III SA/Łd 898/11
WyrokWSA w Łodzi2011-11-10
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Irena Krzemieniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym jest dopuszczalny, gdy toczy się odrębne postępowanie odwoławcze dotyczące tego samego zobowiązania?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie ma możliwości merytorycznego badania zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli ten sam zarzut jest rozpatrywany w odrębnym postępowaniu podatkowym. W takim przypadku organ powinien stwierdzić niedopuszczalność zarzutu na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżący C. P. I. prowadzący działalność gospodarczą został obciążony zobowiązaniami z tytułu podatku od towarów i usług za lata 2004 i 2005. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący wniósł zarzuty przedawnienia tych zobowiązań oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji oddalił zarzuty, a organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji i orzekł o niedopuszczalności zarzutów z uwagi na to, że są one rozpatrywane w odrębnym postępowaniu podatkowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Protokolant ref. staż. Bartosz Adamus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 roku sprawy ze skargi C. P. I. prowadzącego działalność pod nazwą A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 17 § 1, art. 18, art. 33, art. 34 § 1a i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., w skrócie u.p.e.a.), uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...] o oddaleniu zarzutów C. P. I. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], oraz z dnia [...] o numerach od [...] do [...] i [...] i orzekł o oddaleniu zarzutów z uwagi na ich niedopuszczalność.
W toku postępowania organ ustalił, iż w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wydał decyzję Nr [...], którą określił wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r., a także postanowieniem z tej samej daty o Nr [...] ww. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wystawił na skarżącego tytuły wykonawcze z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz z dnia [...] Nr [...], obejmujące ww. należności. Ponadto wierzyciel w dniu [...] wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r. Podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych były decyzje z dnia [...] o numerach [...].
W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny skierował do Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. zawiadomienie z dnia [...] Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone do Banku Gospodarki Żywnościowej w dniu [...], zaś skarżącemu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych tj. w dniu [...].
Pismem z dnia [...] skarżący złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], oraz z dnia [...] o numerach od [...] do [...] i [...]. W przedmiotowym środku zaskarżenia zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r. oraz za luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r.
W zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podniesiono ponadto, że podatnik wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] Nr [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r., zażalenia na postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji oraz decyzjom z dnia [...] o numerach [...].
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania, ewentualnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub niektórych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., na podstawie art. 123 § 1 K.p.a. oraz art. 33 pkt 1, art. 34 § 1,4,5, art. 35 § 1 u.p.e.a. oddalił wniesione przez zobowiązanego zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz z dnia [...] o numerach od [...] do [...] i [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania skarżącego został zawieszony z uwagi na wszczęcie postępowań w sprawach o przestępstwo skarbowe. W związku z powyższym w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. ww. zobowiązania podatkowe nie uległy przedawnieniu, a zatem zasadnym było wystawienie powyższych tytułów wykonawczych oraz zastosowanie środków egzekucyjnych.
Ponadto po rozpatrzeniu wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu organ egzekucyjny uznał, iż nie ma podstaw do jego uwzględnienia.
Na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...] skarżący wniósł zażalenie, w którym podtrzymał dotychczasowe zarzuty, a także stwierdził, że wszczęcie dochodzenia o przestępstwo skarbowe nie miało wpływu na zawieszenie terminu przedawnienia z szczególności zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2004r. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że podstawą, zgłoszonych przez skarżącego zarzutów jest art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Skarżący kwestionuje bowiem podstawy istnienia dochodzonego obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r. oraz luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r.
Dalej organ II instancji podniósł, że zarzut nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia został podniesiony także przez pełnomocnika zobowiązanego w odwołaniach od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...], jak również w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...]. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nie ulega zatem wątpliwości, iż zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku, z uwagi na przedawnienie, wniesiony na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w związku z ww. odwołaniami od decyzji określających zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazane okresy rozliczeniowe.
W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż w odniesieniu do zarzutu przedawnienia obowiązku, zastosowanie w analizowanej sprawie ma art. 34 § 1a u.p.e.a. Powołany przepis nakłada na wierzyciela obowiązek ustalenia, czy zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty są lub były przedmiotem rozpatrywania (rozpatrzenia) w innym postępowaniu. Jeżeli tak, to organ pierwszej instancji jest zobligowany do stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Organ odwoławczy dodał także, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość wierzyciela i organu egzekucyjnego. Z uwagi na powyższe nie zachodziła zatem potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. W związku z tym, w świetle stwierdzonych i przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych oraz wobec uregulowań prawnych, mających zastosowanie w analizowanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uznał, że organ I instancji winien był uznać za niedopuszczalny zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r. oraz luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r.
Organ II instancji zauważył także, iż w piśmie z dnia [...] skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub niektórych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu. W postanowieniu z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał, iż nie ma podstaw do jego uwzględnienia. Jednakże organ odwoławczy uznał, że uchylenie rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego I instancji w całości obligowało Dyrektora Izby Skarbowej w [...] do ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku strony. Zdaniem organu odwoławczego wydanie ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do SM [...], oraz z dnia [...] o numerach od [...] do [...] i [...] kończy postępowanie w tym przedmiocie zarzutu. Zatem w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, zawarty w piśmie zobowiązanego z dnia [...] wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego lub niektórych czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu stał się bezprzedmiotowy.
Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł C. P. I., który zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa tj. art. 34 § 4 w zw. z art. 34 § 1a oraz art. 166 b u.p.e.a. poprzez błędne przyjęcie, że zgłoszenie zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług podniesionego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do [...] oraz z dnia [...] o nr od [...] do [...] i [...] było niedopuszczalne, a także art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady praworządności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł te same argumenty, na które powoływał się w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Ponadto podkreślił, iż do dnia wniesienia skargi organ II instancji nie rozpatrzył odwołań skarżącego od decyzji w sprawie podatku VAT za 2004 i 2005 rok.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej oddalenia zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług podniesionego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym z uwagi na jego niedopuszczalność.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] uchylające postanowienie organu I instancji o oddaleniu zarzutów C. P. I. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...], oraz z dnia [...] o numerach od [...] do [...] i [...] i orzekające o oddaleniu zarzutów z uwagi na ich niedopuszczalność. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W ocenie skarżącego w analizowanej sprawie doszło do przedawnienia należności z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2004r. oraz za luty, kwiecień, maj, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2005r., stąd wystawienie tytułów wykonawczych w dniu [...] i [...] o wskazanych wyżej numerach nie znajdowało swojego uzasadnienia w obowiązujących przepisach, z uwagi nierozpatrzenie przez organ II instancji jego odwołań od decyzji w sprawie podatku VAT za 2004 i 2005 rok. Natomiast, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...], zgłoszony przez skarżącego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia, został już wcześniej podniesiony przez pełnomocnika zobowiązanego w innym postępowaniu tj. w odwołaniach od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...], jak również w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] Nr [...].
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że okoliczność dotycząca przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 i 2005 roku jest przedmiotem rozpatrzenia w toku postępowań odwoławczych od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 i 2005 roku będzie zatem podlegała dalszej kontroli w odrębnym postępowaniu podatkowym przed Dyrektorem Izby Skarbowej w [...].
Powyższe powoduje, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, iż zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 34 § 1a u.p.e.a., zgodnie z którym jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Przepis ten niejako pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta jest przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Słusznie więc organ odwoławczy, w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił postanowienie organu I instancji w całości i orzekł o oddaleniu zarzutu z uwagi na jego niedopuszczalność.
Przepis art. 34 § 1a u.p.e.a jest na tyle jednoznaczny, że nie daje organowi możliwości wyboru sposobu postępowania. W wypadku, gdy podstawą zarzutów są kwestie będące przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu organ nie ma wyboru i musi orzec o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Stwierdzić zatem należy, że organ w tej konkretnej sprawie nie miał możliwości merytorycznego badania zarzutu przedawnienia zobowiązania, skoro odnośnie tego samego zarzutu toczy się postępowanie odwoławcze przed Dyrektorem Izby Skarbowej w [...].
Należy jednak zauważyć, iż stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów przedawnienia w niniejszym postępowaniu nie oznacza, że do przedawnienia zobowiązania nie doszło. Kwestia przedawnienia nie jest jeszcze przesądzona bowiem będzie badana przez organ II instancji w toku postępowań odwoławczych od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 i 2005 roku. Natomiast weryfikacja stanowiska organu odwoławczego będzie mogła być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego dopiero po wydaniu ostatecznych rozstrzygnięć przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] i zaskarżeniu ich do sądu.
Zarzut naruszenia art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa nie znajduje w niniejszej sprawie uzasadnienia, bowiem do postępowania egzekucyjnego stosuje się przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.).
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym określonej w art. 7 K.p.a. zasady praworządności. Postępowanie zostało bowiem przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, organy skarbowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło