II SA/Wa 1326/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant referent stażysta Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował J. K. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień służbowy starszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Pismem z dnia 25 listopada 2010 r. (wpływ do organu w dniu 26 listopada 2010 r.) J. K. złożyła odwołanie od aktu mianowania, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odwołująca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia o mianowaniu na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej oraz przyznania dodatku służbowego przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej właściwej dla stopnia służbowego w tym korpusie. Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 223 ust. 1 i 4 ustawy o Służbie Celnej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy - określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Zdaniem organu przepis nie dotyczy odwołującej, albowiem w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, czyli w dniu 31 października 2009 r. zajmowała ona stanowisko eksperta celnego i posiadała stopień służbowy młodszego aspiranta celnego. Stanowisko eksperta celnego nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mając na względzie przepisy powołanego artykułu, mianowanie do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., dotyczyło wyłącznie funkcjonariuszy zajmujących, bądź wyższe stanowiska kierownicze, bądź stanowisko: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Również posiadany przez J. K. stopień służbowy młodszego aspiranta celnego nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Szef Służby Celnej wskazał, iż nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez odwołującą stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Znajduje to bowiem potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach osobowych. Wynika z nich, że od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 31 marca 2001 r. pełniła obowiązki Kierownika Referatu do spraw Opłat Celnych, Zwolnień Celnych i Operacji Uprzywilejowanych w Dziale Postępowania w Sprawach Celnych, zaś od dnia 2 września 2003 r. do dnia 25 marca 2006 r. pełniła obowiązki na stanowisku kierownika referatu Podatku Akcyzowego w Urzędzie Celnym w [...]. Zgodnie z wykładnią dokonaną przez organ, przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych uzależnia od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Powyższego warunku odwołująca nie spełnia. J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Służby Celnej i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem by organ działał na podstawie dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy. Zarzuciła także zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu w art. 6 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 kpa oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie zaś do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarżącego, ani powołaną podstawą prawną. Rozpatrywana zgodnie powołanymi zasadami skarga, zasługuje na uwzględnienie choć z innych względów niż w niej wskazane. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. o sygn. akt II PZP 5/10 wpisana do zasad prawnych, potwierdziła możliwość kontroli przez organ II instancji aktów mianowania funkcjonariuszy celnych, wydanych na podstawie przepisów art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Podczas badania prawidłowości przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu Służby Celnej, należy więc stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Odwołanie od decyzji organu I instancji, zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa, wnosi się za pośrednictwem tego organu do organu II instancji w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji organu I instancji. Natomiast, zgodnie z treścią art. 16 § 1 kpa, decyzja organu I instancji, od której nie wniesiono w zakreślonym terminie odwołania, staje się ostateczna. W niniejszej sprawie J. K. wniosła odwołanie w dniu 26 listopada 2011 r., czyli po upływie roku od dnia doręczenia jej aktu mianowania. Wymieniony funkcjonariusz do odwołania dołączył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując na przyczyny, które, usprawiedliwiały uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W opisanym stanie faktycznym, w pierwszej kolejności, organ winien rozpatrzyć w trybie art. 58 i art. 59 kpa wspomniany wniosek o przywrócenie terminu. Organ obowiązku tego nie wykonał co stanowi podstawowe uchybienie proceduralne w niniejszej sprawie, skutkujące wadliwością wydanej w trybie odwoławczym decyzji. Szef Służby Celnej przystąpił do rozpatrzenia odwołania i wydał w tym zakresie decyzję, mimo iż bezsporne było wniesienie tego odwołania przez skarżącą z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Rozpatrywanie przez organ II instancji odwołania od aktu mianowania oraz wydanie decyzji w tym przedmiocie, bez prawidłowego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, było działaniem pozbawionym podstawy prawnej. Dotknięta taką wadą zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej nie może funkcjonować w obrocie prawnym, bowiem dotyczyła materii rozstrzygniętej wcześniej decyzją ostateczną - aktem mianowania Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2009 r. Powyższe czyni koniecznym stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę Szef Służby Celnej w pierwszej kolejności zbada zasadność wniosku J. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W szczególności kiedy skarżąca dowiedziała się o możliwości wniesienia odwołania od aktu mianowania i czy w ustawowym terminie 7 dni po uzyskaniu tej wiadomości sporządziła i złożyła odwołanie. Następnie po ewentualnym pozytywnym rozstrzygnięciu wspomnianego wniosku organ winien dokonać rozpatrzenia odwołania od aktu mianowania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w niniejszej sprawie nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania od aktu mianowania, albowiem akt mianowania nie zawierał pouczenia o odwołaniu, zatem brak jest podstaw prawnych do wydania postanowienia w trybie art. 59 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego nie jest prawnie uzasadnione. Uchybienie terminu do złożenia odwołania jest w niniejszej sprawie bezsporne. Wiedząc to skarżąca wniosła o przywrócenie terminu i organ miał obowiązek wniosek rozpatrzyć, wydając stosowne postanowienie. Twierdzenie organu, zawarte w zaskarżonej decyzji, iż z uwagi na brak stosownego pouczenia w akcie mianowania, do uchybienia terminu nie doszło, jest nieprawidłowe i narusza wprost dyspozycję art. 129 § 2 kpa, który ustanawia z mocy prawa czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Nie ma na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego normy, która z brakiem stosownego pouczenia o odwołaniu łączyłaby ustanie mocy obowiązującej przepisu art. 129 § 2. Ustawodawca stworzył możliwość przywrócenia terminu, który został uchybiony bez winy strony. Brak stosownego pouczenia o środkach odwoławczych nie stwarza możliwości złożenia przez stronę odwołania w nieograniczonym czasie, ale jedynie z zachowaniem zasad określonych w art. 58 i art. 59 kpa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku