I SA/Wa 1056/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. własności części nieruchomości, położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...], dla której w Sądzie Rejonowym [...] prowadzona jest księga wieczysta KW [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. własności części nieruchomości, położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność T. J. oraz S. J.. 2. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury podał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] października 2008 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. własności nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność T. J. i S. J. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1877/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. S. J. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. zarzucając błędne zastosowanie art. 73 ustawy w zakresie ustalenia władania przez Powiat Z. przedmiotową nieruchomością. Pismem z dnia 2 lutego 2010 r. Minister Infrastruktury zawiadomił strony o wszczęciu z wniosku S. J. postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat Z. własności nieruchomości, położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...], wskazując na brak właściwego udokumentowania przesłanki władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Powiatu Z., utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. własności części nieruchomości, położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...]. 3. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury stwierdził, że jak wynika z akt sprawy działka nr [...], z której wydzieliła się działka nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność T. J. i S. J., a zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) i załącznikiem Nr 17B do rozporządzenia, ulica [...] w Z. zaliczała się do kategorii dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przedmiotowa nieruchomość z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z którego wynika, iż położona w Z. działka nr [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną. Również mapa sytuacyjno-wysokościowa wpisana do ewidencji w dniu [...] oraz mapy przedstawione przy odwołaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. od kwestionowanej decyzji wskazujące przebieg drogi przez działkę nr [...] i jednoznacznie obrazujące zakres jej zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r., stanowią o udokumentowaniu jednej z koniecznych, ustawowo określonych przesłanek zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy. Minister Infrastruktury wskazał, że przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznoprawnego Minister Infrastruktury wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m. in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. I OSK 1471/2007, LexPolonica 1972653). Do odwołania Zarządu Powiatu Z. z dnia 28 stycznia 2011 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. załączone zostały dokumenty potwierdzające władztwo publicznoprawne nad ul. [...], pod którą została zajęta działka nr [...]: porozumienie z dnia [...] marca 1986 r. zawarte między Wojewodą [...] a Zarządem Miasta Z., mocą którego Wojewoda [...] powierzył a Prezydent przyjął prowadzenie całości spraw z zakresu dróg krajowych i wojewódzkich w obrębie miasta Z. - wg załącznika nr 1 wykaz dróg wojewódzkich, w tym ul. [...]; wniosek Prezydenta Miasta z dnia 9 kwietnia 1996 r. dot. ubezpieczenia dróg zgodnie z załącznikiem nr 1 stanowiącym wykaz ulic, w tym ul. [...]; wniosek do Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Infrastruktury Technicznej z dnia 7 sierpnia 1996 r. o zabezpieczenie dodatkowych środków budżetowych na modernizację dróg wojewódzkich w 1997 r., w tym na ul. [...]; faktura VAT z dnia 30 października 1997 r. za zimowe utrzymanie dróg wojewódzkich w dniach 26-31 października 1997 r. oraz faktura VAT z dnia 9 października 1997 r. za remont nawierzchni ul. [...]; rachunki z 3 i 31 lipca 1997 r. oraz faktura VAT z dnia 30 października 1997 r. za mechaniczne omiatanie dróg wojewódzkich łącznie z wykazem dróg wojewódzkich i protokołem odbioru; faktura VAT z dnia 30 października 1997 r. za ręczne omiatanie pasa przykrawężnikowego oraz protokół odbioru prac na terenach miejskich z zakresu oczyszczania, sporządzony w dniu 31 lipca 1997 r. i obejmujący m. in. ul. [...]. Minister Infrastruktury wskazał, że powyższe wskazuje, że przesłanka władztwa publicznoprawnego została również udokumentowana. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. J., zarzucając naruszenie art. 7, 77 i 107 kpa. 2. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury - uchylił decyzję w całości i stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Z. własności części nieruchomości, położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność T. J. i S. J. położonej w Z., oznaczonej jako działka nr [...]. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, ze skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości. 3. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: (-) nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, (-) była zajęta pod drogę publiczną, (-) pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Stwierdzić należy, iż art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r. Prawidłowo Minister Infrastruktury stwierdził, iż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg wojewódzkich w województwach białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim (Dz. U. z 1986 r. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) i załącznikiem Nr 17B do rozporządzenia, ulica [...] zaliczała się do kategorii dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przedmiotowa nieruchomość z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową. 4. Odnosząc się do ostatniej z przesłanek wymienionych w art. 73 ust. 1 ustawy - władztwa publicznoprawnego, wskazać należy, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace, m. in., związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2008 r. I OSK 1471/2007, LexPolonica 1972653). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Podzielić należy stanowisko Ministra Infrastruktury, iż dołączone do odwołania Zarządu Powiatu Z. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. dokumenty potwierdzają władztwo publicznoprawne nad ul. [...], pod którą została zajęta działka nr [...]: porozumienie z dnia [...] marca 1986 r. między Wojewodą [...] a Zarządem Miasta Z. o powierzeniu przez Wojewodę [...] Prezydent prowadzenie całości spraw z zakresu dróg krajowych i wojewódzkich w obrębie miasta Z. - w tym ul. [...], wniosek Prezydenta Miasta z dnia 9 kwietnia 1996 r. dotyczący ubezpieczenia dróg, w tym ul.[...], wniosek do Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Infrastruktury Technicznej z dnia 7 sierpnia 1996 r. o zabezpieczenie dodatkowych środków budżetowych na modernizację dróg wojewódzkich w 1997 r., w tym na ul. [...] w dniach 26-31 października 1997 r. oraz faktura VAT z dnia 9 października 1997 r. za remont nawierzchni ul. [...]; rachunki z 3 i 31 lipca 1997 r. oraz faktura VAT z dnia 30 października 1997 r. za mechaniczne omiatanie dróg wojewódzkich łącznie z wykazem dróg wojewódzkich i protokołem odbioru; faktura VAT z dnia 30 października 1997 r. za ręczne omiatanie pasa przykrawężnikowego oraz protokół odbioru prac na terenach miejskich z zakresu oczyszczania, sporządzony w dniu 31 lipca 1997 r. i obejmujący m. in. ul. [...]. Przyznać zatem należy rację Ministrowi Infrastruktury i stwierdzić, że wobec łącznego wystąpienia wszystkich przesłanek wskazanych wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, Minister Infrastruktury zobowiązany był do reformatoryjnego rozstrzygnięcia w sprawie poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o stwierdzeniu nabycia przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez powiat Z. 5. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. 6. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.