II OZ 36/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 978/11 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi. Postanowieniem z 15 listopada 2011 r., VIII SA/Wa 978/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hali magazynowej w Ł., na terenie nieruchomości obejmującej działkę ewidencyjną nr [...] położoną na terenie gminy Lesznowola (dalej zwaną nieruchomością). W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że 13 września 2011 r. [...] S.A. razem ze skargą dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia podnosząc, że 14 kwietnia 2011 r. nabyła nieruchomość, której dotyczy zaskarżona decyzja, a o tej decyzji powzięła wiadomość 8 września 2011 r., wtedy też została jej wydana kopia decyzji Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. [...] S.A. nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Decyzja ta nie była jej doręczona, [...] S.A. otrzymała jedynie jej kopię. W zażaleniu, [...] S.A. z siedzibą w Warszawie zarzuciła: 1. naruszenie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. poprzez wydanie postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu z uwagi na jego niedopuszczalność w sytuacji, gdy ta przesłanka w rzeczywistości nie zachodziła; 2. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. to jest wydanie postanowienia odrzucającego wniosek w sytuacji, w której uzasadnione było przywrócenie terminu. Uzasadniając zażalenie [...] S.A. podniosła, że 4 kwietnia 2011 r. poprzedni właściciel nieruchomości otrzymał decyzję z [...] marca 2011 r. uchylającą pozwolenie na budowę i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania Staroście Piaseczyńskiemu. W dniu 14 kwietnia 2011 r., nie mając świadomości wskazanych wyżej okoliczności, [...] S.A. zawarła umowę sprzedaży nieruchomości (w formie aktu notarialnego). Celem umowy było nabycie do przedsiębiorstwa [...] S.A. hali magazynowej posadowionej na nieruchomości, która była przedmiotem pozwolenia na budowę. Obiekt ten był też od dłuższego czasu użytkowany na podstawie prawomocnej decyzji pozwolenia na użytkowanie. Wskutek nabycia własności nieruchomości, [...] S.A. z mocy prawa stała się stroną toczącego się postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, a więc również uzyskała legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody. Spółka nie wniosła jednak w terminie skargi ponieważ nie posiadała wiedzy o wydanej decyzji. W akcie notarialnym zapewniono o braku jakichkolwiek roszczeń, czy postępowań toczących się w związku z nieruchomością. Powołując się na pogląd zaprezentowany w doktrynie i orzecznictwie podkreślono, że strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, gdyż organ odwoławczy nie uczynił jej adresatem decyzji, może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji wynikającymi z art. 53 § 1 p.p.s.a. (post. WSA w Opolu z 15 maja 2006 r., II SA/Op 65/06, ONSAiWSA 2007 Nr 2, poz. 31). W dniu 8 września 2011 r., przy okazji podejmowania innych czynności w Starostwie w Piasecznie została pracownikowi [...] S.A. wydana decyzja z [...] marca 2011 r. (zaświadczenie w aktach sprawy). Następnie, 13 września 2011 r. pełnomocnik [...] S.A. uzyskał wgląd w akta postępowania i tego samego dnia złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. [...] S.A. stając się właścicielem nieruchomości stała się również stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i nabyła legitymację procesową w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Powołując poglądy doktryny podkreślono, że nie zaistniała przesłanka stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto, został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy [...] S.A. w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, zgodnie z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawierało usprawiedliwione podstawy. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie wystawione przez Starostę Piaseczyńskiego (sporządzone już po wniesieniu skargi przez [...] S.A.), że spółka powzięła wiadomość o decyzji z [...] marca 2011 r. w dniu 8 września 2011 r. (k. 61 akt). Przyjmując, że 8 września 2011 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi, należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., ponieważ skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została nadana do Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie Delegatury w Radomiu 13 września 2011 r. (k. 38) a 19 września 2011 r. wpłynęła do organu (k. 5). Brak winy w uchybieniu terminu oparty został o treść aktu notarialnego sprzedaży nieruchomości (k. 21-29), w którym wskazano, że A. G. działający w imieniu własnym oraz w imieniu swojej żony J. G. i brata L. G. (współwłaścicieli nieruchomości) oraz D. Z. działająca w imieniu własnym oraz w imieniu swojego brata R. G. (współwłaściciele) oświadczają, że "przedmiotowa nieruchomość (...) nie jest przedmiotem postępowania cywilnego lub administracyjnego w szczególności wywłaszczeniowego (....)" (k. 24, § 1 ust. 3 lit. o aktu notarialnego). Odnosząc się do wskazanej przez [...] S.A. daty doręczenia J. G. decyzji, to jest 4 kwietnia 2011 r., wskazać należy, że za datę doręczenia zastępczego uznać należy uznać 30 marca 2011 r., zgodnie z datami widniejącymi na kopercie znajdującej się w aktach administracyjnych (pierwsze awizo miało miejsce 16 marca 2011 r., por. art. 73 § 1 p.p.s.a.). Doręczenie nastąpiło więc przed datą zawarcia aktu notarialnego (14 kwietnia 2011 r.). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że istnienie po stronie [...] S.A. interesu strony w postępowaniu w przedmiocie decyzji z [...] marca 2011 r. nie powinno być przyczyną odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tą decyzję. Pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (cyt. za uchwałą składu 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04) . Ponieważ z treści pism skierowanych przez [...] S.A. nie wynika jednoznacznie, że nie może mieć ona legitymacji skargowej, oceny w tym przedmiocie nie można dokonywać na etapie badania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z kolei, przytoczony fragment aktu notarialnego zawartego przed notariuszem 14 kwietnia 2011 r. pozwala stwierdzić, że [...] S.A. uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 188 w zw. z art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.