I SA/Wa 1081/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-17

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Jędrzejewska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość Skarbu Państwa, na której znajdują się ciągi komunikacyjne, tereny zielone oraz przyłącza mediów do budynków jednostek organizacyjnych województwa, może zostać nieodpłatnie przekazana na rzecz województwa na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, jeśli nie jest ona niezbędna do realizacji zadań własnych województwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość Skarbu Państwa, na której znajdują się głównie ciągi komunikacyjne i tereny zielone, a jedynie częściowo droga dojazdowa do przychodni, nie może zostać nieodpłatnie przekazana na rzecz województwa na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa. Kluczowe jest, aby mienie było konieczne i niezbędne do prawidłowego wykonywania zadań własnych województwa, a samo posiadanie przyłączy mediów czy utrzymanie zieleni nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania nieruchomości. Dojazd do placówki można zabezpieczyć poprzez ustanowienie służebności.
Stan faktyczny
Województwo wnioskowało o nieodpłatne przekazanie na jego rzecz nieruchomości Skarbu Państwa, argumentując, że znajdują się na nich ciągi komunikacyjne służące obsłudze szpitali i przychodni, a także przyłącza mediów. Organ I instancji (Wojewoda) ustalił, że tylko część nieruchomości jest zajęta pod dojazd, a pozostała część i druga działka są wykorzystywane na zieleń. Organ II instancji (Minister Skarbu Państwa) utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przekazania, uznając, że nieruchomości nie służą realizacji zadań własnych województwa. Województwo wniosło skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i wadliwą interpretację stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania na rzecz województwa nieruchomości Skarbu Państwa oddala skargę. Decyzją z dnia [...].04.2011r. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010r., znak [...], odmawiającej przekazania nieodpłatnie na rzecz Województwa [...] mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość ujawnioną w księdze wieczystej [...], położoną w K. oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...]o pow. [...] ha , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z dnia [...].06.2010rr. Zarząd Województwa [...] zwrócił się o nieodpłatne przekazanie na jego rzecz, w trybie art.49 ust. 1 ustawy z dnia [...].06.1998r. o samorządzie województwa, nieruchomości wskazanych w treści zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu argumentował, że na przedmiotowych działkach urządzone są ciągi komunikacyjne służące do obsługi znajdujących się na sąsiednich działkach budynków jednostek organizacyjnych Województwa [...]: Wojewódzkiego Szpitala [...] w C. oraz [...] Szpitala [...] w K. a ponadto jest na nich jedyny dojazd do budynku [...] Przychodni [...]. Wskazane działki są także uzbrojone w szereg przyłączy doprowadzających media do budynków należących do jednostek organizacyjnych wnioskodawcy. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że jedynie część objętej żądaniem nieruchomości – działki nr [...] zajęta jest pod dojazd konieczny. Pozostała część tej działki oraz działka [...] nie są wykorzystywane w celu realizacji zadań Województwa. Fotoortomapa obrazuje, że na obu nieruchomościach urządzona jest zieleń. Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku Wojewoda [...] wskazał , że pielęgnacja zieleni nie stanowi realizacji zadań Województwa określonych w art.14 wskazanej wyżej ustawy z dnia [...].06.1998r., podobnie jak nie przesądza o ich wykonywaniu usytuowanie na działkach przyłączy mediów do sąsiednich budynków. Odnośnie drogi koniecznej, stanowiącej dojazd do budynku [...] Przychodni [...] urządzony na części działki [...], organ zaproponował wnioskodawcy jego geodezyjne wydzielenie. W odpowiedzi, Marszałek Województwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wobec powyższego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].10.2010r. odmówił nieodpłatnego przekazania działek objętych wnioskiem. Wskazał w jej uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka wyrażona w art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) tj. na przedmiotowych nieruchomościach Skarbu Państwa nie są realizowane zadania województwa. Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa [...], zarzucając błędną interpretacją przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1590 z późn. zm.) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6, 7, 12 § 1, 77 § 1 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Skarbu Państwa wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło naruszenie prawa, gdyż decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo. Ocenił, iż sporne działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha nie służą realizacji zadań województwa, bowiem w znacznej mierze stanowią ciągi komunikacyjne oraz tereny zielone. Nie ma podstaw do uznania, że Województwo [...] realizuje na nich jakiekolwiek zadania własne, co stanowi jeden z podstawowych warunków przekazania mienia Skarbu Państwa w trybie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa. Organ II instancji podniósł, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że przez część działki nr [...] przebiega droga dojazdowa do [...] Przychodni [...]. Jednakże wskazał, że posiadanie tytułu własności nieruchomości drogowej nie jest warunkiem koniecznym do prowadzenia zadania własnego, jakim jest prowadzenie specjalistycznej przychodni. Zagwarantowanie dojazdu można zabezpieczyć inną forma prawną np. służebnością. Podzielił także ocenę dokonaną przez Wojewodę [...], że fakt przebiegania przez sporne nieruchomości przyłączy doprowadzających media do budynku [...] Przychodni [...] nie przesądza o konieczności przekazania nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, gdyż nie wyczerpuje to przesłanek nabycia tego mienia w trybie art. 49 przedmiotowej ustawy. Także utrzymanie i pielęgnacja terenów zielonych znajdujących się na spornych nieruchomościach oraz fakt przebiegania przez nie przyłączy doprowadzających media do budynku nie mogą być podstawą do przekazania spornego mienia na rzecz Województwa [...], gdyż nie stanowi to zadania własnego samorządu województwa, określonego w art. 14 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa. Minister Skarbu Państwa ocenił ponadto, że organ prowadzący postępowanie nie naruszył przepisów postanowienia- art. 6 i art. 7 kpa, w zakresie zawartej w tych przepisach zasady praworządności. Stosownie do treści art. 7 Kpa., który nakazuje w toku prowadzonego postępowania dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, Wojewoda dokonał wnikliwej analizy zebranego w toku postępowania materiału dowodowego. Dowodem na powyższe jest w szczególności fakt, że wnioskodawcy zaproponowano, aby przeprowadził czynności mające na celu wydzielenie pasa gruntu, który zajęty jest pod drogę dojazdową do jednostki realizującej zadania własne województwa z zakresu ochrony zdrowia. Powyższe oznacza, że Wojewoda [...] dążył do wnikliwego wyjaśniania stanu faktycznego w sprawie, uwzględniającego interes społeczny, a co za tym idzie nie można stwierdzić, iż naruszył zasady wyrażone w art. 7 kpa. Wydając decyzję w kontekście regulacji art. . 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. respektował także treść art. 6 kpa, który stanowi że organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Podkreślił, że w toku postępowania Wojewoda [...] nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia w tym celu, w sposób wyczerpujący, niezbędnego materiału dowodowego. Zarzut ten uznał za chybiony ponieważ organ I instancji podjął wszelkie niezbędne kroki w celu wyjaśnienia jakie zadania własne województwa wykonywane są na wnioskowanej nieruchomości (w tym także wniosek rozpoznawany był na posiedzeniu "Zespołu" ds. gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, w którym uczestniczył przedstawiciel Marszałka Województwa [...]). W odwołaniu zarzucono również naruszenie art. 12 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia Rozpatrując odwołanie w tym zakresie Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż wydłużenie terminu zakończenia prowadzonego postępowania, spowodowane było między innymi koniecznością, wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących kwestii, czy na wnioskowanej nieruchomości realizowane są oraz w jakim zakresie zadania własne Województwa. W aktach sprawy znajduje się szereg dokumentów potwierdzających powyższe stanowisko, w tym korespondencja pomiędzy organem prowadzącym postępowaniem, a Marszałkiem Województwa [...]. Zarząd Województwa [...] zarzucił również naruszenie art. 107 § 3 kpa, gdyż jego zdaniem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie. Zarzuty te organ II instancji uznał za chybione. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano wszelkie okoliczności sprawy oraz przedstawiono argumentację przemawiającą za wydanym rozstrzygnięciem, zaś w uzasadnieniu prawnym wskazano na jakich przepisach oparto rozstrzygnięcie i dlaczego miały one w niniejszej sprawie zastosowanie. Nie znajdując podstaw materialnych i procesowych do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010r., znak [...], odmawiającej przekazania nieodpłatnie na rzecz Województwa [...] mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość ujawnioną w księdze wieczystej KW Nr [...], położoną w K. oznaczoną jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha Minister Skarbu Państwa utrzymał wskazaną decyzję w mocy. Skargę na to rozstrzygnięcie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...]. Zarzuciło - naruszenie art.49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1590 z późn. zm.)poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz -naruszenie przepisu prawa procesowego art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowitą aprobatę naruszeń dokonanych w sprawie przez Wojewodę [...]. W uzasadnieniu wskazano między innymi, że organy obu instancji wadliwie interpretują stan faktyczny sprawy, gdyż obie wnioskowane nieruchomości są niezbędne Województwu do wykonywania jego zadań. Sporne działki stanowią zorganizowaną , ogrodzoną całość z działkami [...],[...] oraz [...],które stanowią własność wnioskodawcy i są zabudowane placówkami służby zdrowia. Ich lokalizacja i wykorzystywanie przesądzają, iż są one niezbędne do funkcjonowania tych podmiotów i korzystania z nich przez pacjentów także w zakresie dojazdu i parkowania. Podkreślono ponadto , że decyzja ferowana w oparciu o treść art.49 cyt. ustawy, jest wydawana z urzędu. Skoro więc organ uznał, że tylko część nieruchomości objętej wnioskiem spełnia przesłanki wskazanego przepisu powinien ją wyodrębnić i w tym zakresie orzec zgodnie z wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy , wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1270) dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Materialną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa. (Dz. U. z 2001 r. NR 142, poz. 1590 ze zm.). Przepis ten stanowi o przekazaniu województwu mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 tej ustawy. Nabycie mienia jest nieodpłatne i następuje z dniem, w którym decyzja o przekazaniu stała się ostateczna. Organy obu instancji ustaliły bezspornie, że nieruchomość, o przekazanie której wnosi Województwo [...] stanowiąca działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...]o pow. [...] ha, jest własnością Skarbu Państwa, co przesądza , że została spełniona jedna z przesłanek wynikająca z tego przepisu. Drugą przesłanką jest, aby mienie służyło realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 powołanej ustawy o samorządzie województwa. Z ustaleń organów obu instancji wynika, że jedynie część działki nr [...] (niewydzielona) zajęta jest pod konieczny dojazd do [...] Przychodni [...], przy czym pozostała część tej działki to ok. [...] m2, które mogą być wykorzystane w inny sposób. Działka nr [...] nie jest wykorzystywana w celu realizacji zadań własnych Województwa. Na obu nieruchomościach usytuowane są przyłącza doprowadzające media do wymienionych placówek służby zdrowia, a ortofotomapa dokumentuje, że jest na nich także urządzona zieleń. Przedmiotem sporu jest czy opisane działki spełniają warunek niezbędności do realizacji zadań województwa, ewentualnie czy taki warunek spełniony jest co do fragmentu działki [...] zajętej pod drogę konieczną, a co za tym idzie czy Wojewoda [...] zobowiązany był do geodezyjnego wydzielenia tego fragmentu i przekazania go wnioskodawcy w trybie art.49 cytowanej ustawy. W ocenie Sądu, zawarte w przepisie określenie "mienie służące realizacji zadań województwa" należy interpretować w ten sposób, że dotyczy ono przypadków, w których dana rzecz jest konieczna i niezbędna do prawidłowego wykonywania zadań województwa. Z taką sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Sąd podziela pogląd wyrażony przez oba organy, że omawiane działki w znacznej części zajęte są pod ciągi komunikacyjne oraz tereny zielone a zatem wprost nie stanowią nieruchomości na, których Województwo [...] realizuje jakiekolwiek zadania własne. Takim zadaniem mnie jest bowiem pielęgnacja terenów zielonych a fakt przebiegania przez działki przyłączy doprowadzających media do budynku nie może uzasadniać wniosku o przekazanie mienia na rzecz tego Województwa. W odniesieniu do fragmentu działki nr [...], na którym przebiega dojazd konieczny do [...] Przychodni [...] wskazać należy, że posiadanie do niego prawa własności przez skarżącego, nie jest warunkiem wykonywania przez ten podmiot zadań własnych polegających na prowadzeniu [...] przychodni. W ocenie Sądu, zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że zagwarantowanie dojazdu do tej placówki może być w pełni zapewnione w drodze ustanowienia stosownej służebności (art. 285 k.c.). Odnosząc się do zarzutu skargi, wskazać należy, że gdyby w innych okolicznościach faktycznych warunek " niezbędności do prowadzenia zadań własnych" był spełniony, co do fragmentu działki, Wojewoda [...] zobowiązany byłby do geodezyjnego wydzielenia tego fragmentu i przekazania go wnioskodawcy w trybie art.49 cytowanej ustawy. Decyzja wydana w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa ma bowiem charakter konstytutywny. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika, że wykazanie istnienia wymienionych tam przesłanek (mienie Skarbu Państwa, służące realizacji zadań województwa) obliguje wojewodę do wydania decyzji stwierdzającej nabycie własności mienia przez województwo, bez względu na jakich zasadach i pod jakim tytułem mienie to było we władaniu województwa. W świetle treści akt administracyjnych , brak jest także podstaw do uznania , że Minister Skarbu Państwa naruszył treść art. 7 k.p.a. Z tych względów orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło