IV SA/Po 782/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011r. sprawy ze skargi T.Ś. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia(...) r., nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oddala skargę Decyzją z dnia (...) r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB bądź Inspektor Powiatowy) na podstawie art. 49 b ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 165, poz. 1118 ze zm., dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, po. 1071 ze zm., dalej kpa) nakazał T. Ś. zam. w K. przy ul. O. (...), rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogowego drogi krajowej, znajdującego się na działce położonej w K., oznaczonej nr ewid. (...) (obręb Ch.) będącej własnością Skarbu Państwa. W uzasadnieniu wskazano, iż w związku ze zgłoszeniem z dnia (...) r. w sprawie legalności ogrodzenia znajdującego się na działce o nr ewid. (...), w pasie drogowym drogi krajowej, przy ul. P., na odcinku przylegającym do działek nr ewid .(...), (...), Inspektor Powiatowy przeprowadził w dniu (...) r. kontrolę, podczas której ustalono, że T.Ś. pobudowała ww. ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia w latach 2007-2010. W dniu (...)r. Inspektorat wystąpił do Urzędu Miejskiego z prośbą o udzielenie informacji w sprawie ww. ogrodzenia. W odpowiedzi wydział Drogownictwa i Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego wyjaśnił, iż ogrodzenie wybudowane zostało bez zgody zarządcy drogi, a działka stanowi własność Skarbu Państwa (informacja z rejestru gruntu z dnia (...) r.). Ponadto na podstawie uchwały nr 221 Rady Miasta Konina z dnia 30.12.2003 r (Dziennik Urzędowy nr 26 poz. 117 z dnia 4.marca.2004 r.) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej rejonu ulic Poznańska - Flisacka - Stroma, ustalono, iż działka o nr ewid. (...) ma oznaczenie "1 KDG - ulica główna, istniejąca droga krajowa ul. Poznańska. W toku postępowania ustalono, iż inwestor nie przedłożył stosownych dokumentów tj. zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę tj. budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej. Budowa takiego ogrodzenia wymaga zgłoszenia właściwemu organowi na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego. W świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu brak jest możliwości legalizacji spornego ogrodzenia. W odwołaniu od powyższej decyzji T. Ś. wskazała, iż zakupiła działkę o numerach geodezyjnych (...) i (...) wraz z istniejącym już od ul. P. ogrodzeniem. Nie miała, więc obowiązku zgłaszania posadowienia ogrodzenia, ponieważ ono już istniało. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 i 2 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż przedmiotowe ogrodzenie ma kształt zbliżony do litery "L", przy czym dłuższa część usytuowana jest równolegle do drogi krajowej (ul. P.). Według prawidłowych ustaleń Inspektora Powiatowego ogrodzenie w całości znajduje się na działce nr (...), która według rejestru gruntów jest drogą , a według zapisu w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwala Rady Miasta Konina nr 221 z dnia 30 grudnia 2003 r. działka ma oznaczenie 1 KDG- ulica główna, istniejąca droga krajowa – ul. Poznańska). Dodatkowo wskazano, iż ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów (stan na dzień: (...) r.) wynika, iż działka stanowi własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego (zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg ulic, placów torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 (...). Bez wątpienia właściciel działki sąsiedniej – T. Ś., nie posiada skutecznego zgłoszenia. Słusznie zatem PINB wszczął i prowadził postępowanie w oparciu o art. 49 b prawa budowlanego, a następnie orzekł rozbiórkę spornego obiektu budowlanego. Ponadto wyjaśniono, iż zakup przez odwołującą działki z istniejącym ogrodzeniem pozostaje bez znaczenia dla niniejszej sprawy. Fakt ten może być przedmiotem roszczeń wobec zbywcy przed sądem powszechnym. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołującej, że "nie dokonano pomiaru geodezyjnego, który miał by wskazać ilość ogrodzonej działki o numerze (...) i nie przedstawiono mapki geodezyjnej dotyczącej tej działki". Na znajdujących się w aktach sprawy mapach jednoznacznie określane są granice działek, a co za tym idzie bez wątpienia można określić, gdzie na drodze publicznej znajduje się ogrodzenie. Również, jako załącznik do decyzji załączono mapę z wrysowanym ogrodzeniem. Ponadto wskazano, iż powołany przez odwołującą przepis art. 13 kpa statuujący zasadę ugodowego załatwiania spraw administracyjnych dotyczy spraw, w których uczestniczą strony o spornych interesach, przy czym organ administracji publicznej orzekający w sprawie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, a zatem nie jest dopuszczalna ugoda pomiędzy stroną a WWINB. Inspektor Wojewódzki nie jest właściwy do pośredniczenia w propozycji "ugody polegającej na odkupieniu tego paska od urzędu miasta." Na marginesie WWINB wskazuje, że ewentualny fakt nabycia na własność części działki nr (...) wygrodzonej przedmiotowym ogrodzeniem nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W skardze T. Ś. podniosła, iż nie ustalono dokładnie kiedy powstało przedmiotowe ogrodzenie. Z relacji sąsiadów wynika, iż powstało w latach 50-tych, natomiast skarżąca twierdzi, iż powstało w latach 70-tych.. Ponadto nie ustalono kto dokonał budowy tego ogrodzenia i na jakiej podstawie prawnej. Skarżąca twierdzi, iż użytkuje przedmiotowe ogrodzenie od dnia zakupu nieruchomości zgodnie z jego przeznaczeniem (art. 5. ust.1 prawa budowlanego). W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja WWINB z dnia (...) r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia (...) r. nakazująca Skarżącej rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na terenie pasa drogi krajowej. Samowolą budowlaną w rozumieniu przepisów ustawy Prawa budowlanego jest wybudowanie albo budowa obiektu lub jego części, nie tylko bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale także bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Tak jak w przypadku wybudowania (budowy) obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, tak również w przypadku wybudowania (budowy) obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu zasadą jest obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, chyba że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych ("Prawo budowlane. Komentarz" pod redakcją Z. Niewiadomskiego 3. wydanie CH. Beck Warszawa 2009 s. 535) Zgodnie z art. 49 b ust. 1 prawa budowlanego, będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa m. in. ogrodzeń od strony dróg publicznych. Skarżąca wymaganego zgłoszenia nie posiadała. Jednak organ nie mógł przeprowadzić postępowania legalizacyjnego i zgodnie z art. 49 b ust. 2 wezwać skarżącej do przedłożenia stosownych dokumentów, ponieważ sporne ogrodzenie było sprzeczne z obwiązującym planem miejscowym uchwalonym w dniu 30 grudnia 2003 r., gdzie działkę nr 307, na której znajduje się sporne ogrodzenie oznaczono jako 1 KGD- ulica główna, istniejąca droga krajowa- ul. Poznańska. Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, w dniu (...)r. inspektor powiatowy dokonał oględzin ogrodzenia, które zostało wybudowane na działce nr (...). Ustalono, iż ogrodzenie posesji nr (...) i (...) było zakupione przez skarżącą w roku (...) r. Ogrodzenie istnieje od dnia zakupu. Natomiast w latach 2007-2010 r. zamontowano nową bramę i siatkę. Wg oświadczenia skarżącej ogrodzenie wybudowano w latach 70 – tych ub. stulecia. Dalej organy nadzoru prawidłowo ustaliły, iż przedmiotowe ogrodzenie w całości znajduje się na działce nr (...), której właścicielem według rejestru gruntów jest Skarb Państwa i która określona jest jako droga – wynika to ze znajdującej się w aktach sprawy informacji z rejestru gruntów sporządzonej w dniu (...) r., jak i z załącznika do decyzji PINB z (...) r. stanowiącego mapę z wyrysowanym ogrodzeniem, z której jednoznacznie wynika, iż ogrodzenie pobudowano w pasie drogowym drogi krajowej – ul. Poznańskiej. Ponadto, co najważniejsze, w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego terenu Konina w rejonie ulic: Poznańska-Flisacka-Stroma (uchwała z dnia 30 grudnia 2003 r. nr 221) istnieje zapis, iż przedmiotowa działka jest oznaczona jako 1 KDG- ulica główna, istniejąca droga krajowa – ul. Poznańska. Potwierdzeniem tego zapisu jest także wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Drogą publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 60 z ze zm., dalej udp) jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zasadniczymi wyróżnikami drogi publicznej zatem są dwa elementy: nieograniczona podmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii, to jest- stosownie do art. 2 ust. tej ustawy- do drogi krajowej, drogi wojewódzkiej, drogi gminnej bądź lokalnej, miejskiej lub drogi zakładowej (wyrok NSA z dnia 18.01.1989r., sygn. akt IV SA 992/87, opubl. ONSA 1989/2/70). Sporny w sprawie pas drogi znajdujący się na działce nr 307 został zaliczony mocą uchwały Rady Miasta Konina z dnia 30 grudnia 2003 r. do kategorii drogi krajowej. Powyższe prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, iż skoro przedmiotowa działka przeznaczona jest w obowiązującym planie miejscowym pod drogę krajową, to na jej terenie skarżąca nie mogła pobudować ogrodzenia, ponieważ jest to sprzeczne z obowiązującym planem miejscowym i w takim wypadku organ prawidłowo w myśl art. 49 b ust. 1 prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. ja