II SA/Wa 1196/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala skargę [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 31 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uchylił decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. o skreśleniu M. G. z listy uczniów klasy [...] . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: nr [...] Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w W. skreślił ucznia klasy [...] M. G. z listy uczniów. Podstawę wydania decyzji stanowiły: art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), § 36 pkt p, h, m; § 43 pkt p, j Statutu Szkoły oraz uchwała Rady Pedagogicznej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. W odwołaniu od powyższej decyzji matka ucznia, I. O., zarzuciła naruszenie prawa polegające na: 1. naruszeniu przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), poprzez wydanie decyzji przez Dyrektora Szkoły przed zasięgnięciem opinii samorządu uczniowskiego; 2. naruszeniu przepisu art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w ten sposób, iż wydana decyzja ma braki formalne; 3. naruszeniu przepisu art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w ten sposób, iż nie zostały przekazane skarżącej notatki służbowe i inna dokumentacja dotycząca zachowania ucznia M. G. podczas wyjazdu szkolnego w dniach [...] 2011 r. w S. Dodatkowo Skarżąca zarzuciła, iż: – Dyrektor Szkoły nie wziął pod uwagę stanowiska samorządu uczniowskiego; – opiekunowie nie wezwali Policji w celu weryfikacji faktu spożycia alkoholu przez ucznia M. G.; – naruszono przepisy § 44 pkt c, d oraz przepisy § 45 Statutu Szkoły w zakresie wychowawczego oddziaływania Szkoły na ucznia, prawa ucznia do wskazania swoich rzeczników obrony, a także prawa do wysłuchania wyjaśnień obwinionego ucznia przed wymierzeniem każdej z kar. Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. [...] Kurator Oświaty uchylając zaskarżoną decyzję w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazał, iż zarzut naruszenia przepisu art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) jest zasadny. Skreślenie z listy uczniów ucznia klasy [...] M. G. nastąpiło z naruszeniem procedury określonej w art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, z tego powodu, iż decyzja Dyrektora w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów została podjęta przed zasięgnięciem opinii samorządu uczniowskiego. Ponadto Uchwała Rady Pedagogicznej [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w omawianej sprawie została wydana bez prawidłowego określenia podstawy prawnej i nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Podstawę prawną wydania przez Radę Pedagogiczną uchwały stanowić winien art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, § 17, § 43 pkt. 1b, 1e, 1j oraz § 44 Statutu Szkoły. Za zasadny również uznał zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nieprzekazanie przez Dyrektora Szkoły matce ucznia notatki służbowej lub innej dokumentacji, dotyczącej zachowania ucznia klasy [...] M. G. podczas wyjazdu szkolnego w dniach [...] 2011 r. w S., narusza art. 10 § 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. I. O. została w ten sposób pozbawiona możliwości zapoznania się z pełną dokumentacją sprawy. [...] Kurator Oświaty nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skarżącej. Odnosząc się do tych zarzutów wskazał, że w przypadku zarzutu, iż opiekunowie nie wezwali Policji w celu weryfikacji faktu spożycia przez ucznia alkoholu, opieka odstąpiła od wezwania Policji na polecenie Dyrektora Szkoły. Natomiast treść opinii samorządu uczniowskiego nie jest wiążąca dla Dyrektora Szkoły. Organ nie zgodził się również z zarzutem skarżącej, iż M. G. nie dano prawa do wskazania swoich rzeczników obrony, zgodnie z § 44 lit. c Statutu [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w W., bowiem skarżąca nie wykazała, iż M. G. formalnie wystąpił z wnioskiem (żądaniem) do Rady Pedagogicznej w sprawie wskazanie swoich rzeczników obrony. Jednakże niewysłuchanie wyjaśnień ucznia w przedmiotowej sprawie narusza postanowienia § 45 Statutu Szkoły. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. O. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego z dnia [...] stycznia 2011 r. o skreśleniu M. G. z listy uczniów, zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, przez błędną interpretację przepisów prawa i ustalenie, iż dyrektor szkoły może podjąć decyzję o niewzywaniu Policji w celu przeprowadzenia badania alkomatem w sytuacji podejrzenia spożywania przez uczniów alkoholu; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej – k.p.a.), poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja dyrektora nie posiadała braków formalnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 k.p.a. wobec jego bezprzedmiotowości. Wskazał, iż zaskarżoną decyzją [...] Kurator Oświaty uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji uznając zasadność podniesionych przez skarżącą zarzutów dotyczących naruszenia art. 39 ust. 2 ustawy o systenie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz.1071 ze zm.) organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, iż decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ma charakter wyjątku od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Stąd też przedmiotowa decyzja może zapaść w ściśle określonych przypadkach wskazanych w cytowanym powyżej przepisie. Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub w części lub gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone ale naruszono w nim w rażący sposób przepisy procesowe (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 8 wydanie zaktualizowane i rozszerzone. Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2006 r. str. 612 i nast.). Dodatkowo należy wskazać, iż decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia nie może zawierać wskazań czy wytycznych organu II instancji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ kasacyjny jest bowiem uprawniony do wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przy czym chodzi tu tylko o okoliczności faktyczne, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast o treści rozstrzygnięcia może w przypadku tego rodzaju decyzji odwoławczej decydować wyłącznie organ I instancji, ponieważ po przekazaniu sprawy jest on obowiązany ponownie ją rozpoznać i wydać rozstrzygnięcie (tamże). W rozpoznawanej sprawie [...] Kurator Oświaty stwierdził, iż Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w W. w postępowaniu pierwszoinstancyjnym naruszył przepis art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty bowiem decyzja Dyrektora w sprawie skreślenia ucznia z listy uczniów została podjęta przed zasięgnięciem opinii samorządu uczniowskiego, nie wysłuchano wyjaśnień ucznia, czym naruszono § 45 Statutu Szkoły, naruszono art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, pozbawiając matkę ucznia możliwości zapoznania się z pełną dokumentacją sprawy, a nadto decyzja została wydana bez prawidłowego określenia podstawy prawnej i nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wypełniły przesłankę umożliwiającą zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji I instancji. Z treści art. 81 k.p.a., wynika bowiem zasada, że w przypadku, gdy strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, okoliczności faktyczne ustalone na tej podstawie nie mogą być uznane za udowodnione. Co do tej części postępowania strony nie pozostają w sporze. Natomiast w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. O., obecnie pełnomocnik M. G., zarzuciła, iż Dyrektor Szkoły nie mógł podjąć decyzji o niewzywaniu Policji w celu przeprowadzenia badania alkomatem, w sytuacji podejrzenia spożycia przez uczniów alkoholu. Należy stwierdzić, iż na obecnym etapie postępowania odniesienie się do powyższych zarzutów jest przedwczesne. Jak wyjaśniono, powyższa decyzja kasacyjna organu II Instancji przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia nie powinna zawierać żadnych wytycznych tego organu, poza wskazaniem okoliczności faktycznych, co do których należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Stąd też opinia [...] Kuratora Oświaty w tym zakresie jest niewątpliwie przedwczesna i stanowi uchybienie przepisów prawa. Należy jednak podkreślić, iż uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Organ prawidłowo bowiem ocenił zgromadzony materiał dowodowy, ustosunkował się do zarzutów skarżącej, w wyniku czego wydał decyzję kasacyjną. Powyższe kwestie zostaną bowiem rozstrzygnięte dopiero przez organ I instancji po ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy. Wówczas skarżący, o ile nie będzie zgadzał się ze stanowiskiem organu, będzie mógł je zakwestionować w odwołaniu, a w przypadku podtrzymania tego stanowiska przez organ II instancji, w skardze do sądu administracyjnego. Natomiast w chwili obecnej brak jest rozstrzygnięcia tej kwestii. Natomiast zgodzić się należy z organem, iż decyzja wydana przez Dyrektora nie narusza art. 107 § 1 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.