l swojego wniosku, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, powinna być udostępniona obligatoryjnie w Biuletynie Informacji Publicznej i nie zgodziła się ze stanowiskiem, że żądana przez nią informacja jest informacją przetworzoną. W dniu 4 maja 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...] , którą odmówił M.W. udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 28 lutego 2011 r., w zakresie wskazanym w pkt 1 ww. wniosku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 16 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, że powodem odmowy udzielenia informacji zgodnie z pkt 1 wniosku było uznanie, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, a wnioskodawczyni nie wykazała szczególnie istotnego interesu społecznego w żądaniu udzielenia tej informacji. Odwołanie w ustawowym terminie od powyższej decyzji złożyła M.W. W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją dnia 15 czerwca 2011 r. znak: [...] , na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nr [...] z dnia 4 maja 2011 r. znak: [...] . W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że nie ulega wątpliwości, że wniosek M.W. w pkt 1 dotyczył informacji publicznej przetworzonej, bowiem żądanej informacji w momencie składania wniosku organ nie posiadał i żeby ją udostępnić, organ musiałby przeprowadzić odpowiednie analizy i zestawienia, dokonać przetworzenia posiadanych informacji między innymi zakryć dane osobowe zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, czyli utworzyć całkiem nowy dokument. Organ wskazał, że udostępnienie takiej informacji może nastąpić tylko wtedy, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wezwał M.W. do wskazania powodów, które jej zdaniem przemawiają za udostępnieniem żądanej informacji publicznej przetworzonej. Jednakże wnioskodawczyni w swoim wyjaśnieniu nie podała powodów, które spełniałyby przesłankę szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniesiono, że pojęcie "interes publiczny" jest pojęciem niedookreślonym, nie posiadającym zwartej zapisanej formuły na gruncie obowiązującego prawa. Interes publiczny odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych ciał publicznych jako pewnej całości, a w szczególności związanych z funkcjonowaniem państwa oraz podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zakresie prawa dostępu do informacji oznacza to, że interes publiczny istnieje wówczas, gdy uzyskanie określonych informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa, np. w konsekwencji usprawniłoby działanie jego organów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1347/05; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 119/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1048/07). Dokonując analizy w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że po stronie Pani M.W. nie występuje szczególnie istotny interes publiczny uzasadniający udzielenie przetworzonej informacji publicznej, której się domagała. Nie wskazała bowiem, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądane informacje publiczne, zgodnie z wymaganym do ich udostępnienia interesem publicznym, oraz w jaki sposób udostępnione informacje realnie wpłyną na funkcjonowanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Odnosząc się do zarzutów M.W. nie ustosunkowania się Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do informacji przekazanej przez wnioskodawczynię w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r., "że objętą pkt 1 wniosku informację organ ma ustawowy obowiązek udostępnienia w Biuletynie Informacji Publicznej" wyjaśniono, że Biuletyn Informacji Publicznej służy do zapoznania się z informacją dotyczącą spraw publicznych i nie rodzi po stronie jego potencjalnych odbiorców uprawnienia do żądania dokonania publikacji lub jej usunięcia. Czynność zamieszczenia w nim określonej informacji publicznej, nie dotyczy ani uprawnień strony, ani też jej obowiązków. Tym bardziej, że w ustawie o dostępie do informacji publicznej nie istnieje żaden przepis prawa, który wskazywałby na uprawnienia strony do żądania zamieszczenia, bądź też usunięcia określonej informacji publicznej z Biuletynu Informacji Publicznej. Powyższe nie narusza wyrażonego w art. 61 Konstytucji RP prawa obywateli do uzyskiwania informacji o działalności administracji publicznej. Nie umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej daje bowiem, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, każdemu prawo do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt II SAB/Ol 29/11). W ocenie organu odwoławczego decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowa i podlega utrzymaniu. Z powyższą decyzją nie zgodziła się M.W. , która w dniu 22 lipca 2011 r. wystąpiła ze skargą do sądu administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej oraz o zobowiązanie organu I instancji do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z pkt 1 jej wniosku. Nadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca polemizuje ze stanowiskiem organów w kwestii uznania, że żądana przez nią informacja stanowi informację przetworzoną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżąca M.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca M.W. w dniu 28 lutego 2011 r. zwróciła się, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p.", do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z wnioskiem o przekazanie jej kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, dotyczącej okresu od 1 stycznia 2004 r. do dnia realizacji wniosku, a także spis udostępnionych kopii dokumentów. Na pytanie organu skarżąca sprecyzowała, że chodzi o przekazanie jej kserokopii dokumentacji postępowań kontrolnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy obu instancji odmówiły udostępnienia tej informacji wskazując, że jest to informacja przetworzona, a tak może być udostępniona tylko wówczas, gdy wnioskodawczyni wykazałaby jakiś szczególnie uzasadniony interes publiczny przemawiający za jej udostępnieniem. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nałożono na organy władzy publicznej obowiązek udostępnienia informacji publicznej. Do kategorii władzy publicznej należy zaliczyć inspektorów nadzoru budowlanego. Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej zostało zagwarantowane w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Obejmuje ono, między innymi, dostęp do dokumentów. Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule określają ustawy i realizację powyższego przepisu stanowi właśnie u.d.i.p. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach w niej określonych. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 166/04, opub. w LEX nr 164699). Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 31 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1009/05, opub. w LEX nr 188310). Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Informacją publiczną będą nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale przymiot taki będą posiadać także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań. Bez znaczenia jest również i to w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/05, opub. w LEX nr 196314). Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Pojecie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w u.d.i.p., ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1942/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1258/08, opub. w LEX nr 478697 wskazał, że "przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią. W tej sytuacji należy przyjąć, że tzw. anonimizacja decyzji, polegająca na wykreśleniu z niej niektórych elementów formalnych, dotyczących danych osobowych stron bez naruszenia samego rozstrzygnięcia administracyjnego, nie jest przetworzeniem informacji. Skoro tak, decyzja w ten sposób przygotowana do ujawnienia jest informacją publiczną nieprzetworzoną, która powinna być ujawniona bez żadnych dodatkowych warunków. Na tej podstawie można wskazać, że informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku, ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta), której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/05). Czy zatem sporządzenie kserokopii dokumentów z postępowań kontrolnych prowadzonych przez organ będzie informacją przetworzoną, chociażby jej udostępnienie wymagało dokonania tzw. anonimizacji lub np. przy sporządzaniu kserokopii wyłączenia z kserowania danych dokumentów danych osobowych? Odpowiedź na to powinna być jednoznacznie negatywna. Takie sporządzenie kopii dokumentów nie powinno być zaliczane do informacji przetworzonej, a to dlatego, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych. Dlatego też skarżąca negując przyjęty w tej sprawie pogląd organów administracyjnych ma rację wskazując, że dokumenty sporządzane podczas kontroli prowadzonej przez organ nie są dokumentacją przetworzoną. Na marginesie należy zauważyć, że u.d.i.p. w ogóle zabrania udostępniania danych osobowych (np. imienia, nazwiska, adresu zamieszkania, numeru Pesel, itp.) i w takim żądania udostępnienia właśnie danych osobowych - obowiązkiem organu jest wydanie decyzji odmownej. Natomiast przyjęcie, że w każdym przypadku, gdy wnioskodawca domaga się np. udostępnienia kserokopii jednego dokumentu wytworzonego przez organ administracyjny dotyczącego konkretnej sprawy lub konkretnej osoby, wnioskodawca musiałby wykazywać spełnienie przesłanki szczególnie istotnego znaczenia takiego udostępnienia kserokopii dla interesu publicznego – skutkowałoby faktycznym pozbawieniem znaczenia konstytucyjnej zasady jawności działania administracji. W związku z powyższym Sąd uchylił obie decyzje w tej sprawie z tego powodu, że argumentacja jakoby udostępnienie dokumentów wytworzonych w toku postępowań kontrolnych poprzez np. wyłączenie z techniki kopiowania danych osobowych stanowiłoby informację publiczną. Taki pogląd nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Wydaje się, że w istocie organy administracji odmówiły skarżącej dostępu do informacji z uwagi na to, że wymagałoby to skopiowania bardzo dużej ilości dokumentów. Sam organ I instancji wskazał w toku postępowania, że chodziłoby o ilość około 30 000 postępowań. To zaś oznacza, że dokumentów mogłoby być znacznie więcej niż owe 30.000. Jeszcze raz należy przytoczyć treść wniosku skarżącej złożonego [...] lutego 2011 r., skarżąca wnosi o przekazanie jej "kserokopii dokumentacji przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, dotyczącej okresu od 1 stycznia 2004 r. do dnia realizacji wniosku, a także spis udostępnionych kopii dokumentów". Na tak postawiony wniosek należy w pierwszej kolejności zastanowić się, czy żądanie to dotyczy informacji publicznej. Informacją publiczną jest bowiem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych. Tym samym żeby wnioskodawca skutecznie mógł domagać się udostępnienia mu informacji publicznej zobowiązany jest do podania, jakiej to informacji oczekuje poprzez wskazanie jej zakresu, przedmiotu lub innych danych pozwalających organowi na jej określenie i odszukanie. Informacja publiczna dotyczy jakiegoś faktu, zdarzenia, jakiejś czynności. Odnosząc te ustalenia do tej sprawy Sąd uznał, że wniosek obejmujący w istocie jeśli nie całość działalności organu administracyjnego, to zdecydowaną większość tejże działalności za okres ostatnich 7 lat – nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale formą kontroli organu administracyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem nadzoru budowlanego, a ustawa Prawo budowanego przede wszystkim sytuuje go jako organ kontrolny w postępowaniach dotyczących czy to nieprawidłowo prowadzonych robót budowlanych, czy też naruszania przepisów Prawa budowlanego w pozostałym zakresie. Tym samym wniosek skarżącej, ogólne wskazujący, że skarżąca domaga się skopiowania jej dokumentacji przebiegu i efektów wszystkich kontroli, a także w istocie wszelkiej dokumentacji osób pochodzących od osób wykonujących funkcje kontrole w ramach Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowanego dla Miasta K. (wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie), a praktyce oznaczałoby zobowiązanie do skopiowania w zdecydowanej większości całości dokumentacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. Byłby to przykład wręcz całkowitej (bez żadnych ograniczeń) jawności działania organu, gdyby każdy mógł domagać się od organu administracji przekazania mu całości zgromadzonej dokumentacji z prowadzonych postępowań (np. całego archiwum organu). Taka możliwość doprowadziłaby w ocenie Sądu do wypaczenia konstytucyjnego prawa do informacji. Wprawdzie Konstytucja w art. 61 ust. 1 przyznaje obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, ale zarazem w ustępie 2 tego artykułu określono, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest organem kolegialnym pochodzącym z powszechnych wyborów, prawo do uzyskania informacji obejmuje uprawnienie w postaci dostępu do dokumentów. Tym niemniej dostęp do dokumentów nie oznacza, że na żądanie obywatela organ ma obowiązek przekazania mu – tak jak to wynika z tej sprawy – w istocie wszystkich lub prawie wszystkich dokumentów sporządzonych za okres –tak jak w tej sprawie – ostatnich 7 lat funkcjonowania. Tak sformułowany wniosek, jaki sformułowała wnioskodawczyni, obejmuje prawo do kontroli działalności danego organu, a nie prawo domagania się przekazania określonych dokumentów. Ponadto organ nadzoru budowlanego, który z założenia jest organem kontrolnym musiałby w każdym przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym ustalić, czy ujawnieniu podlegają wszystkie zgromadzone w nim dokumenty, czy też nie, a jeżeli nie to wydać decyzję o odmowie udostępnienia. Mając na względzie znany Sądowi z urzędu fakt bardzo dużej ilości postępowań kontrolnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. i nieraz są to postępowania wielowątkowe i wielotomowe ze znaczną ilością akt postępowania, a tym akt postępowania administracyjnego – skopiowanie dla wnioskodawczyni tych wszystkich dokumentów stanowiłoby nieproporcjonalnie dużą uciążliwość dla samego organu. Wniosek wnioskodawczyni dotyczył postępowań kontrolnych, a przecież bardzo często postępowanie kontrolne prowadzonego przez inspektora nadzoru budowlanego jest częścią postępowania administracyjnego. Każdy może domagać się informacji publicznej w postaci np. kserokopii dokumentu lub dokumentów, ale musi wskazać, jakiej to informacji dana osoba domaga się. Nie można uznać za skutecznie złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniosku, którego przedmiotem jest udostępnienie całości dokumentacji ze wszystkich postępowań prowadzonych przez organ, nawet gdyby dotyczyło to tylko okresu 7 lat. Tym samym brak sprecyzowania, jakiej treści wnioskodawczyni domaga się informacji, albo też dokumentacji jakich postępowań kontrolnych (przynajmniej określając przedmiot tych postępowań, np. postępowań kontrolnych zakończonych wydaniem nakazu rozbiórki obiektów w trybie art. 48 Prawa budowlanego) oznacza, że wniosek skarżącej nie był żądaniem udostępnienia jej informacji publicznej. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że w ocenie Sądu rozpoznającego tą sprawę, nie jest informacją publiczną domaganie się udostępnienia dokumentacji o całości pracy lub zdecydowanej większości pracy danego organu. Nie wszystko, co znajduje się w szeroko pojętym spektrum działania organów administracji może stanowić przedmiot prawa do udzielenia informacji publicznej. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia określonej informacji. Tym samym należy stwierdzić, że zakres wniosku skarżącej objęty tą sprawą przekraczał zakres prawa do domagania udzielenia informacji publicznej i w pierwszej kolejności organ powinien ustalić, czy tak zredagowany wniosek stanowi jeszcze spełnienie prawa domagania się informacji o działalności organu. Sąd administracyjnych uchylił obie decyzje wydane w tej sprawie, ponieważ zupełnie niezasadnie organy uznały, że skarżąca domaga się otrzymania informacji przetworzonych. Mając powyższe na uwadze Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił obie decyzje, albowiem naruszyły one prawo materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ponownie rozpoznając wniosek organ I instancji powinien ustalić, czy jest to wniosek w sprawie dostępu do informacji publicznej i stosownie do tego – stosując pogląd zawarty w tym wyroku – podjąć dalsze czynności. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło