I SA/Wa 1165/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość jest prawidłowa, gdy skarżący zawarł umowę sprzedaży nieruchomości po uprawomocnieniu się decyzji podziałowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącemu przysługuje prawo do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, ponieważ decyzja podziałowa stała się prawomocna i nieruchomość przeszła z mocy prawa na własność gminy. Fakt zawarcia umowy sprzedaży po uprawomocnieniu decyzji podziałowej nie pozbawia skarżącego interesu prawnego, gdyż czynność rozporządzająca została dokonana przez podmiot, który nie był już właścicielem nieruchomości. Wobec tego decyzje umarzające postępowanie zostały uchylone, a sprawa skierowana do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Z. Sp. z o.o. w W. złożyła wniosek o odszkodowanie za działkę gruntową, która na podstawie prawomocnej decyzji podziałowej przeszła na własność gminy. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że skarżący nie ma interesu prawnego, gdyż sprzedał działkę osobom trzecim. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionował brak interesu prawnego, wskazując, że sprzedaż nastąpiła po uprawomocnieniu decyzji podziałowej, co oznacza, że własność przeszła na gminę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta W., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 460 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Z. Sp. z o.o. w W. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. w W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m².
Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość stwierdzając, że do czasu przeprowadzenia uzgodnień w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie jest prawnie niedopuszczalne. Organ pierwszej instancji wskazał jednocześnie, że umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...] maja 1999 r., Rep. [...] W.S. i J.W., obaj działający łącznie w imieniu i na rzecz M. Sp. z o.o. (obecnie Z. Sp. z o.o.), zbyli działkę ewidencyjną nr [...] z obr. [...] o powierzchni [...] m² na rzecz osób fizycznych, w związku z czym żądanie ustalenia i wypłacenia odszkodowania zawarte we wniosku z dnia 29 grudnia 2005 r. należy uznać za bezprzedmiotowe.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. Sp. z o.o. w W.
Wojewoda [...] rozpoznając sprawę uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 1999 r., nr [...] Burmistrz Miasta W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w W. w osiedlu [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], w wyniku którego powstała m.in. działka nr [...]. W dniu wydania powyższej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741), a zatem podstawą dochodzenia odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne jest art. 98 ust. 3 powołanej ustawy.
Wojewoda [...] podkreślił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okazało się, że w obrocie prawnym istnieje umowa sprzedaży z dnia [...] maja 1999 r., mocą której wnioskodawca – M. Sp. z o.o. (obecnie Z. Sp. z o.o.), zbył działkę ewidencyjną nr [...] na rzecz osób fizycznych, tj. J.G. i D.G..
Zdaniem organu zawarcie powyższej umowy sprzedaży wyeliminowało Z. Sp. z o.o. z kręgu stron postępowania mającego na celu wydanie decyzji o odszkodowaniu na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółka nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do występowania z roszczeniem odszkodowawczym za powyższą nieruchomości. W sprawie zaistniała zatem, zgodnie z art. 105 § 1 kpa, przesłanka obligatoryjnego umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z. Sp. z o.o. w W.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 105 kpa oraz art. 98 ust. 1, 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował stanowisko organu o braku przysługującego mu interesu prawnego do występowania z wnioskiem (z dnia 29 grudnia 2005 r.) o ustalenie i wypłatę odszkodowania za opisaną wyżej działkę. Zdaniem skarżącego fakt zawarcia aktu notarialnego sprzedaży wskazanej nieruchomości po dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowej nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenia, gdyż po uprawomocnieniu się decyzji podziałowej własność działki przeszła na rzecz gminy, co oznacza, że nie doszło do skutecznego przeniesienia na rzecz kupujących własności przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, że decyzja podziałowa w niniejszej sprawie została podjęta na podstawie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność gminy został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa.
Za działki gruntu, o których mowa w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem (...). Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, pismem z dnia 29 grudnia 2005 r. wystąpił skarżący wskazując, że decyzja podziałowa przedmiotowej działki jest już prawomocna, co oznacza, iż przeszła ona z mocy prawa na własność gminy W..
W ocenie Sądu, skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość, gdyż był on stroną postępowania podziałowego zgodnie z art. 28 kpa i posiadał interes prawny poparty normą prawa materialnego tj. prawem własności.
Zdaniem Sądu dla rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia fakt, że po dniu uprawomocnienia się decyzji podziałowej, skarżący zawarł akt notarialny sprzedaży nieruchomości z osobami trzecimi. Jak słusznie zauważył skarżący w uzasadnieniu skargi zawarcie tego aktu notarialnego nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż czynności rozporządzającej dokonał podmiot, który nie był już właścicielem nieruchomości.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, co obliguje organ do jego merytorycznego rozpoznania w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło