IV SA/Wa 179/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi P. S.A. Oddział w S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U., Nr 30, poz. 168 zez zm, - dalej K.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania P. S. A Oddział w S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł z tytułu nieprzekazania w terminie do 31 marca 2009 r. sprawozdania zawierającego dane do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń za rok 2008 dotyczącego obiektu Kopalni [...] L. zlokalizowanego w m. S. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż obowiązek sprawozdawczy związany z korzystaniem ze środowiska został wprowadzony rozporządzeniem (WE) nr 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń (dalej PRTR). Rozporządzenie określa w art. 5 jakie podmioty mają obowiązki wynikające z ustanowienia Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Jednocześnie w art. 7 nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustalenia terminu, do którego mają być przekazywane właściwemu organowi wymagane dane. Rozporządzenie nie wskazuje sankcji za nieprzestrzeganie obowiązków sprawozdawczych przez zobowiązane podmioty, ale w art. 20 zobowiązuje państwa członkowskie do określenia we własnym zakresie zasad dotyczących sankcji w przypadku naruszenia rozwiązań wynikających z rozporządzenia. Termin składania sprawozdań i sankcje za niezrealizowanie obowiązku zostały określone przepisami art. 236b ust. 1 i art. 236d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r., Nr 62, poz. 627 ze zm. - dalej Poś). Art. 236b ust. 1 Poś stanowi, że prowadzący instalację, obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności spośród wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia (WE) nr 166/2006, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym, przekazuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdanie zawierające informacje niezbędne do tworzenia Krajowego Rejestru, Natomiast art. 236d ww. ustawy określił, że w przypadku niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 236b ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości 10.000 zł. Skarżąca eksploatuje Kopalnię [...] L. zlokalizowaną w m. S., która została objęta obowiązkiem sprawozdawczości PRTR. Sprawozdanie do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń za rok 2008 z ww. obiektu zostało przekazane do organu pierwszej instancji w formie papierowej w dniu [...] kwietnia 2009 r. i przesłane do aplikacji POL__PRTR w dniu [...] kwietnia 2009 r. Ww. sprawozdanie zawierało w dziale IIIA "Uwolnienia do powietrza" informacje o metanie wyemitowanym w 2008 r. w ilości 183.000 kg. Wartość ta przekracza wartość progową dla metanu wynoszącą 100.000 kg/rok zgodnie z załącznikiem II rozporządzenia (WE) Nr 166/2006. . Organ odwoławczy podkreślił, iż skorzystanie z elektronicznej bazy POL_PRTR jako techniki sprawozdawczości elektronicznej było w sprawozdawczości za rok 2008 pożądane, ale nie wymagane. Dopuszczonymi technikami elektronicznego przekazania sprawozdania PRTR było także przesłanie sprawozdania PRTR przy użyciu wzoru formularza obowiązującego za rok sprawozdawczy 2007 lub wzoru formularza przedstawionego na stronie internetowej GIOŚ W komunikacie przedstawionym na tej stronie widnieją informacje dotyczące możliwości i zasad stosowania wymienionych powyżej technik sprawozdawczości elektronicznej. Organ zwrócił również uwagę, że w przypadku nieposiadania przez prowadzącego instalację bezpiecznego podpisu elektronicznego, omawiane sprawozdanie w wersji papierowej należało przekazać do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska zgodnie z § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia Ministra Środowiska. Podpisany formularz sprawozdania został przesłany do organu w dniu [...] kwietnia 2009 r. czyli również bez zachowania ustawowo przewidzianego terminu. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca, która została zobowiązana do wypełnienia obowiązku wskazanego w art. 236b ust. 1 Poś z tytułu uwolnienia metanu do powietrza, wykonała co prawda ten obowiązek ale z naruszeniem terminu, wobec czego [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska był zobligowany do nałożenia kary w wysokości 10.000 zł bez względu na przyczynę spóźnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. S.A. w W. Oddział w S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego [...] Inspektora Ochrony Środowiska w R. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 7 i art. 8 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania; 2. naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 236b ust. 1 Poś, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykonała obowiązku złożenia sprawozdania w terminie; 3. naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 236d ust. 1 Poś, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej karę mimo wykonania przez skarżącą obowiązku określonego w art. 236b ust. 1 ww. ustawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] marca 2009 r. poinformował, że "sprawozdania za rok 2008. i za lata następne należy składać przy pomocy aplikacji POL__PRTR zamieszczonej na stronie internetowej", co jednoznacznie - w ocenie Spółki - wskazuje, że winno ono być sporządzone i wysłane tylko w formie elektronicznej. Jednak stworzony przez organ elektroniczny system sprawozdawczości był niedoskonały przez co stwarzał różne problemy, np. z samym wejściem i załogowaniem się do bazy. Spółka wskazała ponadto, iż była zobligowana do sprawdzenia i zweryfikowania danych z 83 obiektów w bardzo krótkim czasie. Dodała, iż pismo z loginami zostało przekazane do Centrali Spółki z datą [...] marca 2009. r., do Oddziału dotarło w dniu [...] marca 2009 r., zaś termin do złożenia sprawozdania mijał 31 marca 2009 r. Nadto skarżąca wskazała, iż nałożenie na nią kary w wysokości 10.000 zł uważa za krzywdzące, bowiem działając w zaufaniu do organu postępowała zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oraz sprawozdanie w formie papierowej złożyła w terminie. Wskazała ponadto, iż nieujęcie w sprawozdaniu K. w L. nie było z jej strony celowe, a wynikało jedynie z pomyłki, polegającej jedynie na wpisaniu błędnego adresu, pozostałe zaś dane tj. wielkość emisji dla Ośrodka Centralnego Kopalni w S. podano prawidłowo. Skarżąca podniosła również, iż wypełniła obowiązek nałożony art. 236b ust. 1 Pos, bowiem pismami z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...] oraz [...] przesłała sprawozdanie PRTR. Natomiast okoliczność, iż złożone sprawozdanie nie zawierało danych dotyczących Ośrodka Centralnego K. L. w m. S., a zamiast tego zawierało dane K. L. Ośrodek N. powoduje, że sprawozdanie mimo, że zawierało pomyłkę, zostało złożone w ustawowym terminie. Spółka podniosła również, iż organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dokonały nadinterpretacji i nieuprawnionej rozszerzającej wykładni art. 236 d ust. 1 Poś nakładając karę pieniężną, bowiem kara ta została nałożona mimo, że obowiązek polegający na złożeniu sprawozdania w terminie został przez skarżącą wykonany. Omawiany przepis przewiduje nałożenie kary za niezłożenie sprawozdania w terminie, a nie za złożenie sprawozdania zawierającego omyłkę, która zresztą natychmiast po jej ujawnieniu została przez skarżącą skorygowana. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , zważył co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja, jak również decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 236 d ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jed. Dz. U. z 2007r. Nr 25, poz. 150 z póź. zm ). Przepis ten stanowi, iż w przypadku niewypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 236b ust.1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska nakłada na prowadzącego instalację, obejmującą co najmniej jeden z rodzajów działalności określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia 166/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 stycznia 2006 w sprawie utworzenia Europejskiego Rejestru Uwolnień i Transferu Zanieczyszczeń i zmieniającym dyrektywę Rady 91/689/EWG i 96/61/WE (Dz.Urz. UE L33 z 04.02.2006, str 1). Zgodnie z powołanym art. 236b P.o.ś. prowadzący taką instalację, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po danym roku sprawozdawczym, przekazuje do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdanie zawierające dane o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych dla uwolnień i transferów oraz transferów odpadów określonych w rozporządzeniu 166/2006. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, skarżąca Spółka w swojej strukturze organizacyjnej posiada kilkanaście zakładów, w tym m.in. Kopalnię L. w miejscowości S., w którym prowadzona jest działalność-górnictwo podziemne- objęta zakresem przedmiotowym w/w załącznika nr 1 rozporządzenia 166/2006. Kopalnia ta została objęta obowiązkiem sprawozdawczości zawierającej informacje niezbędne do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń ze względu na uwalnianie do powietrza określonych ilości metanu. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych komputerowego wydruku sprawozdania za rok 2008r, wynika, iż zostało ono przesłane w wersji elektronicznej dnia [...] kwietnia 2009r. Według danych zawartych w tym sprawozdaniu Kopalnia L. wyemitowała w roku 2008 metan w ilości 183 000 kg, która to ilość przekracza wartość progową dla metanu wynoszącą 100 000 kg rocznie, określoną w załączniku II do rozporządzenia (WE) Nr 166/2006. Skoro zatem P. S.A., .Oddział w S., eksploatująca Kopalnię L. zlokalizowaną w miejscowości S., objętą obowiązkiem sprawozdawczości, nie przekazała w terminie określonym w art. 236 b ustawy P.o.ś.(do dnia 31 marca 2009r.) do właściwego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska sprawozdania zawierającego dane o przekroczeniu obowiązujących wartości progowych zanieczyszczeń, to nie można zarzucić organowi, że wydając decyzję o nałożeniu na Spółkę, jako podmiot prowadzący instalację, karę w wysokości 10 000 zł. naruszył obowiązujące przepisy prawa. Podkreślenia wymaga, iż odpowiedzialność administracyjna za niedopełnienie obowiązków sprawozdawczych (art. 236d ustawy P.o.ś,) ma charakter zobiektywizowany i oderwana jest od pojęcia winy. W związku z tym w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kary pieniężnej za brak wywiązania się z obowiązków sprawozdawczych organ nie musi ustalać przyczyny, która legła u podstaw takiego, a nie innego postępowania podmiotu korzystającego ze środowiska. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że złożone z zachowaniem ustawowego terminu sprawozdanie, na którym pomyłkowo zawarte zostały dane Kopalni L. - Ośrodek [...] D. w miejscowości N., w rzeczywistości dotyczyło obiektu Kopalni L. w miejscowości S. Należy bowiem zauważyć, iż znajdujące się w materiale dowodowym sprawy wydruki komputerowe sprawozdań dotyczących wymienionych powyżej kopalń wskazują różne wartości uwalnianego metanu, a zatem wbrew stwierdzeniu skarżącej, pomyłka nie polegała wyłącznie na wpisaniu błędnego adresu, ale również wielkości emisji zanieczyszczeń. W świetle powyższych okoliczności zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 236b ust.1 P.o.ś jest nieuprawniony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.