IV SA/Wa 78/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa H. Spółka Jawna z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2010 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 w m. - dalej K.p.a.) oraz art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz. 1495 oraz z 2008 r., Nr 223, poz, 1464) po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa H. Sp j. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2009 r. wymierzającą ww. Spółce karę pieniężną w wysokości 30.000 zł. za wprowadzanie sprzętu elektrycznego i elektronicznego bez wpisu do rejestru prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. podczas prowadzonej w dniach od [...] do [...] sierpnia 2009 r. kontroli ustalił, iż Spółka wprowadza do obrotu sprzęt elektryczny, nie przeznaczony do gospodarstw domowych, w postaci [...]. Organ uznał, że sprzęt ten należy zaklasyfikować do produktów wymienionych w grupie [...] załącznika nr [...] do ustawy z dnia 29 lipca 2005r.o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. W związku z powyższym organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w kierunku wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej. W trakcie rozprawy administracyjnej, przedstawiciele Spółki oświadczyli, że brak wpisu do rejestru był spowodowany nieznajomością przez nich obowiązujących przepisów. Oświadczyli również, że sprzęt wprowadzają na rynek od 1993 r., a łączna ilość wprowadzonego sprzętu przewyższa 10.000 kg. Przedstawili także kopię, złożonego do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru właściwego dla wprowadzających sprzęt. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., w oparciu o art. 80 ustawy o zużytym sprzęcie, organ pierwszej instancji wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 30.000 zł z tytułu wprowadzania sprzętu bez wpisu do rejestru. Organ wskazał, iż Spółka jako jednostka wprowadzająca sprzęt określona w art. 3 ustawy o zużytym sprzęcie (tj. przedsiębiorca, który importuje sprzęt), stosownie do art. 7 ww. ustawy przed rozpoczęciem działalności w zakresie wprowadzania sprzętu, była zobowiązana do złożenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wniosku o wpis do rejestru. Ustalając wysokość kary uwzględniono przede wszystkim: fakt wprowadzania sprzętu bez wymaganego wpisu do rejestru przez długi okres czasu -blisko 3 lata oraz znaczną masę sprzętu wprowadzonego w tym okresie na terytorium RP (według oświadczenia właścicieli ponad 10.000 kg). Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymując powyższą decyzję organu pierwszej instancji w mocy, podkreślił, iż podmiot wprowadzający sprzęt wpisany do rejestru uczestniczy w systemie zbierania, przetwarzania, odzysku recyklingu zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a poprzez finansowanie tych działań przyczynia się do odpowiedniego zagospodarowania odpadów powstałych ze sprzętu wprowadzonego na rynek, zarówno odpadów niebezpiecznych, jak też innych. Brak wpisu w rejestrze równoznaczny jest z pominięciem przez skarżącą Spółkę całego systemu zorganizowania i finansowania przez wprowadzających sprzęt zbierania, przetwarzania, odzysku (w tym recyklingu) i unieszkodliwiania zużytego sprzętu, w którym Spółka powinna uczestniczyć najpóźniej od 1 października 2006r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Przedsiębiorstwo H. Spółka Jawna wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i odstąpienie od ukarania, a w wypadku nie podzielenia jej stanowiska o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wymierzenie kary w minimalnej przewidzianej ustawą wysokości 5000zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła niekorzystną dla niej interpretację przepisów ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przy braku jednoznaczności regulacji ustawowej w zakresie definicji "sprzętu". Spółka podniosła, że o ile wprowadzane przez nią od obrotu maszyny są zasilane prądem elektrycznym, o czym mowa w art. 3 ust,1 pkt 10 w/w ustawy, o tyle maszyny te nie zostały wyszczególnione w żadnej z grup w załączniku nr [...] do ustawy, W świetle powyższego - w ocenie skarżącej- powstają wątpliwości , czy zasadne jest w ogóle zakwalifikowanie urządzeń wprowadzanych przez Spółkę do podlegających rygorom wynikających z przepisów w/w ustawy. Spółka wskazała ponadto, iż - w jej ocenie - wprowadzane przez nią urządzenia spełniają niektóre warunki określone w "Wytycznych technicznych dla oceny wyrobu w zakresie jego podlegania przepisom ustawy o zużytym sprzęcie" umieszczonych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na stronach internetowych tego organu, jako "Szczególny przypadek 2; wielkogabarytowe stacjonarne narzędzia przemysłowe", których wprowadzanie nie podlega przepisom ustawy o zużytym sprzęcie. Podkreśliła, iż wprowadzane przez nią urządzenia ([...]), w większości przypadków charakteryzują się dużą masą od 50 kg do 5 ton. Posiadają długi czas zdatności w porównaniu do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Ich cechą charakterystyczną jest niewielka ilość egzemplarzy danego typu w porównaniu do sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. Wątpliwości jakie budzi kwalifikacja dokonana przez organ potwierdza dodatkowo lista urządzeń zawarta w załączniku nr [...] ww. ustawy. Są to głównie popularne masowo produkowane urządzenia elektryczne, jak: suszarki, odkurzacze, telewizory, miksery, wiertarki, szlifierki, kosiarki itd., natomiast [...] (jako urządzenie przeznaczone dla przemysłu) powinien być - zdaniem Spółki - zaliczony do wielkogabarytowych stacjonarnych urządzeń przemysłowych. W uzupełnieniu skargi z dnia [...] listopada 2009 r. skarżąca powołała się na Deklarację Producenta dotyczącą dostarczanego przezeń, a wprowadzonego przez skarżącą sprzętu, wskazującą, iż interpretacja zapisu ustawy o zużytym sprzęcie dokonana w niniejszej sprawie przez organy administracji jest niewłaściwa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zasadności zakwalifikowania przedmiotowych urządzeń do podlegających ustawie o zużytym sprzęcie, organ odwoławczy wskazał, iż zakres przedmiotowy ww. ustawy dotyczy urządzeń spełniających definicję sprzętu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy. Zgodnie z tą definicją podstawowym kryterium uznającym dane urządzenie za sprzęt jest uzależnienie jego prawidłowego działania od dopływu prądu elektrycznego. Nie ulega wątpliwości, że sprężarki wprowadzane na rynek przez skarżącą są zasilane prądem elektrycznym, a więc spełniają ww. przesłankę. Kolejną przesłanką, którą musi spełnić dane urządzenie, aby uznać je za sprzęt w rozumieniu w/w ustawy, jest jego przynależność do jednej z 10 grup enumeratywnie wymienionych w załączniku nr [...] do ww. ustawy. W przypadku gdy dany sprzęt nie został wymieniony w ramach danej grupy, a spełnia kryteria określone w definicji sprzętu, to należy go zakwalifikować jako pozostały sprzęt w danej grupie. Odnosząc się do argumentu skarżącej dotyczącego deklaracji przesłanej przez producenta sprężarek, a dotyczącego niepodlegania przepisom dyrektywy, organ wyjaśnił, iż dyrektywa jako akt prawa pochodnego Unii Europejskiej wskazuje jedynie cel, który ma być osiągnięty przez państwa członkowskie. Do polskiego ustawodawstwa ww. dyrektywa została zaimplementowana ustawą o sprzęcie elektrycznym, wobec czego ta ustawa stanowi w Polsce ramy prawa w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji stanowił art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. Nr 180 poz. 1495), Stosownie do treści wskazanej normy prawnej, podmiot wprowadzający do obrotu sprzęt nie będąc wpisanym do prowadzonego przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 6 powołanej ustawy rejestru wprowadzających sprzęt, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 zł do 500.000zł. Popełnienie tego deliktu jest oznaką, że wprowadzający sprzęt nie ma zamiaru wypełniać obowiązków wynikających z ustawy, dlatego ustawodawca uznaje ten czyn za wysoce społecznie szkodliwy i przewiduje tak wysoką maksymalną karę pieniężną. W myśl natomiast ust. 10 i 13 art. 80 ustawy kary pieniężne wymierza się w drodze decyzji administracyjnej i w sprawach dotyczących kar stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. W rozpoznawanej sprawie, co bezspornie wynika z analizy akt administracyjnych, skarżąca Spółka w okresie od [...] września 2006r. do [...] sierpnia 2009r. tj. do dnia zarejestrowania jej jako wprowadzającego sprzęt elektryczny w rejestrze GIOŚ, o którym mowa w art. 6 w/w ustawy, a więc w okresie za jaki wymierzono jej karę pieniężną, nie była wpisana do tegoż rejestru. Bezsporna jest również okoliczność, iż we wskazanym okresie Spółka wprowadzała do obrotu sprzęt elektryczny, a mianowicie [...]. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podała, iż przez cały czas prowadzenia działalności, nawet przed wejściem w życie cytowanej powyżej ustawy, w przypadku zużytych silników (5-10 sztuk rocznie) przekazywała je do skupów współpracujących z zakładami przetwarzania. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącej mającej na celu wykazanie, iż wprowadzane przez nią do obrotu [...] nie powinny podlegać regulacji w/w ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, Należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy za sprzęt uważane są urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, oraz mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych i zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym nieprzekraczającym 1000 V dla prądu zmiennego oraz 1500 V dla prądu stałego, zaliczone do grup sprzętu określonych w załączniku nr 1 do ustawy. W załączniku nr 1 wymienia 10 grup sprzętu: 1. Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego 2. Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego 3. Sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny 4. Sprzęt audiowizualny 5. Sprzęt oświetleniowy 6. Narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych 7. Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy 8. Przyrządy medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów 9. Przyrządy do nadzoru i kontroli 10. Automaty do wydawania Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z interpretacją Komisji Europejskiej, załącznik 1B dyrektywy 2002/96/WE w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, który w swojej treści jest tożsamy z załącznikiem nr 1 do cytowanej ustawy, jest załącznikiem tzw. otwartym - w stosunku do rodzajów sprzętu - i zawiera jedynie przykłady sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Tak więc, załącznik nr 1 do ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym jest również otwarty w odniesieniu do zawartych w nim rodzajów sprzętu, co oznacza, że niewymienienie danego rodzaju sprzętu w tym załączniku nie świadczy o tym, że dany sprzęt nie podlega przepisom ustawy, gdyż podstawą objęcia danego urządzenia przepisami tej ustawy będzie spełnienie przez to urządzenie przesłanek definicji sprzętu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy. Przesłanką, która wyznacza zakres definicji sprzętu, jest więc pojęcie urządzenia. Z określenia tego należy wyciągnąć wniosek, iż za sprzęt można uznać tylko urządzenie stanowiące pewną całość, tzn. produkt finalny. Powszechnie przyjęty jest pogląd, iż produkt finalny to urządzenie, które ma bezpośrednią funkcję, posiada własną obudowę oraz- w stosownych przypadkach -gniazda i połączenia przeznaczone do użytkowania końcowego. Z kolei bezpośrednią funkcję definiuje się jako funkcję produktu finalnego, umożliwiającą jego planowe wykorzystanie, zgodnie z instrukcją obsługi załączoną przez producenta dla końcowego użytkownika. Podnieść należy, iż przedmiotowe [...] spełniają powyższej wymienione kryteria . Zatem skoro Spółka "P." w okresie od [...] września 2006r. do dnia zakończenia kontroli ([...] sierpnia 2009r.).nie była wpisana do rejestru podmiotów wprowadzających sprzęt,, a sprzęt wprowadzała, to w świetle normy art. 80 ust. 1 powołanej ustawy prawidłowo [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. wymierzył skarżącej Spółce karę pieniężną, zaś Główny Inspektor Ochrony Środowiska słusznie decyzją z dnia [...] października 2009r. rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Organ wymierzając karę w nałożonej wysokości 30.000 zł wyjaśnił, jakie okoliczności wziął pod rozwagę. Uznał, że kara w takiej wysokości jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, masy sprzętu wprowadzonej do obrotu oraz do długiego okresu (blisko trzyletniego) wprowadzania sprzętu bez wymaganego wpisu do rejestru. GIOŚ zaakcentował, iż w okresie tym Spółka nie finansowała działań mających na celu odpowiednie zagospodarowanie odpadów powstałych ze sprzętu wprowadzonego przez nią na terytorium kraju, jak również nie ponosiła kosztów związanych z samą rejestracją. Z tego też względu nie ma podstaw do przyjęcia, iż organy wymierzając karę pieniężną w wysokości 30.000zł dopuściły się naruszenia prawa procesowego lub też prawa materialnego. Należy zauważyć, iż ustawodawca w art. 80 ust. 11 cytowanej ustawy określając minimalną wysokość kary (5000 zł) oraz maksymalną (5.000.000 zł) określił przesłanki, którymi organ powinien się kierować wymierzając wysokość kary pieniężnej. W sprawie niniejszej organy ustalając wysokość kary uwzględniły wymienione w przywołanym przepisie kryteria i Sąd w tym zakresie nie dopatrzył się naruszenia przez organy prawa, które to naruszenie uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.