VII SA/Wa 1369/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-15

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. była uzasadniona w sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie zabezpieczenia wykopu, stanu technicznego sąsiedniego budynku oraz legalności okna doświetlającego w tym budynku, a także w zakresie zapewnienia miejsc parkingowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. była zasadna, ponieważ organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kluczowych kwestiach, takich jak zabezpieczenie wykopu, stan techniczny sąsiedniego budynku, legalność okna doświetlającego oraz zapewnienie miejsc parkingowych. Wady uzasadnienia decyzji kasacyjnej nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty z powodu naruszeń proceduralnych, braku pozwolenia na rozbiórkę, niespełnienia wymogów ekspertyzy technicznej i projektu zagospodarowania przestrzennego w zakresie miejsc parkingowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Starostę, Wojewoda ponownie uchylił decyzję, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w zakresie zabezpieczenia wykopu, okna doświetlającego w sąsiednim budynku oraz legalności miejsc parkingowych. Skarżący (inwestorzy) zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W.S., D.S. s.c. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargę oddala Starosta G. decyzją Nr [...] z dnia [...] na podstawie ar. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (teks jedn. Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej k.p.a. po ponownym podjęciu czynności zmierzających do rozpatrzenia wniosku Inwestora zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. s.c. D.S., W.S. pozwolenia na budowę budynku usługowo – mieszkalnego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] w M. przy ul. [...] z zapewnieniem miejsc parkingowych na działce nr ewid. [...] obręb [...] w M. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] znak : [...] uchylił w całości decyzję nr [...] Starosty G. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na terenie ww. działki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ wyjaśnił, iż przesłanką uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu jest naruszenie zasad proceduralnych tj. zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, braku pozwolenia na rozbiórkę istniejącego obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...] w M. Wojewoda wskazał również, że ekspertyza techniczna nie spełnia warunków Rozporządzenia Ministra Infrastruktury o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, projekt zagospodarowania nie przewiduje miejsc parkingowych dla przedmiotowego budynku usługowo – mieszkalnego, ogólnie nie spełnia wymagań rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Ponownie rozpoznając sprawę organ stwierdził, że pozwolenie na rozbiórkę istniejącego budynku na działce nr ewid. [...] inwestor otrzymał decyzją nr [...] z dnia [...] Starosty G. znak : [...] wydaną w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] Burmistrza M. uzgodnioną z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków postanowieniem nr [...] z dnia [...]. Z zapisów w dzienniku rozbiórki wynika natomiast, że pozwolenie do dnia dzisiejszego nie straciło ważności. Organ wskazał, iż inwestor przedłożył opinie stanu technicznego budynku zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] obręb [...] w M., projekt budowlany został uzupełniony w tomie I o lokalizację miejsc parkingowych na działce nr ewid. [...] obręb [...] w M. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J.K., R.A. i E.A. J.K. podniosła, że jest współwłaścicielką budynku przy ul. [...] w M. Oświadczyła, że budynek ten jest stary, zabytkowy, a ściana do której ma przylegać budynek usługowy jest ścianą jej mieszkania. Wskazała, że nie wyraża zgody na wykopy, które stworzą zagrożenie dla stabilności obiektu oraz że obawia się, iż w trakcie budowy budynek może ulec katastrofie budowlanej przez co może stracić mieszkanie. R.A. i E.A. w swych odwołaniach wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji w związku z rażącym naruszeniem prawa w tym przepisów art. 35 Prawa budowlanego oraz art. 10 kpa., gdyż "przez arbitralne rozszerzenie obszaru planowanej inwestycji niezależnie od działki [...] z obrębu [...] na działkę nr ew. [...] z obrębu [...] przeznaczoną pod realizację jej elementu jaki stanowić ma parking z określoną ilością miejsc postojowych, choć działka nr ew. [...] nie została objęta jakąkolwiek decyzją o warunkach zabudowy ..." oraz o nie rozszerzenie kręgu postępowania o właścicieli działki nr [...] oraz działek położonych w ich sąsiedztwie. W wyniku rozparzenia odwołań J.K., R. A. oraz E. A., Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa. uchylił decyzję Starosty G. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przywołał umowę zawartą pomiędzy D.S. a Ochotniczą Strażą Pożarną zapewniającą miejsca parkingowe na działce nr [...] w M. Jednocześnie organ wskazał, że w związku z wniesionym przez Państwa A. odwołaniem wystąpił do Starosty G. o uzupełnienie materiału dowodowego w niniejszej sprawie o uzgodnienie z Burmistrzem m. M. lokalizacji miejsc parkingowych na działce nr [...] w M. w świetle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz o wypisy i wyrysy z rejestru gruntów dla działki Nr [...]. Z otrzymanej przy piśmie Urzędu Miasta M. z dnia [...] odpowiedzi wynika, że w związku z decyzja o warunkach zabudowy Burmistrz wyraża zgodę na lokalizację miejsc parkingowych na terenie działki nr [...]. Poza tym z przesłanego wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...], na której zlokalizowano miejsca parkingowe jest własnością Gminy Miejskiej M., która jest stroną niniejszego postępowania. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego rozszerzenia kręgu stron w związku z rozszerzeniem obszaru inwestycji o działkę nr [...] organ stwierdził, że w związku z tym, że na działce nr [...] istnieją już miejsca parkingowe nie ma potrzeby zawiadamiać właścicieli sąsiednich nieruchomości o przedmiotowej decyzji, a Gmina Miejska M., jako właściciel działki nr [...] bierze czynny udział w postępowaniu. Z tego względu, organ uznał, że zarzuty Państwa A. są bezzasadne, gdyż ani art. 35 Prawa budowlanego, ani art. 10 kpa. w skarżonej decyzji nie został naruszony. Lokalizacja parkingów jest zgodna z warunkami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] zmienionej decyzją nr [...], a właściciel działki nr [...] bierze udział w postępowaniu w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów J.K. organ wskazał, iż wezwał Starostę G. do uzupełnienia materiału dowodowego o projekt zabezpieczenia ścian wykopu oraz istniejących fundamentów, o których mowa w opinii stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w M. przy ul. [...]. W odpowiedzi na powyższe otrzymał jednak oświadczenie architekta, iż zgodnie z przedstawionym projektem budowlanym, wykonanie robót związanych z zabezpieczeniem wykopu, a tym samym z zabezpieczeniem budynku istniejącego nie jest możliwe przed sporządzeniem projektu wykonawczego. W ocenie organu, oświadczenie to nie jest jednak odpowiedzią na wydane postanowienie. Organ dodał, że z dostarczonej przez Spółkę K. D. i W. S. ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynika, że sposób zabezpieczenia wykopu oraz obiektu opiniowanego powinien określić projekt budowlany nowopowstałego obiektu, a technologię projekt wykonawczy nowoprojektowanego budynku. W ocenie organu, ze względu na lakoniczny sposób zabezpieczenia wykopu zawarty w projekcie budowlanym przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy uzupełnić projekt budowlany o ww. wymóg wynikający z pkt 3.3. d) ekspertyzy. Ponadto organ wskazał na nową okoliczność w sprawie jaką jest okienko doświetlające prawdopodobnie strych budynku przy ul. [...], co w sytuacji usytuowania ściany szczytowej nowo projektowanego obiektu w ostrej granicy z działką, na której istnieje budynek spowoduje zasłonięcie okna. Kwestię ta powinien również wyjaśnić organ I instancji, gdyż przy konieczności zamurowania istniejącego okna ściana niezbędna jest zgoda na piśmie wszystkich właścicieli budynku przy ul. [...]. Ponadto organ dodał, że dostarczona ekspertyza stanu technicznego budynku zawiera nieścisłości. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i D.S. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 2 kpa. stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Podnieśli, iż skoro w ocenie organu odwoławczego decyzja zatwierdzająca przedstawiony przez inwestorów projekt budowlany nie narusza art. 35 Prawa budowlanego, to w jakim celu organ wezwał do uzupełnienia projektu budowlanego. Zdaniem skarżących, ewentualna niekompletność projektu wymagałaby zastosowania właśnie trybu określonego w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z tego względu, w ocenie skarżących zaskarżona decyzja zawiera wewnętrzną sprzeczność, co uzasadnia postawienie wobec decyzji zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa. w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Skarżący podnieśli, że zastrzeżenia Wojewody do projektu budowlanego w części odnoszącej się do określenia sposobu zabezpieczenia wykopu są całkowicie niezrozumiałe i bezpodstawne. Stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] jest zadawalający, co umożliwia prowadzenie robót budowlanych w ostrej granicy na działce sąsiedniej. Należy wykonać tylko przez osobę uprawnioną ocenę stanu technicznego fundamentów obiektu na etapie wykonawstwa nowego obiektu i podjąć stosowne prace dla ich ewentualnego wzmocnienia. Podnieśli, iż przedstawiona ingerencja organu odwoławczego w projekt budowlany nie znajduje umocowania w przepisach prawa, skoro to projektant jako osoba pełniąca samodzielna funkcję techniczną ponosi odpowiedzialność za zgodność przyjętych w projekcie koncepcji i rozwiązań z przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Jako bezpodstawne działanie organu skarżący wskazali także cedowanie na organ I instancji wyjaśnienia sprawy okienka na poddaszu w ścianie istniejącego budynku na sąsiedniej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż przedmiotem skargi jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 11 kwietnia 2011r. (ustawa z dnia 18.06.2011r. o zmianie ustawy kodeks postępowania administracyjnego oraz prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepis art. 138 § 2 upoważniał organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 4 maja 1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982, nr 1, poz. 41, w którym stwierdzono, że: " Organ odwoławczy, mający wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające (art. 136 k.p.a.) bądź też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 k.p.a.). Przede wszystkim okolicznością istotną, a niezauważoną przez organ I instancji jest fakt istnienia w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] od strony projektowanej inwestycji, okna doświetlającego. Kwestia legalności tego otworu okiennego, wpływu jego istnienia na projektowaną inwestycję w kontekście brzmienia § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U z 2002r. nr 75, poz. 690 ze zm) niezależnie od tego czy okno to usytuowane jest w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu cytowanego rozporządzenia, winna być przedmiotem głębokiej analizy organu I instancji. Słusznie organ odwoławczy wskazuje , iż kwestia ta powinna być przedmiotem postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Starostę G., a być może także organów nadzoru budowlanego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a., a więc uchylenie decyzji zaskarżonej i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż projekt budowlany w sposób nie dość rzetelny przedstawia sposób zabezpieczenia wykopu pod projektowaną inwestycję, pomimo, iż z ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w M. z [...] wynika, iż prace budowlane przy wykonywaniu fundamentów i kondygnacji podziemnej budynku projektowanego będą wymagały zabezpieczenia ścian wykopu oraz fundamentu budynku istniejącego. Sposób zabezpieczenia wykopu oraz istniejącego budynku powinien określać projekt budowlany nowopowstałego obiektu. Jednocześnie organ architektoniczno-budowlany nie kwestionuje (wbrew twierdzeniom skargi) zadowalającego stanu technicznego budynku przy ul. [...], umożliwiającego wykonywanie prac budowlanych w ostrej granicy. Oceniając zaskarżoną decyzję należy (odmiennie niż organ) wskazać na bezskuteczności umowy dzierżawy z dnia [...] zawartej pomiędzy Ochotnicza Strażą Pożarną w M. a D. S., której przedmiotem była dzierżawa 10 miejsc parkingowych na działce nr ew. [...] w M. Niezależnie od formy tej umowy oraz statusu prawnego Ochotniczej Straży Pożarnej, nie ulega wątpliwości, iż działka nr [...],stanowiąca własności Gminy M. została oddana jedynie w użyczenie na czas nieokreślony Ochotniczej Straży Pożarnej zgodnie z umową zawartą na podstawie Uchwały Nr [...] Rady Miasta M. z dnia [...]. Zgodnie zaś z art. 712 § 2 Kodeksu cywilnego umowa użyczenia nie uprawnia biorącego do oddania rzeczy użyczonej do używania osobie trzeciej. Oddanie to, bez ujemnych skutków dla biorącego (art. 716 k.c.), jest możliwe jedynie wtedy, gdy taka możliwość zostanie przewidziana w umowie. W tym zakresie więc uzasadnienie decyzji organu odwoławczego dotknięte jest wadą naruszenia art. 107 § 3 kpa jednak , zdaniem Sądu nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a więc nie wypełnia dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a i nie stanowi przyczyny dla uchylenia zaskarżonej decyzji. Słusznie zaskarżona decyzja , w kontekście zapewnienia miejsc parkingowych odwołuje się do zgody jakiej udzielił w piśmie z dnia [...] Burmistrz Miasta M. na lokalizację miejsc parkingowych na terenie działki nr [...]. Zgoda ta, zwłaszcza, że udzielona po wydaniu decyzji przez Starostę G. winna być przedmiotem wnikliwej oceny organu udzielającego pozwolenia na budowę, również w zakresie kompetencji organu jej udzielającej. Okoliczność ta w kontekście ewentualnego naruszenia zasady dwuinstancyjności potwierdza prawidłowość wydania przez Wojewodę [...] decyzji kasacyjnej. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego dotyczącego braku konieczności rozszerzenia kręgu stron w związku z rozszerzeniem obszaru inwestycji o działkę nr [...]. Lokalizacja parkingów jest zgodna z warunkami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] zmienionej decyzją nr [...], która, która obliguje inwestora do zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych na pobliskiej działce, a właściciel działki nr [...] bierze udział w postępowaniu w niniejszej sprawie. Na działce nr [...] istnieją już miejsca parkingowe nie ma potrzeby zawiadamiać właścicieli sąsiednich nieruchomości o przedmiotowej decyzji, bowiem nie przewiduje ona prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych na terenie tejże działki, zaś Gmina Miejska M., jako właściciel działki nr [...] bierze czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, bowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 138 § 2 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, choć dostrzegł niedoskonałość uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło