IV SA/Gl 41/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w M. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1st) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2nd) zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3rd) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustalił opłatę w wysokości 70 zł dla "A" S.A. w M. za przeprowadzenie w dniu [...]r. kontroli sanitarnej. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w ramach przeprowadzonej kontroli w dniu [...]r. stwierdzono występowanie nieprawidłowości, następnie organ ten podniósł, że zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Z uwagi na fakt, że stawka opłat za wykonanie czynności obejmuje z tytułu przeprowadzenia czynności kontrolnych 35 zł za każdą godzinę oraz 10 zł stawkę ryczałtową za każdą rozpoczętą godzinę przeprowadzenia czynności kontrolnych. W ramach przedmiotowego postępowania pracownicy przeprowadzili kontrolę w ciągu 2 godzin w związku z czym opłata za kontrolę wynosi 70 zł. Odwołanie od powyższej decyzji do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. wniósł "A" S.A. w M. wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu tym podkreślono, że Spółka otrzymała decyzję z dnia [...]r. mocą której nałożono na nią pewne obowiązki, jednakże nie zgadza się z nimi i z tego powodu wniesione zostało od niej odwołanie. Z uwagi na powiązanie obu rozstrzygnięć zgłoszony wniosek o uchylenie lub zawieszenie przedmiotowej decyzji jest uzasadniony. [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...]wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności motywy, którymi kierował się organ pierwszej instancji podejmujący swoje rozstrzygnięcie, a następnie argumentację odwołującej się spółki. Odnosząc się do stanowiska Spółki organ odwoławczy nie podzielił go i uznał, że z uwagi na wyniki przeprowadzonej w dniu [...]r. kontroli oraz wydaną decyzję o nałożeniu na stronę określonych obowiązków brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionego odwołania. Nadto organ ten stwierdził, że wysokość tej opłaty ustalona została w sposób odpowiadający unormowaniom prawnym, a w ramach prowadzonego postępowania nie dopuszczono się do naruszenia zasady czynnego udziału strony, gdyż nie skorzystała ona z możliwości wypowiedzenia się wobec zebranego materiału dowodowego. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się "A" S.A. w M., który wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzucono wymienionej powyżej decyzji niezgodność z prawem polegającą na tym, że nałożono na skarżącą Spółkę obowiązek uregulowania rachunku w kwocie 70 zł za czynności kontrolne, których wyniki zostały nieprawidłowo ocenione przez organ odwoławczy. W motywach skargi skarżąca Spółka przywołała wpierw okoliczności związane z wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, a w szczególności podkreślono, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniesiona została skarga na decyzję, mocą której nałożono na skarżącą obowiązek wykonania określonych zadań będących następstwem kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. Podkreślono, że stosownie do obowiązujących unormowań prawnych nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszeń tych wymagań. W dalszej części skargi zamieszczono argumentację, która właściwa jest dla decyzji nakładającej na skarżącą określone obowiązki będące następstwem przeprowadzonej kontroli i nie związane są z przedmiotem kwestionowanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie należy zaznaczyć, że stosownie do postanowień art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sędziowie sądów administracyjnych w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że byt prawny zaskarżonej decyzji zależny jest od tego, czy inna decyzja wydana przez organy administracji utrzymana zostanie w porządku prawnym. Stosownie bowiem do postanowień art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Jednocześnie po myśli art. 36 ust. 2 tej ustawy za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Oznacza to, że byt prawny kontrolowanego rozstrzygnięcia jest w bezpośredni sposób związany z rozstrzygnięciem organu administracji sanitarnej podjętym w następstwie przeprowadzonej kontroli. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]r. nałożył na skarżącą Spółkę obowiązek zaprowadzić: a) rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; b) rejestr pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym. Nadto nakazał przekazać [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu "Informację o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym" oraz przeszkolić pracowników w zakresie ryzyka dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia. Następstwem tego rozstrzygnięcia stała się decyzja tegoż organu z dnia [...]. mocą której na skarżącą nałożono obowiązek uiszczenia kwoty 70 zł tytułem opłaty za przeprowadzone czynności kontrolne. Wydanie takiego rozstrzygnięcia miało swoje umocowanie w normie prawnej jak również wynikało ze zgromadzonego w trakcie prowadzonego postępowania materiału dowodowego. Podkreślić należy, że wymienione powyżej decyzje organu pierwszej instancji zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, a zatem w dalszym ciągu istniała podstawa prawna mająca umocowanie w stanie faktycznym dla wydania rozstrzygnięcia nakładającego na skarżącą opłatę z tytułu przeprowadzonych czynności kontrolnych. W następstwie przeprowadzonej przez tutejszy Sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organy administracji sanitarnej uwzględniona została skarga na decyzje tych organów z dnia [...] r. oraz [...] r. w zakresie nałożenia na "A" S.A. w M. obowiązku zaprowadzenia: a) rejestr prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym; b) rejestr pracowników narażonych na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, nadto nakazano przekazać [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu "Informację o substancjach, preparatach, czynnikach lub procesach technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym" oraz przeszkolić pracowników w zakresie ryzyka dla zdrowia jakie wynika z oceny narażenia zawodowego i dodatkowego ryzyka wynikającego z palenia tytoniu oraz środków ostrożności, które powinny być podejmowane w celu ograniczenia narażenia. Eliminacja z obrotu prawnego wskazanej powyżej decyzji czyni, iż upadła podstawa prawna wydania zaskarżonej decyzji, albowiem jak było to sygnalizowane powyżej byt prawny kontrolowanego rozstrzygnięcia jest połączony z rozstrzygnięciem nakładającym na osobę lub podmiot kontrolowany określone obowiązki. Decyzja w zakresie nałożenia opłaty za czynności kontrolne wydawana jest wyłącznie wówczas, gdy na wskazany podmiot nałożone zostaną określone obowiązki. Uwzględnienie skargi w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego nałożenia na kontrolowany podmiot określonego obowiązku skutkuje tym, że upada podstawa prawna wydania decyzji w zakresie nałożenia opłaty za przeprowadzone czynności kontrolne, ponieważ naruszony został przepis prawa materialnego art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Tym samym wyczerpana zostaje przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do organu pierwszej instancji, przy czym byt prawny przedmiotowego postępowania zależny będzie od losów innego postępowania prowadzonego przez wskazany organ, a dotyczącego nałożenia na skarżącą obowiązków dotyczących przestrzegania określonych wymogów w zakresie bezpieczeństwa i higieny warunków pracy. Wydanie przez organy administracji rozstrzygnięcia nakładającego na skarżącą Spółkę przewidziane obowiązki umożliwi tym organom na kontynuowanie przedmiotowego postępowania, natomiast wydanie odmiennego rozstrzygnięcia uczyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekał stosownie do postanowień art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając zarówno wysokość wpisu od wniesionej skargi, jak również koszt zastępstwa procesowego łącznie z kosztami udzielonego pełnomocnictwa. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a" cytowanej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję jak również poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.