I OZ 92/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2053/11 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2011 r. odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu w/w orzeczenia wywiedziono, że skarżący w dniu [...] sierpnia 2011 r. złożył w administracji Aresztu Śledczego w Ł. skargę do Sądu Wojewódzkiego skierowaną za pośrednictwem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, w której jako przedmiot zaskarżenia wskazał decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do skargi skarżący dołączył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, iż nie złożył skargi wcześniej, ponieważ jest już wyczerpany nerwowo zaistniałą sytuacją, a dodatkowo dużym problemem jest uzyskanie porady w areszcie śledczym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odmawiając przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia skargi, Sąd Wojewódzki – powołując się na art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej "P.p.s.a" – uznał, że wniosek J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności bowiem przez niego wskazywane nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu pierwotnemu terminowi do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja doręczona została skarżącemu w dniu [...] czerwca 2011 r., a zatem ostatnim dniem do wniesienia skargi był dzień [...] lipca 2011 r. Tymczasem skarżący złożył w administracji Aresztu Śledczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] sierpnia 2011 r. Jako uzasadnienie swojego opóźnienia wskazał zmęczenie psychiczne i trudności z uzyskaniem porady prawnej. W ocenie jednak Sądu zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uzyskanie przy tym szerszej pomocy prawnej na tym etapie postępowania nie było konieczne dla skutecznego wniesienia skargi. Zdaniem Sądu także powoływane przez skarżącego wyczerpanie nerwowe, niepoparte żadnym orzeczeniem lekarskim potwierdzającym, że stan jego zdrowia uniemożliwiał mu złożenie skargi w ustawowym terminie, nie mogło zostać uznane za okoliczność świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu. W złożonym zażaleniu J. S., zaskarżając powyższe postanowienie w całości, wywodził, że nie mógł złożyć skargi w przepisanym terminie bowiem był to okres urlopowy i w związku z tym nie mógł uzyskać porady. Stwierdził również, że jest uznawany za osobę znerwicowaną o czym świadczy jego pobyt w szpitalu. Stwierdzono u niego nerwicę sercową. Zadeklarował również, że może przedłożyć kopię dokumentów o pobycie w szpitalu, jednak na obecną chwilę nie może tego uczynić. Jedyny zaś oryginał dokumentów, jakim dysponuje, nie może zostać przez niego przesłany ze względu na stan jego zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt IV SA 1153/96) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie, bądź innych na poważne straty majątkowe. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił jak tego wymaga art. 87 § 2 P.p.s.a. okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Nie możne bowiem uznać, że trudność w uzyskaniu przez skarżącego porady prawnej stanowiły przeszkodę w skutecznym wniesieniu przez niego tego rodzaju pisma. Sąd Wojewódzki słusznie zauważył, że skarżący został w sposób prawidłowy pouczony o sposobie i terminie do jego złożenia a więc dysponował niezbędną wiedzą w tym zakresie. Uzyskanie zatem porady na tę okoliczność nie mogło być warunkiem koniecznym, którego realizacja umożliwiłaby skorzystanie z przysługującego stronie uprawnienia. Samo zaś rozważanie celowości kwestionowania decyzji Ministra leży w wyłącznym interesie skarżącego i nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia skargi do Sądu Wojewódzkiego. Braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie można było również upatrywać w okolicznościach związanych z jego stanem zdrowia. Strona nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek okoliczności potwierdzających, że nie mogła, z tego powodu, dokonać wskazanej wyżej czynności w przepisanym terminie. Nie uwiarygodniła w żaden sposób prezentowanych przez siebie twierdzeń. Również zawarte przez nią w zażaleniu informacje nie potwierdzają tej okoliczności. Skarżący wprawdzie wspominał o pobycie w szpitalu, jednak zdarzenia to miało miejsce jeszcze przed jego osadzeniem w Areszcie Śledczym, a więc przed okresem, w którym mógł skutecznie wnieść skargę na decyzję Ministra. Nie można było przy tym oprzeć niniejszego rozstrzygnięcia wyłącznie na zapewnieniu strony o dysponowaniu dokumentami potwierdzającymi stan jej zdrowia oraz o możliwości ich przesłania "w razie konieczności". Nie ulega bowiem wątpliwości, że to na stronie ciążył obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu wskazanego terminu. To zatem wyłącznie w jej gestii leżało, czy wraz z przedmiotowym wnioskiem przedłoży dokumenty uwiarygodniające zajęte przez nią stanowisko. Sąd zaś nie mógł wyręczać strony w tym zakresie wzywając ją do ich nadesłania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia