I GZ 196/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 386/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie I Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił W. M. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że W. M. został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 535 zł. Odpis zarządzenia został doręczony stronie 14 października 2011 r. W piśmie z 25 października 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Wskazał, że w okresie od 16 do 24 października 2011 r. przebywał służbowo za granicą i nie mógł dokonać wpłaty w wyznaczonym terminie. Wpis uiścił po powrocie do kraju. Do wniosku dołączono kopię faktury na dowód przeprowadzenia transakcji za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny po analizie wskazanych we wniosku przyczyn uchybienia terminu stwierdził, że skarżący mógł przy dochowaniu należytej staranności dochować terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien tak układać swoje interesy, aby podczas wyjazdów służbowych zapewnić właściwy obieg informacji o korespondencji związanej z tą działalnością, w tym korespondencji związanej z postępowaniami sądowymi. Skarżący mógł upoważnić pracownika lub inną osobę do realizacji obowiązków wynikających z prowadzonej działalności bądź chociażby zobowiązać do informowania jego osoby o stanie prowadzonych przez firmę spraw. Przebywając poza granicami kraju mógł również dokonać przelewu elektronicznego. II W zażaleniu W. M. domagał się uchylenia powyższego postanowienia i uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, bądź przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisemnego oświadczenia T. M. na okoliczność ustalenia okresu, w którym skarżący przebywał za granicą. W uzasadnieniu podał, że jego wyjazd zagraniczny miał trwać od 16 do 19 października 2011 r. i dlatego nie rozważał udzielenia komukolwiek pełnomocnictwa. W rzeczywistości przebywał za granicą do 24 października 2011 r. W. M. wyjaśnił, że jest on jedyną osobą uprawnioną do dysponowania środkami finansowymi na firmowym rachunku bankowym. Nie mógł on także dokonać przelewu przez Internet bowiem będąc za granicą nie miał zagwarantowanego bezpiecznego dostępu do serwera bankowego, nie posiadał także hasła dostępu. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie 3 przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKW 273/99, OSNAP 2000, Nr 20, poz. 757). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Sąd uznał, że skarżący powinien tak układać swoje interesy, aby podczas wyjazdów służbowych zapewnić właściwy obieg informacji o korespondencji związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym korespondencji związanej z postępowaniami sądowymi, w szczególności mógł upoważnić inną osobę do uiszczenia wpisu sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe stanowisko Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie występuje przesłanka braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Wyjazd zagraniczny nie jest co do zasady zdarzeniem nagłym i trudnym do przewidzenia. W okresie nieobecności skarżącego nie ustała prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Skarżący będący przedsiębiorcą – mając świadomość, że jest stroną w postępowaniu sądowym wiążącym się z działalnością przedsiębiorstwa, które to postępowanie miesiąc wcześniej zainicjował – winien liczyć się z koniecznością dokonania określonych czynności procesowych i powinien tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, by możliwe było terminowe wykonywanie czynności związanych z ewentualnymi wezwaniami dotyczącymi braków formalnych skargi, w szczególności w zakresie uiszczenia wpisu sądowego. Przedsiębiorca dbający o zachowanie działania przedsiębiorstwa w okresie jego nieobecności zapewnia metody i środki, w tym finansowe, niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności i wykonywania zobowiązań. Strona wnosząca skargę, która dochowuje należytej staranności w prowadzeniu własnych interesów, winna w sytuacji wyjazdu zagranicznego przedsięwziąć odpowiednie środki na wypadek konieczności uzupełnienia ewentualnych braków formalnych skargi, na przykład zlecić przed wyjazdem dokonanie takiej czynności innej osobie. Skarżący mógł również podjąć działania zmierzające do stworzenia niezbędnych warunków do przelania wymaganej kwoty z zagranicy, tzn. mógł on zagwarantować sobie wcześniej bezpieczny dostęp do serwera bankowego oraz zapewnić stosowne hasła dostępu. W przedmiotowej sprawie skarżący nie dochował należytej staranności w omawianym zakresie, a zatem nie jest możliwe uznanie uchybienia terminowi za niezawinione. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.