II OSK 1617/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia NSA del. Janusz Furmanek Protokolant: Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 91/10 w sprawie ze skargi G.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił, zaskarżone przez G. K., postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwoływania. We wniosku z dnia 12 listopada 2009 r. o przywrócenie terminu G. K. podnosiła, że o wydaniu decyzji dowiedziała się 9 listopada 2009 r., decyzja ta została doręczona jej sąsiadce p. B. w dniu 29 września 2009 r., a sąsiadka nie mogła jej oddać tej przesyłki, bowiem w miesiącach wrzesień, październik przebywała u męża w Sierakowie, natomiast potem zapomniała oddać. Podniosła też, że na dowodzie doręczenia zostało stwierdzone, że przesyłkę odebrała siostra, co sugeruje, że doręczono ją domownikowi, podczas gdy oddano ją sąsiadowi, co wymagało umieszczenia zawiadomienia na jej drzwiach. Samorządowe Kolegium uznało, że wskazane okoliczności nie stanowią o braku winy w uchybieniu terminu, doręczenie potwierdziła J. B., co było równoznaczne ze zobowiązaniem się do przekazania pisma adresatowi, gdyż gdyby nie zgodziła się na to powinna była odmówić przyjęcia przesyłki. Uchylając zaskarżone postanowienie, Wojewódzki Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a wraz z nim dopełniono uchybionej czynności, gdyż odwołanie zostało wniesione, natomiast podniósł, że skoro doręczyciel mylnie zidentyfikował osobę odbierającą przesyłkę gdyż określił ją jako "siostrę" adresatki, a z wniosku o przywrócenie terminu wynikało, że była to sąsiadka, to należało zbadać, czy takie doręczenie jest skuteczne, gdyż wymaga umieszczenia zawiadomienia o nim w drzwiach adresata. Z dowodu doręczenia decyzji nie wynikało, aby otrzymująca pismo podjęła się oddania go adresatowi ani by o fakcie takiego doręczenia umieszczono zawiadomienie na drzwiach adresatki – podniósł Sąd, konkludując, że takiego doręczenia nie można było uznać za prawidłowe, a tym samym skuteczne. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł B. K., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w zakresie mającym wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 43 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a. – poprzez niewłaściwą kontrolę działalności administracji publicznej, wyrażającą się w uwzględnieniu skargi, w sytuacji kiedy w toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie doszło do naruszenia przepisów, o jakich mowa w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, tj. art. 43 k.p.a. i art. 58 § 1 k.p.a. (tj. w sytuacji kiedy G. K. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Polic z 22 września 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, a organ administracji prawidłowo ustalił, że doręczenie jej wskazanej decyzji było prawidłowe), a doszło natomiast do naruszenia przez G. K. przepisu art. 41 k.p.a., poprzez nie poinformowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjnego, którego była stroną, o zmianie adresu, i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że J. B. niewątpliwie zobowiązała się oddać przekazaną jej korespondencję G. K., a okoliczność nieprzekazania pisma adresatce niewątpliwie nie ma wpływu na skuteczność doręczenia, zaś obowiązek umieszczenia przez listonosza zawiadomienia o przekazaniu pisma J. B. w skrzynce pocztowej G. K. lub w drzwiach jej mieszkania nie istniał na gruncie przedmiotowej sprawy, skoro J. B. podała się za siostrę adresatki i to ona wskazała, iż jest domownikiem G. K.. Wskazano też, iż zasadność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie może być oceniana w oderwaniu od okoliczności sprawy, nie bez znaczenia pozostają bowiem skutki, jakie wywołał fakt, że decyzja, od której wniosła odwołanie G. K., a wydana w przedmiocie umorzenia postępowania stała się ostateczna, natomiast została już wydana decyzja merytoryczna w sprawie, która stronom postępowania, w tym również G. K., dała możliwość merytorycznego odniesienia się. Odpowiadając na skargę kasacyjną, G. K. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem wniosku G. K. było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Istotą tego postępowania jest zatem to czy wnioskujący o przywrócenie terminu w wskaże takie okoliczności, z których wynika, że uchybienie terminu nie było spowodowane jego winą. W niniejszej sprawie G. K. podkreśliła w podaniu o przywrócenie terminu, iż na brak jej winy wskazują okoliczności związane z doręczeniem decyzji. Ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji wynika, że odebrała ją J. B. – siostra. W takiej sytuacji organ miał podstawę do uznania, że doręczenie decyzji zostało dokonane zgodnie z art. 43 zd. pierwsza k.p.a., tj. dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatce. Wobec takiego bowiem stwierdzenia na dowodzie doręczenia organ nie musiał mieć wątpliwości co do prawidłowości tego doręczenia. Jednak we wniosku o przywrócenie terminu G. K. wskazała, że decyzję odebrała co prawda J. B., jednak osoba ta nie jest jej siostrą, ale sąsiadką, a wobec tego doręczenie nie było prawidłowe. W takiej sytuacji, rozpoznając ten wniosek, organ II instancji musiał powziąć wątpliwość co do prawidłowości doręczenia. Wobec tego powinien był dokonać ustaleń w tej kwestii, była ona bowiem zasadnicza w postępowaniu o przywrócenie terminu, skoro przesłanką, jak stanowi art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie braku winy. Organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, uznając, że G. K. ze swojej winy nie dotrzymała terminu, a co za tym idzie odmówił jego przywrócenia. Takie rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocenił jako niezgodne z prawem i należy się z tym zgodzić. Wydanie orzeczenia bez dokładnego wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności było bowiem przedwczesne z tego właśnie powodu – niewyjaśnienia stanu sprawy. Jeśli J. B. nie jest siostrą G. K., jak zaznaczono na dowodzie doręczenia, ale jej sąsiadką, jak stwierdziła wnioskodawczyni, to doręczenie decyzji można by uznać za skuteczne tylko wobec spełnienia wymogów, wskazanych w art. 43 zd. drugie k.p.a., to jest zostawienie zawiadomienia w skrzynce pocztowej, lub drzwiach mieszkania G. K.. Jeśli takich czynności doręczający decyzję nie dokonał, co zdaje się wynikać z dowodu doręczenia, to nie można mówić o prawidłowości doręczenia, zatem o winie G. K. w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).