II OZ 943/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 888/11 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie wpisu od skargi A.F. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania ekspertyzy technicznej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 888/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odmówił przyznania A.F. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wobec posiadanych z urzedu informacji o sytuacji majątkowej skarżącego, jego twierdzenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należało za oczywiście nieprawdziwe i niewiarygodne, a tym, samym nie mogą one stanowić podstawy do zwolnienia skarżącego od uiszczenia wpisu od złożonej skargi. Zażalenie na powyższe postanowienia złożył A.F. wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z powyższego przepisu wynika obowiązek wykazania przez stronę, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zatem strona ta powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności jej wniosku (porównaj: postanowienie NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. akt I FZ 71/09, LEX nr 564253). Nadto dodać należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero wówczas – gdy tak zgromadzone środki okażą się niewystarczające – może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Przepis art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a. nakazuje złożyć przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, w treści którego strona winna wskazać wszelkie dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby fizycznej - także dane o stanie rodzinnym i oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym i innymi podmiotami wskazanymi w treści tego przepisu. W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, że wskazany przez skarżącego stan majątkowy nie wyczerpuje wszystkich posiadanych przez niego składników. Jak wskazywał Sąd pierwszej instancji, skarżący posiada dwa domy mieszkalne – jeden przy ul. [...] 27, a drugi przy ul. [...] 18 w [...], budynek gospodarczy przystosowany do prowadzenia działalności gospodarczej, który wg oświadczenia użytkują synowie skarżącego oraz cztery działki w [...]. Zatem nawet gdyby przyjąć, że własność nieruchomość przy ul. [...] Sąd przypisał skarżącemu błędnie, to nie zmienia to faktu, że nie wymieniając wszystkich posiadanych składników majątku skarżący uniemożliwił rzetelną ocenę swojej sytuacji majątkowej. Powyższe świadczy o tym, że skarżący przedstawia tylko te fakty i okoliczności dotyczące swojej sytuacji majątkowej, które jego zdaniem przemawiają za przyznaniem mu prawa pomocy. Wybiórcze wskazywanie składników majątkowych powoduje, że sytuacja majątkowa skarżącego nie może zostać rzetelnie zbadana, co skutkuje przyjęciem, iż skarżący nie wykazał, by nie mógł ponieść pełnych kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania. Z tego względu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie oddalono.