IV SA/Gl 126/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-10
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna w przedmiocie przyznania zasiłku celowego może zostać utrzymana w mocy pomimo wątpliwości co do wykorzystania przez stronę własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej?Ratio decidendi
Decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, gdyż nie dokonano dostatecznego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie ustalono jednoznacznie, czy strona faktycznie posiada środki i uprawnienia, z których mogłaby skorzystać. Wobec tego decyzje te należy uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, zwłaszcza z uwzględnieniem szczególnej sytuacji osoby chorej psychicznie i obcokrajowca.Stan faktyczny
M. D. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu dożywiania, jednak organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że strona nie wykorzystuje własnych uprawnień i zasobów, m.in. nie ubiega się o rentę z ZUS ani nie korzysta z renty serbskiej. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego oraz błędną ocenę sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. odmówił przyznania M. D. pomocy społecznej w formie świadczenia pieniężnego z przeznaczeniem na zakup żywności lub posiłku w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia od miesiąca sierpnia 2010 r. z uwagi na fakt, iż strona nie wykorzystuje własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz w związku z niemożnością ustalenia faktycznej sytuacji dochodowej. Jak bowiem stwierdził organ do listopada 2009 r. M. D. pobierał rentę z ZUS. Obecnie jest niezdolny do pracy (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności) i posiada wykazany okres zatrudnienia, a tym samym winien ponownie złożyć do ZUS wniosek o przyznanie renty, do czego wielokrotnie zobowiązywał stronę pracownik socjalny. Jednakże ze złożonego oświadczenia wynika, iż strona nie zamierza się ubiegać o to świadczenie. Ponadto nadal M. D. nie wystąpił do N. S. z prośbą o wypłacenie renty w Polsce, pomimo że w dniu [...] r. wpłynęło kolejne pismo z Ambasady S. w W. potwierdzające możliwość ubiegania się o wypłatę tego świadczenia w Polsce. Aktualnie strona ma zatem zdaniem organu uprawnienia do 2 świadczeń, z których celowo nie chce korzystać. Nadto, jak stwierdził organ I instancji, podczas rozmów z pracownikiem socjalnym i w pismach kierowanych do Ośrodka M. D. podkreślał, iż w okresach letnich wyjeżdża do S. i tam korzysta z renty i ubezpieczenia. Podczas wywiadu środowiskowego oświadczył nadto, iż korzysta z pomocy PCK w formie żywności. Pracownik socjalny w trakcie toczącego się postępowania ustalił, że strona ma również przyznany zasiłek pielęgnacyjny. Ponadto ubiegając się o dodatek mieszkaniowy M. D. złożył oświadczenie, iż posiada środki na koncie w banku w S. A zatem ma zasoby pieniężne, z których świadomie w Polsce nie chce korzystać.
Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dziennik Ustaw z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej ) oraz na podstawie art. 5 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 267 poz. 2259 ze zm., zwanej dalej ustawą o pomocy państwa w zakresie dożywiania ).
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu M. D. wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania. Zarzucił również przewlekłość postępowania. Powołał się też na swoje odwołanie złożone w organie pierwszej instancji dnia [...] r. dotyczące odmowy przyznania tego samego świadczenia za wcześniejszy okres, w którym zarzucił on, że spełnia kryterium dochodowe do otrzymania objętego postępowaniem zasiłku.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu podniosło, iż w dniu 12 sierpnia 2010 r. podczas wywiadu środowiskowego M. D. wniósł o zasiłek okresowy, stały, obiady w Dziennym Domu Pomocy Społecznej, zasiłek celowy zwrotny na pokrycie zaległości opłat czynszowych w kwocie 766,20 zł oraz na zakup posiłku lub żywności i o zasiłek celowy na zwrot kosztów leczenia zębów u prywatnego dentysty. Organ pierwszej instancji ustalił, że M. D. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku strona nie posiadała żadnych dochodów. Aktualnie na jego dochód składa się zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, od czerwca 2010 r. wstrzymano natomiast dodatek mieszkaniowy. Strona posiada orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności do 31 stycznia 2014 r. Nadto strona jest uprawniona do częściowej renty inwalidzkiej w S. od dnia [...] r. Rentę wypłacał RFPIOZ - filia w N. S. do [...] r. na rachunek bankowy. Jednakże zawieszono dalszą wypłatę renty na podstawie informacji banku, iż użytkownik w dłuższym okresie tj. ponad 6 miesięcy nie wypłacał renty z rachunku bankowego. Strona mimo, iż posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie wystąpiła z wnioskiem o wypłatę renty serbskiej ani o przyznanie renty inwalidzkiej z ZUS. Nadto w dniu 6 września 2010 r. wpłynęło do organu I instancji kolejne pismo z Ambasady S. w W. potwierdzające możliwość ubiegania się o świadczenie (kopie pisma otrzymała również strona). Ponadto strona ubiegając się o dodatek mieszkaniowy złożyła oświadczenie, z którego wynika, iż posiada środki na koncie w banku w S. Zatem posiada zasoby pieniężne z których świadomie nie korzysta. Oceniając ogół okoliczności Kolegium zważyło, iż stosownie do art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, strona spełnia wymogi formalne kwalifikujące ją do otrzymania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku strona nie posiadała żadnego dochodu, dochód z tytułu dodatku mieszkaniowego stanowi bowiem dochód utracony. W trakcie postępowania przyznano stronie świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego - 153 zł. Dochód ten nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. jak również podwyższonego kryterium dochodowego wynikającego z ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania. Kolegium podkreśliło dalej, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego podejmowana jest w granicach uznania administracyjnego oraz, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Celem pomocy społecznej nie jest bowiem zaspokajanie wszystkich potrzeb każdego obywatela. Pomoc społeczna nie może być traktowana jako źródło dochodów, nie jest też instytucją charytatywną. Ma bowiem na celu jedynie wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudności, a nie systematyczne zaspokajanie wszystkich ich potrzeb. Strona winna mieć świadomość, iż to przede wszystkim na niej spoczywa obowiązek zaspokajania swoich potrzeb życiowych, a nie na instytucjach państwowych lub pozarządowych. Ponadto zgodnie z art. 11 ust. 2 cyt. ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do m.in. odmowy przyznania świadczenia. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, decyzja organu pierwszej instancji, podjęta w ramach uznania administracyjnego i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi zasługuje na utrzymanie w mocy, bowiem strona nie wykorzystuje w pełni swoich uprawnień, zasobów i możliwości, odmawiając przyjęcia renty serbskiej, jak również nie składając wniosków o przyznanie renty inwalidzkiej z ZUS O/ł W. Nadto skład orzekający Kolegium wskazał konieczność rozważenia zawarcia ze stroną kontraktu socjalnego zobowiązującego do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym celem poprawy swojej sytuacji życiowej.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO
M. D. wniósł o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie art. 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej pomimo, iż narusza ona prawo, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie jaki konkretny przepis zdaniem organu stanowił podstawę rozstrzygnięcia, naruszenie art. 2 ust. 1 i art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne uznanie, iż strona nie wykorzystuje posiadanych możliwości w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, a także naruszenie zasady prawdy obiektywnej. W uzasadnieniu M. D. zaakcentował, iż ubiegał się o świadczenie w trybie przepisów ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania, która w art. 5 ust. 1 przewiduje wyższe od ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe uprawniające do zasiłków przewidzianych w tej ustawie, czego organy orzekające nie uwzględniły. Nie rozpatrzyły również wynikającej z art. 6 ust. 1 tej ustawy możliwości przyznania mu pomocy odpłatnej. Zarzucił też skarżący, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania treść art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej dotycząca kontraktu socjalnego. Nadto podniósł, że z braku stosownej umowy, niemożliwy jest transfer renty serbskiej do Polski. Nie posiada też w Polsce stażu pracy uprawniającego go do ubiegania się o rentę z ZUS. Podniósł również, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności w podejmowaniu decyzji i nie zwalnia organów z obowiązku ich należytego uzasadnienia.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zdaniem Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja SKO w K. i poprzedzająca ją decyzja działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępcy Dyrektora MOPR w B. wydane zostały bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.
Zgodnie z generalną zasadą przewidzianą w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, celem pomocy społecznej jest wspieranie jedynie tych osób i rodzin, które nie są w stanie przezwyciężyć trudnych sytuacji życiowych wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wyrażona w powołanym przepisie zasada pomocniczości (subsydiarności) pomocy społecznej stanowi zatem, iż w pierwszej kolejności osoba bądź rodzina winna zaspokoić swoje potrzeby przy użyciu własnych środków, możliwości i wynikających z innych ustaw uprawnień, a w razie ich braku przy pomocy osób zobowiązanych do alimentacji. Dopiero w sytuacji gdy ani wnioskodawca ani ewentualne osoby zobowiązane do alimentacji nie są w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb wnioskodawcy wspomóc go w tym zakresie winna instytucja pomocy społecznej dysponująca przewidzianymi na ten cel środkami publicznymi. W połączeniu z art. 39 ustawy przepis ten powoduje, iż zasiłek celowy przyznany może być jedynie w celu zaspokojenia takiej niezbędnej potrzeby bytowej, której strona nie jest w stanie zaspokoić z własnych środków, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia.
Wskazać też należy, iż zasiłki celowe, przewidziane w ustawie o pomocy społecznej nie mają charakteru świadczeń gwarantowanych. Są to świadczenia uznaniowe, przyznawane zarówno w oparciu o ocenę potrzeb osoby składającej wniosek, jak też bieżących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Nadto w myśl art. 11 ust. 1 ustawy w przypadku marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. W myśl natomiast art. 11 ust. 2 ustawy brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w tym np. odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 7 ustawy o pomocy państwa w zakresie dożywiania wynikające z powyższych przepisów ustawy o pomocy społecznej zasady mają też odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie. Odmienne w tym względzie stanowisko skarżącego, w tym co do możliwości zawarcia kontraktu socjalnego nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
W konsekwencji stwierdzenie przez organ, iż strona nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, bądź nie korzysta z własnych zasobów (zarzuty te orzekające w sprawie organy sformułowały wobec M. D.) co do zasady w pełni uprawniałyby do odmowy przyznania stronie wnioskowanych świadczeń. Udzielenie w takiej sytuacji wsparcia w postaci świadczeń o charakterze uznaniowym sprzeczne byłoby bowiem z zasadą subsydiarności pomocy społecznej.
Odmowa taka wymagałaby jednak jednoznacznego wykazania w trakcie prowadzonego przez organy postępowania, iż, jak to M. D. zarzucono, strona istotnie posiada własne środki i możliwości, a pomimo to nie chce z nich korzystać domagając się świadczeń z pomocy społecznej, nie chce też współpracować z pracownikiem socjalnym. Zdaniem Sądu poczynione w tym przedmiocie przez organy orzekające ustalenia budzą w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zasadnicze wątpliwości i nie znajdują w nim wystarczającego potwierdzenia. W tym względzie zdaniem Sądu, okoliczności sprawy są bowiem dalekie od jednoznaczności i nie dają jasnego obrazu stanu faktycznego. Pomimo ustanowionego w kodeksie postępowania administracyjnego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia i rozważania wszystkich okoliczności sprawy z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika bowiem jednoznaczne ustalenie organów, że M. D. faktycznie posiada środki i możliwości, z których mógłby skorzystać, a jednak tego nie czyni. Gdy chodzi o uznanie organów, że skarżący ma możliwość pobierania przyznanej mu w S. renty inwalidzkiej i ma możliwość ubiegania się o rentę w ZUS z uwagi na orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności jednak nie czyni w tym zakresie żadnych starań, oraz iż posiada on środki w banku S. jednak korzysta z nich jedynie podczas wyjazdów do S., to stwierdzenie to nie wynika w dostateczny sposób ze zgromadzonych w sprawie dokumentów.
W szczególności nie wynika z nich, czy akt, mocą którego przyznano skarżącemu rentę [...] nadal pozostaje w obrocie prawnym, a w konsekwencji czy i w jakiej kwocie stronie renta ta istotnie przysługuje. Sam M. D. stwierdził bowiem w oświadczeniu z dnia 10 września 2010 r., potwierdzając tę tezę w kolejnych oświadczeniach, oraz na rozprawie sądowej, że decyzja w przedmiocie tej renty nie jest prawomocna i toczy się w tej kwestii spór sądowy. Organy nie wyjaśniły też czy strona istotnie spełnia wymogi do ubiegania się o rentę ZUS pomimo, że zdaniem strony uprawnień takich nie posiada. Organy nie ustaliły też czy skarżący istotnie posiada w banku w S. jakiekolwiek oszczędności, a w razie odpowiedzi twierdzącej czy możliwym jest przekazanie ich do Polski. Nie wydaje się nadto prawdopodobną teza organu, iż strona środki te wydaje w czasie wyjazdów do S., w sytuacji gdy jak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy oraz oświadczenia złożonego przez stronę w trakcie rozprawy przed tut. Sądem, M. D. nie posiada obecnie ważnego paszportu, a organ w przeszłości odmówił mu udzielenia pomocy pieniężnej na jego wyrobienie.
W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, zaskarżoną decyzję uznać należy za co najmniej przedwczesną, wydaną bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym za naruszającą przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach ponownego postępowania koniecznym będzie bowiem, uwzględniając powyższe wskazania i usuwając wyliczone powyżej braki i uchybienia, jednoznaczne rozstrzygnięcie poparte dowodami czy istotnie M. D. posiada własne środki bądź uprawnienia, z których mógłby skorzystać, a jednak tego nie czyni. Ustaleń tych organy powinny poczynić przy respektowaniu zasad wynikających z treści art. 7 do 11 i art. 77 § 1 kpa. Ich realizacja powinna uwzględniać przy tym szczególną sytuację skarżącego jako osoby chorej psychicznie i obcokrajowca.
Organy winny zatem dołożyć wszelkich starań aby nie tylko przeprowadzić wszczęte z wniosku skarżącego postępowanie i nie tylko wydać decyzję administracyjną, ale by również podjąć działania zmierzające do wyprowadzenia osoby z trudnej sytuacji materialnej. Obowiązek ten zdaje się być szczególnie istotny w przypadku wnioskodawców cierpiących na schorzenia psychiczne (jak wynika z załączonego do akt sprawy wywiadu środowiskowego taka właśnie natura zaburzeń spowodowała zaliczenie strony do znacznego stopnia niepełnosprawności – odnośnego orzeczenia brak w przedłożonych Sądowi aktach), które mogą utrudnić samodzielną dbałość o swoje sprawy. Nadto jako obcokrajowiec, skarżący może mieć chociażby ze względów językowych i środowiskowych dodatkowe trudności w należytym dbaniu o swoje sprawy w Polsce, w załatwieniu niezbędnych formalności w celu otrzymania żądanych przez organy dokumentów, w zrozumieniu otrzymywanych orzeczeń, pouczeń i wezwań oraz w podejmowaniu stosownych działań. Z tego też względu może wymagać szczególnej pomocy w załatwianiu jego spraw w ramach szeroko pojętej pracy socjalnej, stanowiącej zadanie organów pomocy społecznej. W konsekwencji organ uznając, że strona mogłaby pobierać w Polsce rentę serbską i mogłaby ubiegać się o rentę w ZUS, winien ją wspomóc informując szczegółowo jakich działań, w jakiej kolejności winna dokonać, jakie dokumenty skompletować, gdzie je przedłożyć, gdzie ubiegać się o dokumenty, którymi nie dysponuje itp., a razie potrzeby wspomóc także w wypełnianiu stosownych formularzy. Działań takich na tle przedłożonych Sądowi akt sprawy trudno się dopatrzyć. W razie potrzeby dla ustalenia sytuacji osobistej i majątkowej w tym zakresie organy powinny zwrócić się z urzędu o uzyskanie niezbędnych w tym względzie informacji do odpowiednich urzędów lub sądów, wykorzystując w miarę możliwości dokumenty którymi dysponuje skarżący np. dotyczące spraw sądowych i administracyjnych związanych z uprawnieniami do renty w Polsce i w S.
( co stwierdził do protokołu rozprawy sądowej ). Tylko bowiem jednoznaczne ustalenie i wyjaśnienie tych kwestii pozwoli na dokonanie podlegających weryfikacji ustaleń, istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia licznych spraw skarżącego toczących się i mogących się toczyć w przyszłości przed organami opieki społecznej. Uchylanie się od jednoznacznego wyjaśnienia tych kwestii komplikuje jedynie rozpoznanie tych spraw, skutkuje powielaniem uchybień i w konsekwencji generuje nowe sprawy z wniosków skarżącego.
Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy za zasadny należy uznać również zarzut naruszenia powołanych w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisów prawa materialnego.
Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 ustawy p.p.s.a.
Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie podlega ona wykonaniu w rozumieniu art. 152 tej ustawy.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło