II FZ 18/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1467/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lipca 2011 r. nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1467/11 odmówił A..M. przyznania prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lipca 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów w 2004 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż wraz z dwojgiem małoletnich dzieci pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje miesięcznie z prowadzonej działalności gospodarczej dochód brutto w kwocie 2.300 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie o powierzchni 64 m², działkę budowlaną oraz samochód osobowy. Ponadto, nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi. Nadmieniła także, że ponosi dodatkowe wydatki w związku z częstymi chorobami dzieci, leczonych także szpitalnie. W piśmie procesowym z dnia 14 października 2011 r. skarżąca podała, że miesięcznie na utrzymanie swojej czteroosobowej rodziny wydaje około 2.000 zł. Na wezwanie referendarza skarżąca przesłała kserokopie dokumentów, z których wynika, że w roku 2010 jej mąż uzyskał przychód w kwocie 89.165,15 zł, obciążony kwotą 42.563,25 zł kosztów jego uzyskania, natomiast w pierwszych dziewięciu miesiącach roku 2011 r., co wynika z wydruku z księgi przychodów i rozchodów, uzyskał przychód w kwocie 109.434,63 zł, obciążony kosztami jego uzyskania w kwocie 52.764,53 zł. Skarżąca przedłożyła również dowody (faktury) miesięcznych wydatków poniesionych w miesiącu październiku 2011 r. za wodę, czynsz, prąd i gaz na łączną kwotę 764,07 zł. Koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego strona określiła na kwotę około 3.000 zł i podała, że nie korzysta z mężem z rachunków bankowych z uwagi na ich "blokowanie". Ponadto korzysta z pomocy rodziców. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest przesłanek dla przyznania skarżącej częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Przede wszystkim podkreślił, iż skarżąca, pomimo tego, że nie pracuje, posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej prowadzonej przez jej męża. Z przedłożonego wydruku księgi przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia do września 2011 r. wynika, iż miesięczny dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów) z tej działalności wynosi nieco ponad 6.000 zł. Mając na uwadze taką wielkość dochodu i miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącej, oscylujące w granicach 3.000 zł, Sąd wskazał, iż wygospodarowanie kwoty 400 zł na wpis sądowy, nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącej i jej rodziny. Ponadto nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostaje fakt, iż skarżąca nie przedłożyła historii z rachunków bankowych, o jakie została wezwana przez referendarza sądowego. W tym zakresie oznajmiła jedynie, iż nie korzysta z kont bankowych, ponieważ są blokowane, nie wyjaśniając przyczyn, z powodu których konta zostały zablokowane. Skarżąca dysponuje nadto majątkiem w postaci działki budowlanej oraz samochodu osobowego. Na powyższe postanowienie podatniczka złożyła zażalenie, w którym wniosła o jego zmianę poprzez zwolnienie jej od wpisu w kwocie 400 zł. W jej ocenie Sąd błędnie przyjął, że posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej męża. Wskazała, że założenia Sądu są oderwane od realiów życia codziennego. W szczególności dotyczy to przyjęcia, że dochód uzyskiwany w czteroosobowej rodzinie w kwocie 6.000 zł pozwala na zapłacenie wpisu. Oświadczyła, że od dłuższego czasu dzieci często chorują i z tego powodu ponosi znaczne koszty na wyjazdy do lekarzy specjalistów, na lekarstwa i na opłacenie wizyt u lekarzy. Dodała, że mąż pracuje poza miejscem zamieszkania co podwyższa koszty utrzymania. Odnosząc się zaś do rachunków bankowych wskazała, że są one zajęte przez komornika skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżąca nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych w wysokości 400 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji średniomiesięczne przychody z działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni wynosiły w 2011 r. kwotę 6.000 zł. Jest to kwota, która wielokrotnie przekracza wysokość wpisu sądowego, a także wysokość kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Sama skarżąca wskazała, że miesięczne koszty utrzymania jej rodziny wynoszą około 3.000 zł. Celnie również Sąd zaznaczył, że skarżąca nie przedłożyła historii rachunków bankowych, a wskazała jedynie na fakt ich "zablokowania" na skutek prowadzonego przez organy podatkowe postępowania egzekucyjnego. Również podnoszona przez wnioskodawczynię kwestia zdrowia dzieci nie została w jakikolwiek sposób udokumentowana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca pozbawiła w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Natomiast pozostałe informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (dochody uzyskiwane przez rodzinę w zestawieniu z jej wydatkami) nie były wystarczające do wydania korzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.