II SA/Wa 1295/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-15
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie powołania do służby stałej żołnierza zawodowego może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe po upływie kontraktu i zmianie statusu żołnierza na rezerwę?Ratio decidendi
Po upływie terminu kontraktu żołnierz zawodowy przestaje być żołnierzem zawodowym i staje się żołnierzem rezerwy, co powoduje, że przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przestają mieć do niego zastosowanie. Wobec braku obowiązku wydania decyzji o powołaniu do służby stałej po zakończeniu kontraktu, umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest zgodne z prawem.Stan faktyczny
R. D. był żołnierzem zawodowym na podstawie kontraktu od stycznia 2005 r. do grudnia 2010 r. Po upływie kontraktu został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. W sierpniu 2010 r. złożył wniosek o powołanie do służby stałej, który został negatywnie zaopiniowany i odmówiono mu powołania. Po uchyleniu tej odmowy przez organ nadrzędny, postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe po zakończeniu kontraktu. R. D. zaskarżył decyzję o umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Ewa Marcinkowska Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie powołania do służby stałej oddala skargę
Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], którą to decyzją umorzono, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie powołania do służby stałej [...] R. D., zwolnionego z dniem [...] grudnia 2010 r. z zawodowej służby wojskowej, wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie.
W motywach uzasadnienia organ wskazał, że R. D. pełnił zawodową służbę na podstawie kontraktu od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] grudnia 2010 r.
W związku z upływem czasu, na który kontrakt zawarto ([...] grudnia 2010 r.), organ zwolnił żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy (rozkazem personalnym nr [...] (pkt 5) z dnia [...] grudnia 2010 r., wydanym dla celów ewidencyjnych). Wyjaśnił jednocześnie, że stosownie do art. 111 pkt 8 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej, żołnierza zwalnia się wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie, jeżeli nie nastąpi zawarcie kolejnego kontraktu. Wyjaśnił też, że zwolnienie na mocy art. 111 pkt 8 ustawy, stosownie do art. 115 ust. 2 ustawy, następuje z mocy prawa z dniem zaistnienia okoliczności, to jest z dniem upływu terminu określonego w kontrakcie. Zdaniem organu, zdarzenie faktyczne, jakim był upływ terminu określony w kontrakcie spowodowało, że R. D. został żołnierzem rezerwy (przestał być żołnierzem służby stałej) i "nie ma potrzeby wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie powołania go do służby stałej".
Organ wskazał jednocześnie, że R. D. przed zakończeniem kontraktu, wnioskiem z dnia 5 sierpnia 2010 r. wystąpił o powołanie go do służby stałej. Wskazał, że organ nadrzędny zaopiniował jego wniosek negatywnie. Skutkowało to wydaniem przez Dowódcę [...] rozkazu nr [...] z dnia [...] października 2010 r., którym odmówiono mu powołania do służby stałej. Odmawiając powołania żołnierza do służby stałej organ wyjaśnił, że powołanie do służby nie jest obligatoryjne lecz fakultatywne.
Powyższy rozkaz został przez R. D. zaskarżony.
Organ II instancji, Szef Sztabu Generalnego, rozkazem nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. uchylił rozkaz o odmowie powołania R. D. do służby stałej zobowiązując organ I instancji do ponownej analizy sytuacji pod kątem jego przydatności w służbie stałej.
Wskazać należy, iż powyższa decyzja została wydana w dniu [...] stycznia 2011 r. (po zakończeniu kontraktu). Organ I instancji rozpoznając sprawę ponownie (po uchyleniu) decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a organ II instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał ją w mocy.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. D. do tutejszego Sądu.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżacy podniósł naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie – przyjęcie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Twierdził, że do dnia dzisiejszego brak jest decyzji w przedmiocie powołania skarżącego do służby stałej. Podniósł, że postępowanie w tym przedmiocie nie stało się bezprzedmiotowe, należy je kontynuować, albowiem ewentualne powołanie do służby stałej skutkować będzie restytucją stosunku służbowego. Twierdził też, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie wniosku o powołanie do służby stałej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył i ustalił co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślić należy, iż z dniem upływu kontraktu – [...] grudnia 2010 r. – R. D. przestał być żołnierzem zawodowym. Okoliczność powyższa ma zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie, albowiem przesądza o tym, że po tym dniu nie mogą w stosunku do niego znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593). Okoliczność, iż kontrakt zakończył się ([...] grudnia 2010 r.) spowodowała, że zmienił się status skarżącego z zawodowego żołnierza wojskowej służby kontraktowej na żołnierza rezerwy. Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jak sama nazwa wskazuje, reguluje zasadniczo kwestie związane z powołaniem, odwołaniem żołnierzy zawodowych.
Oznacza to, że z dniem [...] stycznia 2011 r., tj. od czasu kiedy skarżący z mocy prawa przestał być żołnierzem zawodowym (na kontrakcie) i jego status zmienił się na żołnierza rezerwy, omawiana ustawa przestała mieć do niegozastosowanie, jako do żołnierza zawodowego.
Podkreślić należy, iż wniosek skarżącego o powołanie go do służby stałej został wniesiony przez niego w czasie, kiedy posiadał on jeszcze status żołnierza służby stałej. Skarżący taki wniosek złożył w oparciu o art. 15 ustawy o służbie wojskowej (...), który stanowi, że żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu na jaki został zawarty kontrakt, noże wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej.
Warunki jakie należy spełnić ubiegając się o powołanie do poszczególnych grup służby stałej w Korpusie oficerów zawodowych, podoficerów zawodowych, określa art. 11 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten rozróżnia (art. 11 ust. 2) dwie różne sytuacje, a mianowicie: kiedy powołuje się do służby stałej (art. 11 ust. 2 pkt 2 a) podoficera służby kontraktowej (taki status skarżący posiadał do dnia [...] grudnia 2010 r.) lub powołuje się do służby stałej podoficera rezerwy (art. 11 ust. 2 pkt 2 b), taki status skarżący posiadał po dniu [...] stycznia 2011 r. Łączna wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, iż w czasie gdy kontrakt jeszcze trwa, podstawą "zmiany kontraktu" na służbę stałą stanowi art. 15, zaś dla żołnierzy rezerwy podstawę do powołania do służby stałej stanowi jedynie art. 11, regulujący uprawnienia żołnierzy rezerwy.
A zatem umorzenie przedmiotowego postępowania, wszczętego przez skarżącego na podstawie art. 15 ustawy pragmatycznej (to jest wtedy kiedy skarżący był jeszcze żołnierzem kontraktowym) nie zamyka mu drogi wszczęcia postępowania o powołanie go do służby stałej na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 b ustawy, dotyczącego podoficerów rezerwy. Taki status posiada skarżący od dnia [...] stycznia 2011 r.
Zwrócić też należy uwagę, iż ustawa pragmatyczna stanowi, że stosunek służbowy żołnierza służby kontraktowej powstaje w drodze powołania na podstawie kontraktu i parametry tej służby określa się w rozkazie personalnym - art. 9 ust. 5 i ust. 6 ustawy. Wskazać jednocześnie należy, iż omawiana ustawa nie określa "milczy" w kwestii obowiązku wydania rozkazu personalnego w sytuacji gdy żołnierz służby kontraktowej na trzy miesiące przed upływem kontraktu występuje z wnioskiem o powołanie do służby stałej (art. 15). Określa natomiast w jakich sytuacjach taki rozkaz wydaje – art. 14 ust. 2 i art. 14 ust. 4.
W ocenie Sądu, wykładnia tych przepisów przemawia za twierdzeniem, że racjonalny ustawodawca w sytuacji objętej hipotezą art. 15 ustawy w ogóle nie przewidział obowiązku wydania rozkazu w przedmiocie odmowy powołania do służby stałej po zakończeniu kontraktu.
A zatem niezależnie od tego czy byłby on wydany jeszcze w okresie trwania kontraktu (w rozpoznawanej sprawie przed [...] grudnia 2010 r.), czy też po tej dacie, jego wydanie uznać należałoby za zbędne, bezprzedmiotowe, wydane bez wymogu jego wydania w obowiązujących przepisach. Niewątpliwie gdyby taki obowiązek istniał organ wskazałby go w osnowie zaskarżonej decyzji, czego nie uczynił powołując się jedynie na art. 104 i 105 k.p.a.
Reasumując, skoro nie istnieje obowiązek wydania decyzji w przedmiotowej sprawie oraz z uwagi na to, że od [...] stycznia 2011 r. skarżący utracił przymiot żołnierza zawodowego, rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. uznać należało za zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło