IV SA/Gl 219/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-16
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca na stanowisku dozorcy oddziału elektrycznego w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla może być zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla, uprawniająca do wcześniejszej emerytury na podstawie ustawy o emeryturach pomostowych?Ratio decidendi
Praca dozorcy oddziału elektrycznego w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla, polegająca na nadzorze i kontroli nad urządzeniami oraz pracownikami, ma jedynie pośredni związek z procesem przeróbki mechanicznej węgla. Ustawa o emeryturach pomostowych wymaga bezpośredniego związku z przeróbką, co oznacza wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Sama praca w warunkach podwyższonego ryzyka lub znacznym wydatku energetycznym nie jest wystarczająca, jeśli nie mieści się w wykazie prac bezpośrednio związanych z przeróbką mechaniczną węgla.Stan faktyczny
Skarżący P. G. domagał się wpisania go do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach, wskazując na zatrudnienie w kopalni od 1979 r. jako dozorca przy przeróbce mechanicznej węgla. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że praca skarżącego nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i odmówił nakazania wpisu, podtrzymując stanowisko, że praca skarżącego ma jedynie pośredni związek z przeróbką mechaniczną węgla. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że jego praca jest pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla i spełnia kryteria wydatku energetycznego oraz była wcześniej zaliczana do prac w szczególnych warunkach.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę.
Pismem z dnia 28 lipca 2010 r. P. G. wniósł do Okręgowego Inspektora Pracy w K. skargę na nieumieszczenie go przez pracodawcę w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach. Podał, że pracuje w kopalni "[...]" od 1979 r., aktualnie jako dozorca, bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, organ przeprowadził kontrolę pracodawcy, z czego sporządzono protokół.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K., działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem P. G. z dnia 28 lipca 2010 r.
o wpisanie do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż P. G. nie został wpisany do prowadzonej przez pracodawcę ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Organ powołał
art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656), zgodnie z którym składkę na ten Fundusz opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie dwa warunki - urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r. i wykonuje pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 3 ust. 1
i 3. Następnie organ przytaczając treść art. 3 ust. 1 i 3 ustawy wskazał, że dla zakwalifikowania pracy wykonywanej przez pracownika, jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, konieczne jest by w przypadku prac
w szczególnych warunkach - była to praca mieszcząca się w wykazie prac w szczególnych warunkach (wykaz tych prac określa załącznik nr 1 do ustawy) i jednocześnie pracy tej towarzyszyły czynniki ryzyka, które w rozumieniu ustawy związane są z określonymi rodzajami prac, takim jak m. in. bardzo ciężkie prace fizyczne (prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 8.400 kJ,
a u kobiet - powyżej 4.600 kJ) czy ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn - powyżej 6.300 kJ, a u kobiet - powyżej 4.200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kg dla mężczyzn i 5 kg dla kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej
50 % zmiany roboczej.
Natomiast praca o szczególnym charakterze to praca mieszcząca się w wykazie prac o szczególnym charakterze (wykaz tych prac określa załącznik nr 2 do ustawy)
i jednocześnie wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanej z procesem starzenia się.
Organ I instancji podniósł, że P. G. był zatrudniony na podstawie umowy z dnia [...] r. na stanowisku elektryka, a następnie od dnia [...] r. jako dozorca oddziału elektrycznego ds. zakładu przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni w pełnym wymiarze czasu pracy. Z opisu czynności zawartego w dokumentacji z oceny ryzyka zawodowego dla pracowników na stanowiskach dozoru ruchu konserwatorów maszyn i urządzeń przeróbczych, hydraulików, pneumatyków, automatyków i spawaczy wynika, że pracownicy zatrudnieni na tych stanowiskach wykonują czynności związane z nadzorem i kontrolą nad konserwacją, bieżącymi naprawami, przeglądami i remontami urządzeń hydrauliki siłowej, pneumatyki, automatyki i pracami spawalniczymi. Organ wskazał, że punkt 1 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych odnosi się do pracowników zakładów przeróbczych i definiuje prace w szczególnych warunkach jako prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu. Określenie "prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" należy rozumieć jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny. Do prac wykonywanych bezpośrednio przy przeróbce można zaliczyć dostarczanie materiałów lub półproduktów do stref obróbki, ich przetwarzanie ręczne lub z użyciem narzędzi, odbieranie wyrobów ze stref obróbki itp. W ocenie organu praca wykonywana przez P. G. nie spełniała określonych w ustawie o emeryturach pomostowych kryteriów pozwalających na umieszczenie w wykazie prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jednocześnie organ wskazał, że z przedstawionych wyników pomiaru wydatku energetycznego przeprowadzonych w listopadzie 2009 r. wynika, że wydatek energetyczny efektywny na stanowisku dozór niższy ( mężczyzna) na zmianę roboczą wynosi 1 514 kcal/480 min, 6337,3 kJ/480 min – praca ciężka, a na stanowisku dozór średni ( mężczyzna) wydatek energetyczny efektywny na zmianę roboczą wynosi 1467,3 kcal/480 min, 6141,4 kJ/480 min – praca średnio ciężka.
W odwołaniu od decyzji P. G. wniósł o jej uchylenie
w całości wskazując, że decyzja ta jest błędna zarówno ze względów formalnych jak
i merytorycznych. W uzasadnieniu powołał się na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1358/09, zgodnie z którym bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie od bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylanie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto wnioskodawca nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że wykonywana przez niego praca nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o emeryturach pomostowych.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r.
o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), Okręgowy Inspektor Pracy w K., uchylił zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy odmówił nakazania umieszczenia pracownika P. G. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W uzasadnieniu przedstawił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz zarzuty zawarte w odwołaniu. Następnie podniósł, że z opisu stanowiska pracy strony zatrudnionej obecnie na stanowisko sztygara zmianowego oddziału elektrycznego PM wynika, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach dozoru ruchu konserwatorów maszyn i urządzeń wykonują czynności związane z nadzorem i kontrolą nad konserwacją, bieżącymi naprawami, przeglądami i remontami urządzeń hydrauliki siłowej, pneumatyki, automatyki i pracami spawalniczymi. Praca wykonywana przez stronę nie może być zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu, a zatem nie mieści się w wykazie prac ujętym w załączniku do ustawy. W świetle powyższych ustaleń nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez odwołującego tej pracy.
Organ II instancji zwrócił również uwagę, że przepisy ustawy o emeryturach pomostowych określają jedynie rodzaje prac w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, a nie wskazują na konkretne stanowiska pracy. W związku
z powyższym, o tym czy określona praca powinna zostać uznana za pracę
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze winna decydować nie nazwa stanowiska pracy lecz jego charakterystyka zgodna z kryteriami zawartymi w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz załącznikach nr 1 i 2 do tej ustawy, a także innymi przepisami prawa nierozerwalnie z tymi kryteriami związanymi. Okręgowy Inspektor Pracy podkreślił także, że jedynym podmiotem uprawnionym do kwalifikowania danego rodzaju pracy jako pracy w szczególnych warunkach jest pracodawca (płatnik składek). To on tworzy wykaz stanowisk, na których wykonywana jest praca, o której mowa
w ustawie o emeryturach pomostowych. Organ II instancji wskazał także, że zastosowane przez organ I instancji rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania było niewłaściwe, gdyż w razie stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości
i organ winien, dokonując merytorycznej oceny wniosku, wydać decyzję o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji.
Okręgowy Inspektor Pracy zgodził się z ustaleniami organu I instancji przyznając, że prace wykonywane przez stronę nie mieszczą się w grupach prac wymienionych
w wykazach prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze, stanowiących załączniki nr 1 i 2 do ustawy. W ocenie organu nie został spełniony żaden z warunków koniecznych do uznania wykonywanej przez stronę pracy jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach P. G. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Jego zdaniem praca na stanowisku dozorcy konserwatorów maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, zaliczanym do dozoru niższego, jest pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Jest to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, w takich samych warunkach, w jakich pracują inni pracownicy wydziału przeróbki. W ocenie skarżącego, bez pracy przy dozorze nie mógłby dokonywać się proces technologiczny polegający na przeróbce węgla. Również pracodawca zlecając przeprowadzenie kosztownych badań wydatku energetycznego także dla osób dozoru przyjął, że jest to praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla. Wreszcie skarżący wskazywał, że zajmowane przez niego stanowisko pracy było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Skarżący podnosił, że jego praca wiąże się z kontrolowaniem pracy innych pracowników, co wymaga ciągłego przemieszczania się. Na zakładzie przeróbczym występują znaczne różnice w wysokości obiektów, w których znajdują się oddalone od siebie urządzenia technologiczne. Przemieszczenie odbywa się w zapyleniu i wysokich temperaturach, co wiąże się z bardzo znacznym wysiłkiem fizycznym. Wysiłek fizyczny na stanowisku pracy skarżącego został zbadany na zlecenie [...] S.A. i wykazał wartość wydatku energetycznego dla osób dozoru średniego i niższego w wysokości 11591,7 kJ ( skarżący dołączył do skargi kopię rejestru przeprowadzonych badań z 9 czerwca 2010 r.). Zatem wydatek ten jest znacznie wyższy od wartości granicznej określonej w art. 3 ust. 2 pkt c ustawy o emeryturach pomostowych określonej jako 8400kJ w odniesieniu do mężczyzn. Zdaniem skarżącego jego pracę należy zakwalifikować do prac o szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż prace przy kontroli i zapewnieniu ciągłości procesu technologicznego mogą być kwalifikowane jako prace w szczególnych warunkach tylko i wyłącznie
w przypadku uznania, że są to prace bezpośrednio przy przeróbce surowców rozumianej jako wykonywanie czynności związanych z przetwarzaniem surowca lub produktów przejściowych w wyrób lub produkt finalny, a także dostarczanie materiałów ( surowców) lub półproduktów do stref obróbki. Pomimo, iż na stanowisku pracy skarżącego występują zagrożenia związane z możliwością zetknięcia z urządzeniami mechanicznymi w ruchu, odpryskami, spadającymi elementami czy porażeniem prądem elektrycznym, to jednak nie mają one wpływu na charakter wykonywanych przez skarżącego czynności. Zagrożenia te winny być eliminowane lub ograniczane przez odpowiednie działania techniczne
i organizacyjne, a także przez wyposażanie pracowników w środki ochrony indywidualnej. Organ odwoławczy podkreślił, że praca wykonywana przez skarżącego nie może zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana bezpośrednio przy przeróbce węgla, a zatem nie mieści się w wykazie prac ujętych w załączniku nr 1 do ustawy. W konsekwencji nie ma znaczenia wydatek energetyczny związany z wykonywaniem przez skarżącego swojej pracy.
O oddalenie skargi zawnioskował także uczestnik postępowania [...] S.A. Oddział [...] "[...]" podając, że z zakresu odpowiedzialności oraz karty zadań pracownika wynika, że nie wykonuje on pracy bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Do pisma dołączono kopię dokumentu oznaczonego jako Zakres obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika dla P. G., opisującego w cz. 2 zakres czynności na jego stanowisku pracy oraz zakres odpowiedzialności i uprawnień. Zakres czynności precyzuje, że do obowiązków dozorcy oddziału elektrycznego PM należy nadzór nad całokształtem pracy na powierzonym mu odcinku, w szczególności: przestrzeganie przepisów, kontrola stanowisk pracy i pouczanie pracowników, wyznaczanie przodowego, zatrzymywanie urządzeń w przypadku stwierdzenia zagrożeń, opracowanie harmonogramu kontroli, remontów i konserwacji urządzeń, prowadzenie dokumentacji oddziałowej, znajomość budowy i obsługi maszyn, wydawanie pracownikom poleceń, codzienne sporządzanie notatki w oddziałowej książce raportowej, kontrola robót spawalniczych i miejsc spawania, znajomość kopalnianych planów ratownictwa, uczestniczenie w szkoleniach i naradach, pełnienie obowiązków inspektora ochrony radiologicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Kwestią sporną w niniejszej sprawie była zasadność odmowy uznania pracy wykonywanej przez skarżącego po dniu 31 grudnia 2008 r. za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku. Jednocześnie zastrzeżono, że wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Natomiast w art. 3 ust. 2 ustawy ustawodawca określił rodzaje prac, z którymi są związane czynniki, o jakich mowa w art. 3 ust. 1 ustawy. Do prac wykonywanych w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury zaliczono: prace pod ziemią, na wodzie, pod wodą i w powietrzu. Poza sporem jest, że skarżący nie wykonuje tego rodzaju prac. Natomiast do prac wykonywanych w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi zaliczono prace wymienione w art. 3 ust. 2 lit. a-e, w tym bardzo ciężkie prace fizyczne, powodujące w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn powyżej 8.400 kJ. Powołując się na wyniki badań przeprowadzonych w kopalni, skarżący podkreśla, że dla jego stanowiska pracy stwierdzony wydatek energetyczny przewyższa wielkość podaną w przepisie ustawy i z tego faktu wywodzi, że wykonywaną przez niego pracę należy zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach. Natomiast w wydanych decyzjach organy stanęły na stanowisku, że istnienie tego czynnika nie jest wystarczającym argumentem uzasadniającym taką kwalifikację, dla uznania wykonywanej przez skarżącego pracy za pracę w szczególnych warunkach konieczne jest bowiem łączne spełnienie innej przesłanki, a mianowicie ujawnienia wykonywanej pracy w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy. To stanowisko organów należy uznać za zgodne z przepisem ustawy, który istotnie w swej końcowej części zawiera odesłanie do wykazu prac w szczególnych warunkach. Prawidłowe jest wobec tego stanowisko, że oprócz wykonywania prac, z którymi łączy się występowanie czynników ryzyka, konieczne jest równocześnie uznanie, że praca wykonywana na konkretnym stanowisku kwalifikuje się do któregoś z rodzajów, wymienionych w załączniku nr 1, zawierającym wykaz prac w szczególnych warunkach. W niniejszej sprawie oznacza to, że kwestią sporną staje się nie wykonywanie pracy związanej z czynnikiem ryzyka, ale to, czy praca wykonywana przez skarżącego jest pracą bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla. Niewątpliwe skarżący pracuje jako dozorca oddziału elektrycznego do spraw zakładu przeróbki mechanicznej węgla na powierzchni. Należy stąd wnosić, że wykonywane przez niego obowiązki są związane z działalnością zakładu przeróbki mechanicznej węgla. Istotne jest jednak, że załącznik nr 1 do ustawy wymaga, aby związek wykonywanej pracy z przeróbką mechaniczną węgla był bezpośredni. Wprowadzenie przez ustawodawcę takiej kategorii pojęciowej każe przyjąć, że stanowi ona opozycję względem prac z przeróbką mechaniczną węgla związanych tylko pośrednio. Takie też jest w sprawie stanowisko organów inspekcji pracy, które w uzasadnieniach decyzji po pierwsze przyjęły, że związek pracy z przeróbka węgla winien być bezpośredni, a po wtóre odmówiły uznania istnienia takiego związku w przypadku skarżącego.
Rozróżnienie na prace bezpośrednio i pośrednio związane z przeróbką mechaniczną węgla jest uzasadnione wobec wymogu określonego w pkt 1 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych. Natomiast czy praca skarżącego taki bezpośredni związek z przeróbką mechaniczną posiada, zależy od analizy i oceny czynności należących do zakresu jego obowiązków. Prawidłowo organ odwoławczy zauważył, że nie miejsce zatrudnienia, ale rodzaj czynności decydują o kwalifikacji pracy. W tym zakresie organy powołały się na opis stanowiska pracy skarżącego, ustalony w toku kontroli przeprowadzonej u pracodawcy. Opis ten jest zgodny z przedłożoną przez uczestnika postępowania dokumentacją dotyczącą stanowiska pracy skarżącego. W kontekście opisanego zakresu obowiązków na stanowisku dozorcy oddziału elektrycznego, wniosków przyjętych w tym zakresie przez organy Sąd nie uznał za nieuzasadnione czy arbitralne. Praca skarżącego ma związek z działalnością zakładu przeróbki mechanicznej węgla, służy wszak zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania urządzeń i instalacji elektrycznych oraz nadzorowaniu innych pracowników. Związek ten jest jednak pośredni, skarżący nie pracuje z węglem, nie obsługuje maszyn i urządzeń dokonujących przeróbki na różnych etapach. W tej sytuacji ocena i wnioski przyjęte przez organy inspekcji pracy w kwestii charakteru pracy wykonywanej przez skarżącego, w ocenie Sądu są zasadne.
W skardze P. G. podniósł, że zajmowane przez niego stanowisko było dotychczas zaliczane do pracy w warunkach szczególnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Ponadto na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 7 lutego 1995 r. jego stanowisko pracy było zaliczone do stanowisk, które pozwalały przejść na wcześniejszą emeryturę. Zmiana przepisów wprowadzona ustawą o emeryturach pomostowych spowodowała utratę tej ekspektatywy, co skutkuje tym, że skarżący uprawnienia emerytalne nabędzie na zasadach ogólnych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że Sąd dokonuje oceny stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne, a organ ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji. Skarżący domagał się wpisania do wykazu stanowisk pracy wykonywanych w szczególnych warunkach na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Okoliczność, że wykonywana przez niego praca, którą skarżący określał jako pracę przy przeróbce mechanicznej węgla, była zaliczana do pracy w szczególnych warunkach wymienionej w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, przepisy te nie mogły mieć bowiem ani zastosowania, ani wpływu na interpretację przepisów aktualnie obowiązujących. Trybunał Konstytucyjny odnosząc się do ustawy o emeryturach pomostowych w wyrokach z dnia 16 marca 2010 r., K 17/09; z dnia 25 listopada 2010 r., K 27/09; z dnia 3 marca 2011 r., K 23/09. porównując uregulowania dotychczasowe i obecne, wskazał, że w ustawie o emeryturach pomostowych przyjęto inną konstrukcję określenia wykazów prac szczególnych. Prawo do emerytur pomostowych określone zostało przede wszystkim w
relacji do rodzajów prac, natomiast prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym wyznaczane było w relacji do wykazu stanowisk, ustalanych w poszczególnych zakładach przez uprawnione podmioty, zgodnie z rozporządzeniem z 1983 r. Trybunał podkreślił też, że celem dokonanej zmiany było wyeliminowanie sytuacji, gdzie formalnie zajmowane stanowisko nie odpowiadało rodzajowi wykonywanej pracy. Taka sytuacja mogła powodować, ze pracownicy wykonujący ten sam zawód w różnych zakładach mogli wykonywać prace o różnej intensywności i w różnych warunkach środowiska. Natomiast w wykazach stanowisk stanowiących załącznik do ustawy pomostowej zostały wskazane jedynie te rodzaje prac w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze, które spełniają kryteria definicji prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze zawarte w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych.
Podnieść wreszcie należy, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Stąd organ odwoławczy zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji umarzającą postępowanie administracyjne i orzekł o odmowie nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze pracownika, gdyż w przypadku stwierdzenia braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia stanowiska pracy w wykazie stanowisk uprawniających do wcześniejszej emerytury organ winien wydać decyzję rozstrzygającą sprawę merytorycznie, a więc co do istoty sprawy.
W sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, prawidłowo zastosowano przepisy art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz dokonano właściwej ich wykładni.
Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło