II SA/Bd 1105/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-11-22

Skład orzekający: Anna Klotz, Małgorzata Włodarska, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy może zostać wydana na teren obejmujący grunty leśne bez uprzedniej zmiany przeznaczenia tych gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz czy zabudowa jednorodzinna może stanowić kontynuację funkcji zabudowy zagrodowej?
Ratio decidendi
Decyzja o warunkach zabudowy nie może zostać wydana, jeśli teren obejmuje grunty leśne, które wymagają zmiany przeznaczenia na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody właściwego organu. Ponadto, zabudowa jednorodzinna nie stanowi kontynuacji funkcji zabudowy zagrodowej, co wyklucza spełnienie warunku kontynuacji funkcji zabudowy określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Stan faktyczny
Wójt Gminy C. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 27 budynków mieszkalnych na działce w miejscowości I., gmina C., wskazując na brak spełnienia warunków kontynuacji funkcji zabudowy oraz konieczność uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych. Skarżący J. K. i R. K. odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało decyzję w mocy. Skarżący następnie wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. K. i R. K. na decyzję SKO w B. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia 12 maja 2011 r., nr [...], znak: [...], Wójt Gminy C., na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 4 oraz art. 61 ust. 1, art. 63 ust. 2 i 4, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.; zwanej w skrócie "u.p.z.p."), po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. K. i R. K. z dnia 30 grudnia 2008 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 27 budynków mieszkalnych na działce nr [...] położonej w miejscowości I., obręb I., gmina C. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że dla terenu, na którym jest położona działka objęta wnioskiem, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jak również nie istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego dla tego obszaru. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji należało ustalić w drodze decyzji o warunkach zabudowy. W wyniku przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono, iż w obszarze analizowanym występuje zabudowa zagrodowa, nie występuje natomiast zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Są to budynki mieszkalne w zagrodzie rolnej do dwóch kondygnacji naziemnych o parametrach: powierzchnia zabudowy od 55 m2 do 120 m2, szerokość elewacji frontowej od 8,0 m do 12,0 m. Ustalono ponadto, że działka objęta inwestycją o szerokości ok. 54,0 m i długości ok. 620,0 m leży pomiędzy dwoma drogami gminnymi, stanowiącymi działki nr [...] i nr [...]. Z wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w T. wynika, iż stanowi ona grunty orne RV - 0,1400 ha, RVI - 2,9084 ha, a także lasy LsV - 0,1924 ha, LsVI - 0,2154 ha, łącznie 3,53 ha. Wskazując na powyższe ustalenia Wójt ocenił, iż istniejąca funkcja terenu - gospodarstwa rolne oraz grunty rolne - pozostaje w kolizji z planowaną funkcją zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, gdyż użytkowanie terenów rolnych wiąże się z uciążliwościami wynikającymi z hałasu, kurzu, pylenia, a także zapachu. Realizacja inwestycji polegającej na budowie 27 budynków sprawi, że powstanie osiedle mieszkaniowe, które pozbawi istniejące gospodarstwa możliwości rozwoju czy dostosowania się do wymogów wynikających z przepisów Unii Europejskiej. Nie został zatem spełniony warunek wydania decyzji o warunkach zabudowy określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Poza tym organ I instancji zwrócił uwagę, że w myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do przeznaczenia na cele nierolnicze przekracza 0,5 ha, wymagają uzyskania zgody właściwego ministra na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, natomiast lasy stanowiące własność prywatną wymagają zgody marszałka województwa na zmianę przeznaczenia na cele nieleśne. Zgodnie z art. 7 w/w ustawy przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Kryterium obszarowe określone w art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy nie tylko powierzchni działki, na której planowana jest inwestycja, lecz całego zwartego kompleksu gruntów rolnych lub leśnych, w skład którego wchodzi ta działka. Zwartym obszarem projektowanym w rozumieniu w/w przepisu jest zatem obszar całej działki, na której ma być realizowana planowana inwestycja. Ustalenie warunków zabudowy odnosi się do całej działki objętej wnioskiem jako całości, nie zaś jedynie do tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny niż dotychczas sposób zagospodarowana. W konsekwencji zatem na tym etapie nie rozstrzyga się, która część działki będzie przeznaczona na cele nierolnicze lub nieleśne. Wskazując na powyższe Wójt stwierdził, iż w rozpatrywanym przypadku nie został spełniony warunek wydania decyzji o warunkach zabudowy określony w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Od decyzji organu I instancji J. K. i R. K. odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. Inwestorzy zarzucili, iż decyzja Wójta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 i 80 k.p.a. W treści odwołania podniesiono, że istniejąca na obszarze analizowanym zabudowa zagrodowa nie stanowi przeszkody do rozwoju na tym terenie budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego. Podkreślono, iż istniejąca zabudowa, na którą składają się budynki mieszkalne do dwóch kondygnacji o powierzchni od 55 m2 do 120 m2 i szerokości elewacji frontowej od 8 m do 12 m, nie różni się od zabudowy charakterystycznej dla domków jednorodzinnych. Za całkowicie nieprawdziwe należy uznać obawy Wójta o zbyt duże natężenie hałasu, kurzu i zapachu na terenie inwestycyjnym, albowiem każda osoba decydująca się na zamieszkanie na wsi akceptuje zwiększone natężenie tych czynników. Ponadto inwestorzy zarzucili, iż nadużyciem jest powoływanie się przez organ I instancji na przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczące gruntów klas I-III, ponieważ na obszarze projektowanym do celów jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego występują tereny piaszczyste. Zastrzeżenia budzi również sposób, w jaki Wójt ustalił, że w obrębie inwestycji występuje grunt rolny o zwartej powierzchni 0,5 ha. Nie wyjaśniono stronom, w jakiej odległości od miejsca planowanej budowy występuje ów grunt rolny, jaką dokładnie ma powierzchnię i jaki negatywny wpływ na jego uprawianie mogą mieć stojące niedaleko domki jednorodzinne. Zwrócono także uwagę, że przywoływane przez Wójta przepisy nie skutkują bezwzględnym zakazem przekształcenia gruntu rolnego na inne cele. Stosowną decyzję należy uzgodnić z innym organem, zaś obowiązek złożenia wniosku do właściwego ministra spoczywa na wójcie, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzją z dnia 12 lipca 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania J. K. i R. K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. uzależnia wydanie decyzji o warunkach zabudowy od faktu, że wnioskowany teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Natomiast zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody odpowiednio: dla gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub dla pozostałych gruntów leśnych marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r., II OPS 1/10, przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jednoznacznie dookreśla, iż zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele może być dokonana wyłącznie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a warunkiem przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne jest uprzednie wyrażenie zgody przez właściwe organy na taką zmianę. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie przewiduje możliwości przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Przyjęcie stanowiska, że sama tylko decyzja o "odleśnieniu gruntów leśnych" pozwala na zmianę przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne i uprawnia do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy powodowałoby niedopuszczalne ograniczenie kompetencji gminy w zakresie przysługującego jej władztwa planistycznego. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza wyłącznie w stosunku do gruntów niewymienionych w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a więc gruntów niewymagających zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 tej ustawy, tj. określonej kategorii gruntów zwolnionych z obowiązku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne oraz tych gruntów, które były objęte zgodą wyrażoną podczas procedury planistycznej związanej z uchwaleniem planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc. Zasada samodzielności gmin oraz przyznane im prawo kształtowania sposobu zagospodarowania obszaru podlegającego ich władztwu planistycznemu, a także przyjęte przez ustawodawcę zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych prowadzą do wniosku, że z woli ustawodawcy radom gmin pozostawione zostały uprawnienia do "ostatecznego" decydowania o przeznaczeniu wymienionych w art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. A jeśli tak, to wykładnia przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie może prowadzić do naruszenia powyższych zasad. Celem takiego unormowania jest zapobieżenie zabudowie gruntów leśnych na terenach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i bezpowrotnej utracie przez te tereny dotychczasowych właściwości, podlegających szczególnej ochronie. Wykładnia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., która przypisywałaby szczególną rolę i samoistne znaczenie zgodzie właściwego organu na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, prowadziłaby do obejścia, a wręcz naruszenia wskazanych wyżej zasad. Przywołując treść w/w uchwały Kolegium stwierdziło, że skoro część nieruchomości nr [...] o powierzchni 4078 m² stanowi obszar leśny, w świetle przedstawionych wyżej przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych wnioskowany grunt wymaga zmiany przeznaczenia na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody właściwego organu. Na ostateczną decyzję organu II instancji J. K. i R. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Powołując powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w treści odwołania od decyzji organu I instancji, podnosząc, że Kolegium w uzasadnieniu swej decyzji w ogóle nie odniosło się do większości zarzutów podniesionych w odwołaniu i skupiło się jedynie na kwestii uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Podkreślono, iż z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wynika bezwzględny nakaz, by przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne następowało wyłącznie w planie zagospodarowania przestrzennego, albowiem tam, gdzie brak jest takich planów, zastępują je właśnie decyzje o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron, oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. W art. 61 ust. 1 u.p.z.p. określone zostały warunki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w sprawie warunków zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 u.p.z.p. W zaskarżonej decyzji organ uznał, że przeszkodą w pozytywnym rozpatrzeniu sprawy jest brak spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.z.p. Warunek określony w pkt 1 stanowi, iż co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Natomiast warunek określony w pkt 4 stanowi, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. Brak spełnienia wyżej wymienionych warunków organ wywiódł na podstawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu - obszaru wyznaczonego wokół terenu objętego inwestycją - stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji o warunkach zabudowy z dnia 12 maja 2011 r., nr [...]. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588) w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Zgodnie zaś z § 3 ust. 2 powyższego rozporządzenia granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Organ wyjaśnił, że w świetle przepisów w/w rozporządzenia w przypadku wnioskowanego terenu trzykrotna szerokość działki wynosi 150,0 m, natomiast do analizy przyjęto zakres 220,0 m w celu wykazania, iż sąsiedztwo (rozumiane jako obszar wokół wnioskowanej działki - nie tylko działki graniczące z wnioskowaną działką) stanowią wyłącznie tereny rolne użytkowane rolniczo wraz z zabudową zagrodową oraz lasy - zgodnie z załącznikiem graficznym. W ocenie Sądu wyznaczenie obszaru analizowanego w zakresie większym niż wynikający z zastosowania reguły "trzykrotności" frontu działki było w rozpatrywanym przypadku uzasadnione. Działając w ten sposób organ nie tylko wykazał przeznaczenie rolne gruntów z zabudową zagrodową pobliskiego bezpośredniego sąsiedztwa planowanej inwestycji, ale również uściślił, że także w dalszym sąsiedztwie terenów położonych wokół planowanej inwestycji znajdują się grunty rolne z zabudową zagrodową. Nieuprawnione zatem jest stanowisko strony skarżącej uzasadniające zachowanie kontynuacji funkcji zabudowy tym, że w sąsiednich gospodarstwach rolnych zlokalizowane są domy jednorodzinne, które nie pozostawałyby w sprzeczności z planowaną zabudową jednorodzinną. Organy prawidłowo wywiodły na podstawie ustaleń stanu faktycznego, że opisana we wniosku inwestycja, tj. budowa domów jednorodzinnych, nie stanowi kontynuacji funkcji zabudowy występującej na terenie sąsiednim. Za bezsporne należy uznać, co potwierdza materiał dowodowy (wypisy z rejestru gruntów oraz załączniki do decyzji organu I instancji - pkt 1-4), że na działkach sąsiednich występuje zabudowa zagrodowa w pobliskim i dalszym zakresie. W tym miejscu należy podkreślić, że zabudowa zagrodowa stanowi inny, szczególny rodzaj zabudowy odróżniający ją od zabudowy np. jednorodzinnej i wielorodzinnej, dlatego też występowanie na danym terenie zabudowy zagrodowej uniemożliwia wprowadzenie na tym terenie zabudowy jednorodzinnej. W ocenie Sądu brak w sąsiedztwie zabudowy jedno- i wielorodzinnej przesądza, jak słusznie uznał organ, o braku spełnienia w przedmiotowej sprawie warunku kontynuacji funkcji zabudowy, wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Wyjaśnić bowiem trzeba, że zawarta w tym przepisie tzw. zasada dobrego sąsiedztwa, uzależniająca zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego, nie wymaga przy projektowaniu nowych inwestycji prostego powielania celu i charakterystyki zabudowy istniejącej na terenie sąsiednim. Sąd w pełni akceptuje pogląd, że warunek w zakresie "kontynuacji funkcji" należy rozumieć szeroko to znaczy w taki sposób, że tylko wówczas nie jest on spełniony, gdy projektowana inwestycja jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu i nie da się z nią w praktyce pogodzić (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 501-503 ). Zastrzec też trzeba, że warunek braku sprzeczności dwóch funkcji musi być oceniany obiektywnie niezależnie od upodobań i ocen inwestora. Nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, iż będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją (odnosi się to np. do funkcji usługowej nieuciążliwej, która może towarzyszyć funkcji mieszkaniowej), a także że w przyszłości ta nowo wprowadzona funkcja nie ograniczy obecnej (np. wprowadzenie funkcji wyłącznie mieszkalnej na tereny zdominowane przez gospodarstwa rolne i to nawet te o niewielkim stopniu uciążliwości typu "agroturystyczne" mogłoby obiektywnie w przyszłości ograniczać rozwój i kontynuację dotychczasowego sposobu zagospodarowania terenu). Mając na uwadze powyższe należy uznać, że istnienie na danym terenie zabudowy zagrodowej ewidentnie uniemożliwia wprowadzenie zabudowy jednorodzinnej. Zabudowa zagrodowa to - w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) - w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Budynek gospodarczy w zabudowie zagrodowej to budynek przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych (§ 3 pkt 8 w/w rozporządzenia). Wprawdzie zarówno zabudowa jednorodzinna jak i zagrodowa służą realizacji tego samego celu (zamieszkiwaniu), to jednak z uwagi na różny sposób zagospodarowania terenu nie można przyjąć, iż zabudowa jednorodzinna stanowiłaby kontynuację funkcji zabudowy zagrodowej. Zabudowa zagrodowa służy przede wszystkim prowadzeniu działalności gospodarczej i stanowi miejsce zamieszkiwania i pracy rolnika, a grunty zajęte pod budynki mieszkalne w gospodarstwach rolnych uznaje się za grunty wykorzystywane rolniczo. Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie organy przyjęły brak spełnienia wymogu z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zakresie kontynuacji funkcji. Wobec braku spełnienia tego warunku nie ma wpływu na wynik sprawy stanowisko strony skarżącej w zakresie pozostałych warunków odnoszących się do parametrów domów mieszkalnych w zabudowie zagrodowej z uwzględnieniem ich powierzchni, czy też cech i wskaźników kształtowania zabudowy, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Brak wymogu kontynuacji funkcji wyklucza bowiem możliwość uwzględnienia wniosku skarżących. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wykazał istotę niespełnienia wymogu zachowania kontynuacji funkcji, czyli istnienie zabudowy zagrodowej. Przywołane w analizie stanowisko odnośnie skutków, które mogłoby wywołać dopuszczenie na ocenianym terenie zabudowy 27 domów jednorodzinnych tj. osiedla domów jednorodzinnych i ich wpływu na określenie parametrów zabudowy, linii zabudowy, czy też obsługi komunikacyjnej nie ma wpływu na wynik sprawy. Ocena powyższych czynników mogłaby zostać rozważana w sytuacji, gdyby zachowana została w przedmiotowej sprawie kontynuacja funkcji zabudowy. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem decyzja o warunkach zabudowy może być wydana wyłącznie w odniesieniu do terenu, który nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Z informacji z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...], o całkowitej powierzchni gruntu wynoszącej 3.5362 ha, stanowi użytki rolne klasy V i VI, a także użytki leśne klasy V i VI, przy czym łączna powierzchnia gruntów leśnych stanowi 0,4078 ha (0,1924 ha + 0,2154 ha). To właśnie okoliczność, że w skład działki objętej inwestycją wchodzą również grunty leśne, jest przeszkodą w uznaniu spełnienia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Dlatego organ w zaskarżonej decyzji w celu uzasadnienia stanowiska o odmowie udzielenia decyzji o warunkach zabudowy skoncentrował się na powyższej kwestii, ponieważ fakt, że na terenie objętym planowaną inwestycją znajdują się grunty leśne, czyni niemożliwym pozytywne rozpoznanie wniosku skarżących. Bezsporne również jest, że działka, na której przewidziano projektowaną inwestycję, nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren przedmiotowej działki, stanowiący grunty rolne i leśne, w zakresie "odrolnienia" i "odlesienia" podlega ograniczeniom wynikającym z ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.: Dz. U. 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.o.g.r.l."). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. wymieniono rodzaje gruntów, których przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody i określono organy właściwe do wyrażenia takiej zgody. Przepisy te tworzą zatem normę prawną, regulującą przeznaczanie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Przepis art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. stanowi odzwierciedlenie ogólnej zasady, że jeśli przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody właściwego organu administracji, to taka zmiana przeznaczenia może nastąpić jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, że teren objęty planowaną inwestycją częściowo stanowi grunty leśne, wymaga on przeznaczenia na cele nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przeszkodą w spełnieniu warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. nie są grunty rolne klasy V i VI, lecz jedynie grunty leśne, których tzw. "odlesienie" może nastąpić wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wbrew twierdzeniu strony skarżącej to właśnie z art. 7 ust. 1 u.p.z.p. wynika bezwzględny nakaz, by zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne następowała wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt II OPS 1/10, gdzie dokonano wykładni przepisu art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. i wyrażono pogląd, że: "(...) warunek wydania decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie jest spełniony, jeżeli dla danego terenu jest tylko zgoda właściwego organu, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne." W powyższej uchwale NSA wypowiedział się, że przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. przewiduje dwie odrębne sytuacje, kiedy jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy. A mianowicie: - po pierwsze, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, bądź - po drugie, teren jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W części pierwszej art. 61 ust.1 pkt 4 u.p.z.p. chodzi o sytuacje, gdy żaden przepis obowiązujących ustaw nie przewiduje obowiązku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Istota tej części przepisu sprowadza się do stwierdzenia, czy w obowiązującym stanie prawnym istnieje przepis nakładający obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Do kategorii terenów nie wymagających uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia należą takie tereny, które nie wymagają z mocy obowiązującego prawa zgody na zmianę przeznaczenia. Gdy natomiast określony przepis prawa nakłada wprawdzie obowiązek uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, lecz zgoda taka została już w stosunku do konkretnego gruntu (oznaczonych gruntów) wyrażona przez właściwy organ, to takie sytuacje mieszczą się w dyspozycji części drugiej art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., przy czym w tym przypadku przepis konkretyzuje, że chodzi tu o teren objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy, jak zauważył NSA, pierwsza z sytuacji określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. dotyczy aktualnego stanu prawnego, zaś druga z sytuacji wskazanych w tym przepisie dotyczy "stanów zaszłych", tj. takich, gdy zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne była wymagana i została uzyskana w odniesieniu do konkretnego gruntu (oznaczonych gruntów), przy sporządzaniu miejscowego planu, który utracił moc. Przy wyjaśnianiu dyspozycji art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. w powyższej uchwale NSA nawiązał do przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które regulują zasady i tryb uzyskania takiej zgody. Uznano także, że celowym jest również odwołanie się do nowelizacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. NSA wypowiedział się, że: "Przepis art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. stanowi odzwierciedlenie ogólnej zasady, że jeśli przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody właściwego organu administracji, to taka zmiana przeznaczenia może nastąpić jedynie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (w skrócie: m.p.z.p.) sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym." Zwrócił również uwagę na liberalizację przepisów odnośnie gruntów rolnych i jej oczywisty brak w stosunku do gruntów leśnych, oraz na to, że kolejne nowelizacje ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ograniczyły ochrony gruntów leśnych. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, tj. od dnia 25 marca 1995 r. zmiana przeznaczenia gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa oraz pozostałych gruntów leśnych na cele nieleśne niezmiennie wymaga uzyskania zgody właściwych organów. Ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 237, poz.1657) ustawodawca, dla gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV-VI położonych w granicach administracyjnych miast, wyłączył ochronę przewidzianą dla gruntów rolnych i uwolnił te grunty dla celów inwestycyjnych, ale zachował nadal dotychczasową ochronę gruntów leśnych, co znajduje także potwierdzenie w zmienionym tą nowelą ustępie 3 art. 7 u.o.g.r.l. W stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2009 r. zmiana przeznaczenia gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa wymaga uzyskania zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby (art. 7 ust. 2 pkt 2 u.o.g.r.l.), zaś zmiana przeznaczenia pozostałych gruntów leśnych wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej ( art. 7 ust. 2 pkt 5 u.o.g.r.l.). Do dnia 1 stycznia 2009 r. zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne wymagały grunty wymienione w art. 7 ust. 2 pkt 1 - 5 u.o.g.r.l., natomiast od tego dnia zgody takiej wymagają jedynie grunty wymienione w art. 7 ust. 2 pkt 1 (grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha ), pkt 2 (grunty leśne stanowiące własność Skarbu Państwa) i pkt 5 (pozostałe grunty leśne). A zatem, zmiana przeznaczenia wszystkich gruntów leśnych na cele nieleśne wymagała od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zgody właściwego organu i nadal takiej zgody wymaga i to niezależnie od powierzchni obszaru gruntu projektowanego do zmiany przeznaczenia - w odróżnieniu od gruntów rolnych - i formy własności (art. 7 ust. 2 pkt 2 - grunty leśne stanowiące własność Skarbu Państwa i pkt 5 - pozostałe grunty leśne). Ustawodawca konsekwentnie nie dokonuje liberalizacji przepisów w zakresie ochrony gruntów leśnych. A skoro tak, to nielogiczny i niespójny byłby system prawa, w którym dla potrzeb inwestycyjnych przyjmowane byłoby inne rozumienie zakresu ochrony gruntów leśnych. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jednoznacznie dookreśla, iż zmiana przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele może być dokonana wyłącznie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a warunkiem przeznaczenia określonych gruntów leśnych na cele nieleśne jest uprzednie wyrażenie zgody przez właściwe organy na taką zmianę. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie przewiduje możliwości przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Przyjęcie stanowiska, że sama tylko decyzja o "odleśnieniu gruntów leśnych" pozwala na zmianę przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne i uprawnia do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy powodowałoby niedopuszczalne ograniczenie kompetencji gminy w zakresie przysługującego jej władztwa planistycznego. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy dopuszcza wyłącznie w stosunku do gruntów niewymienionych w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a więc gruntów niewymagających zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 tej ustawy, tj. określonej kategorii gruntów zwolnionych z obowiązku uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne oraz tych gruntów, które były objęte zgodą wyrażoną podczas procedury planistycznej związanej z uchwaleniem planów zagospodarowania przestrzennego, które utraciły moc. Ponadto w powyższej uchwale NSA wypowiedział się, że również szczególna relacja, jaka zachodzi pomiędzy decyzjami o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, przemawia za przyjęciem wykładni art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., iż zgoda udzielona na podstawie art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych winna zostać "skonsumowana" przez postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie można przy wykładni powyższych przepisów pomijać art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., który przewiduje wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli dla danego terenu uchwalono plan miejscowy, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Ustalenia planu miejscowego mają pierwszeństwo przed ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Wykładnia gramatyczna, celowościowa jak i systemowa rozważanych przepisów prowadzi do wniosku, iż warunek wydania decyzji o warunkach zabudowy, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie jest spełniony, jeżeli dla danego terenu jest tylko zgoda właściwego organu, na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele nieleśne. W świetle powyższego orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło