II FZ 17/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1468/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lipca 2011 r. nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1468/11 odmówił S. M. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 18 lipca 2011 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów w 2004 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż ma na utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci zaś miesięczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 2.300 zł. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 64 m², działkę budowlaną oraz samochód osobowy. Ponadto, nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi. Nadmienił także, że ponosi dodatkowe wydatki w związku z częstymi chorobami dzieci, leczonych także szpitalnie. W piśmie procesowym z dnia 14 października 2011 r. skarżąca podał, że miesięcznie na utrzymanie swojej czteroosobowej rodziny wydaje około 2.000 zł. Na wezwanie referendarza skarżący przesłał kserokopie dokumentów, z których wynika, że w roku 2010 uzyskał przychód w kwocie 89.165,15 zł, obciążony kwotą 42.563,25 zł kosztów jego uzyskania, natomiast w pierwszych dziewięciu miesiącach roku 2011 r., co wynika z wydruku z księgi przychodów i rozchodów, uzyskał przychód w kwocie 109.434,63 zł, obciążony kosztami jego uzyskania w kwocie 52.764,53 zł. Skarżąc przedłożył również dowody (faktury) miesięcznych wydatków poniesionych w miesiącu październiku 2011 r. za wodę, czynsz, prąd i gaz na łączną kwotę 764,07 zł. Koszty miesięcznego utrzymania swojego gospodarstwa domowego strona określiła na kwotę około 3.000 zł i podała, że nie korzysta z rachunków bankowych z uwagi na ich "blokowanie". Ponadto korzysta z pomocy rodziców. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest przesłanek dla przyznania skarżącemu częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Przede wszystkim podkreślił, iż skarżący posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej. Z przedłożonego wydruku księgi przychodów i rozchodów za miesiące od stycznia do września 2011 r. wynika, iż miesięczny dochód (po odliczeniu kosztów uzyskania przychodów) z tej działalności wynosi nieco ponad 6.000 zł. Mając na uwadze taką wielkość dochodu i miesięczne wydatki gospodarstwa domowego skarżącego, oscylujące w granicach 3.000 zł, Sąd wskazał, iż wygospodarowanie kwoty 400 zł na wpis sądowy, nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Ponadto nie bez znaczenia dla oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy pozostaje fakt, iż skarżący nie przedłożył historii z rachunków bankowych, o jakie został wezwany przez referendarza sądowego. W tym zakresie oznajmił jedynie, iż nie korzysta z kont bankowych, ponieważ są blokowane, nie wyjaśniając przyczyn, z powodu których konta zostały zablokowane. Skarżący dysponuje nadto majątkiem w postaci działki budowlanej oraz samochodu osobowego. Na powyższe postanowienie podatnik złożył zażalenie, w którym wniósł o jego zmianę poprzez zwolnienie od wpisu w kwocie 400 zł. W jego ocenie Sąd błędnie przyjął, że posiada stałe źródło dochodu pochodzące z działalności gospodarczej. Wskazał, że założenia Sądu są oderwane od realiów życia codziennego. W szczególności dotyczy to przyjęcia, że dochód uzyskiwany w czteroosobowej rodzinie w kwocie 6.000 zł pozwala na zapłacenie wpisu. Oświadczył, że od dłuższego czasu dzieci często chorują i z tego powodu ponosi znaczne koszty na wyjazdy do lekarzy specjalistów, na lekarstwa i na opłacenie wizyt u lekarzy. Dodał, że z uwagi na pracę poza miejscem zamieszkania koszty utrzymania rodziny są wyższe. Odnosząc się zaś do rachunków bankowych wskazał, że są one zajęte przez komornika skarbowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie skutecznie nie podważa oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Prawidłowo, Sąd pierwszej instancji - po przedstawieniu podstaw prawnych związanych z instytucją prawa pomocy i przeanalizowaniu dostępnych w niniejszej sprawie danych - przyjął, że skarżący nie spełnia warunków przyznania tego prawa, określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, iż skarżący nie jest w stanie ponieść stosownych kosztów sądowych w wysokości 400 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak bowiem wskazał Sąd pierwszej instancji średniomiesięczne przychody z jego działalności gospodarczej wynosiły w 2011 r. kwotę 6.000 zł. Jest to kwota, która wielokrotnie przekracza wysokość wpisu sądowego, a także wysokość kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Sam skarżący wskazał, że miesięczne koszty utrzymania jego rodziny wynoszą około 3.000 zł. Celnie również Sąd zaznaczył, że skarżący nie przedłożył historii rachunków bankowych, a wskazał jedynie na fakt ich "zablokowania" na skutek prowadzonego przez organy podatkowe postępowania egzekucyjnego. Również podnoszona przez wnioskodawcę kwestia zdrowia dzieci nie została w jakikolwiek sposób udokumentowana. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący pozbawił w ten sposób Sąd możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Natomiast pozostałe informacje przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy (dochody uzyskiwane przez rodzinę w zestawieniu z jej wydatkami) nie były wystarczające do wydania korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.