II OSK 674/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-18

Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Bożena Popowska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uchyleniu decyzji środowiskowej na podstawie art. 162 § 2 K.p.a. jest zasadna w przypadku niewykonania przez stronę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej w wyznaczonym terminie oraz czy analiza ta stanowi klauzulę dodatkową, której niewykonanie skutkuje uchyleniem decyzji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyjaśnił wystarczająco podstaw prawnych i faktycznych dotyczących pozostałych obowiązków nałożonych decyzją środowiskową, które mogły mieć wpływ na legalność decyzji o uchyleniu. NSA stwierdził, że analiza porealizacyjna może być nałożona jako obowiązek na podstawie prawa ochrony środowiska, ale konsekwencje niewykonania tego obowiązku powinny być wyraźnie określone i rozważone przez organ. Wobec braków w uzasadnieniu wyroku WSA, NSA uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Burmistrz Płotów wydał decyzję środowiskową na zmianę sposobu użytkowania kurnika na większą liczbę stanowisk drobiu, nakładając obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej w określonym terminie. Inwestor A. C. nie wykonał analizy w wyznaczonym terminie oraz nie spełnił innych warunków decyzji, takich jak stosowanie dodatków wiążących amoniak, przerwa technologiczna i utrzymanie zieleni. Organ uchylił decyzję z powodu niewykonania tych obowiązków, co zostało podtrzymane przez SKO. WSA uchylił decyzję organów, wskazując na braki w ustaleniach i wyjaśnieniach dotyczących charakteru prawnego analizy porealizacyjnej i innych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie Sędzia NSA Bożena Popowska Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant asystent Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 749/11 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Burmistrz Płotów decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 162 § 2 oraz art.104 k.p.a. uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w sprawie określenia - na wniosek A. C. - środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego - kurnika, przystosowanego do chowu 15 000 sztuk drobiu na kurnik o ilości 39 500 stanowisk drobiu, na działce nr [...] w obrębie [...], gmina P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nałożył na A. C. obowiązek dostarczenia analizy porealizacyjnej w zakresie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz w celu porównania ich z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia. Analizę tę należało przedstawić nie wcześniej niż 3 miesiące i nie później niż 6 miesięcy po przystąpieniu do użytkowania przedsięwzięcia, a nadto należało ją sporządzić w okresie największej uciążliwości, tj. przy pełnej obsadzie kurnika i w okresie letnim. Organ stwierdził, że inwestor A. C. mimo dodatkowego wezwania nie wykonał analizy w wyznaczonym terminie, lecz 9 miesięcy po wyznaczonym terminie, a ponadto nie wykonał jej w okresie największej uciążliwości. Burmistrz Płotów podkreślał również, że niezależnie od wyżej wskazanych uchybień inwestor nie zastosował się również do innych postanowień wynikających z decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., tj. nie stosował do wody i paszy dodatków wiążących amoniak w ilościach zalecanych przez producenta, celem zmniejszenia uciążliwości spowodowanej odorami, nie wprowadził przerwy technologicznej w miesiącu lipcu oraz nie zagospodarował i nie utrzymywał zieleni poprawiającej walory estetyczne terenu objętego przedsięwzięciem i stanowiącej naturalną barierę ograniczającą możliwość rozprzestrzeniania zanieczyszczeń. Powołując się na brzmienie art.162 § 2 K.p.a. Burmistrz wskazał, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji uchyli ją, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła ich w wyznaczonym terminie. Od decyzji Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2011 r. A. C. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Uzasadniając odwołanie zarzucał, że wyznaczony decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. termin dostarczenia analizy porealizacyjnej określony do dnia 31 stycznia 2010 r. był nierealny do wykonania z uwagi na zakup piskląt w dniach 23 i 26 listopada 2009 r. oraz ze względu na osiągnięcie przez nie wieku 41 i 44 dni - w dniu 5 stycznia 2010 r., kiedy to rozpoczął się okres planowanej sprzedaży kurcząt. A. C. zwrócił również uwagę, że w dniu 29 grudnia 2009 r. wystąpił do firmy [...] w sprawie zlecenia wykonania badań porealizacyjnych lecz firma ta wskazała, iż najbliższym możliwym terminem wykonania tych badań jest okres przypadający na koniec lutego i początek marca 2010 r., w kolejnym rzucie tuczu. Powyższe badania zostały zatem wykonane w dniu 3 marca 2010 r., natomiast w dniu 24 lutego 2010 r. organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 162 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę, że decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Burmistrz Płotów wyznaczył A. C. dodatkowy termin na dostarczenie analizy porealizacyjnej – do dnia 31 stycznia 2010r. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania. Kolegium ustaliło również, że w dniu 7 stycznia 2010 r. do organu wpłynął wniosek inwestora o przełożenie terminu wykonania i dostarczenia analizy porealizacyjnej na luty 2010r., ze względu na brak możliwości technicznych wykonania analizy w terminie do dnia 31 stycznia 2010 r. Jak wskazał A. C. w dniach od 5 do 12 stycznia 2010 r. zaplanował sprzedaż kurcząt, co spowoduje brak pełnej ich obsady. Organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 155 K.p.a., a przyczynę odmowy stanowił brak zgody wszystkich stron postępowania na zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. Od decyzji w przedmiocie odmowy zmiany terminu A. C. odwołał się do Kolegium, które stwierdziło, że organ I instancji zasadnie odmówił zmiany ostatecznej decyzji. W dniu [...] stycznia 2011 r. Burmistrz Płotów wydał decyzję, w której uchylił decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego - kurnika przystosowanego do chowu 15000 sztuk drobiu (brojlerów kurzych) na kurnik o ilości 39500 stanowisk drobiu, na działce nr [...], w obrębie [...], gmina P. Kolegium wskazało, że przesłanka wygaśnięcia decyzji zamieszczona w art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi w sytuacji, kiedy została wydana decyzja z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona tego warunku nie dopełniła. Warunkiem w rozumieniu ww. przepisu jest znajdujące się w akcie administracyjnym zastrzeżenie, na podstawie którego powstanie lub ustanie określonego skutku prawnego zależy od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Z kolei, z wykładni językowej przepisu, art. 162 § 2, na którą powołuje się organ wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany uchylić decyzję, w której: a) nałożono na stronę obowiązek dopełnienia określonych czynności, b) wyznaczono termin dokonania tych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie. Organ podkreślił, że z dokumentacji załączonej do akt sprawy wynika, iż A. C. do dnia wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. wielokrotnie naruszał postanowienia decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego - kurnika, przystosowanego do chowu 15.000 sztuk drobiu (brojlerów kurzych) na kurnik o ilości 39.500 stanowisk drobiu, na działce nr [...] w obrębie [...] gmina P. Powyższe potwierdził m.in. wynik kontroli przeprowadzonej w dniach 23 - 31 lipca 2009 r. przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Szczecinie. Naruszenia polegały w szczególności na przekraczaniu maksymalnej dopuszczalnej ilości drobiu w jednym rzucie, niestosowaniu dodatków oraz preparatów wiążących amoniak w ilościach zalecanych przez producentów, celem zmniejszenia uciążliwości spowodowanej odorami, a także hodowla w okresie letnim była prowadzona bez żadnej przerwy technologicznej. Z protokołu z przedmiotowej kontroli wynika, bowiem, iż w momencie przeprowadzania kontroli w kurniku posadowionym na działce [...]. w obrębie [...], gmina P. odbywa się tucz drobiu w ilości ok. 39000 sztuk. Pisklęta zostały zakupione w Zakładzie Wylęgu Drobiu, [...] s.c. z siedzibą w P. A. C. jako dowód zakupu piskląt przedstawił kontrolującym dwie faktury zakupu, tj. nr [...] z dnia 13 lipca 2009 r. na 15000 sztuk piskląt oraz Nr [...] z dnia 13 lipca 2009 r. na 24600 sztuk (razem 39600 sztuk piskląt). Kurczęta zostały wstawione do kurnika w lipcu 2009 r. w związku z czym został naruszony zapis w decyzji środowiskowej nakładający obowiązek wprowadzenia przerwy technologicznej w lipcu. Również nie budzi wątpliwości prowadzenie przez Adama Chowańskiego hodowli na poziomie powyżej 39500 sztuk kurcząt w jednym rzucie. Kolegium wskazało, że poza ww. fakturami na zakup 39600 kurcząt, z protokołu kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynikało, iż zawarte zostały dwie umowy na zakup piskląt z Firmą [...] Sp. z o.o., a mianowicie pomiędzy B. C. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] i z A. C. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Z harmonogramów dostaw stanowiących załączniki do ww. umów również wynika, iż A. i B. C. zobowiązani byli do odbioru 40000 sztuk drobiu, przy czym na upadki przewidziane zostało 5% tuczonego drobiu, zatem do ubojni zobowiązani byli odstawić około 48000 sztuk piskląt. Powyższe bezspornie naruszało postanowienia decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., Burmistrza Płotów określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego — kurnika, przystosowanego do chowu 15.000 sztuk drobiu (brojlerów kurzych) na kurnik o ilości 39.500 stanowisk drobiu, na działce nr [...] w obrębie [...] gmina P. Ponadto, analiza porealizacyjna w zakresie ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w wydanej decyzji — w celu ich porównania z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia, którą inwestor winien przedłożyć nie wcześniej niż 3 miesiące i nie później niż 6 miesięcy po przystąpieniu do użytkowania, została przedłożona z naruszeniem wskazanego terminu (w kwietniu 2010 r.). Kolegium stwierdziło zatem, że zaistniała przesłanka do zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 162 § 2 K.p.a., a mianowicie strona nie dopełniła czynności, które zostały zastrzeżone przez organ I instancji w decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego - kurnika, przystosowanego do chowu 15.000 sztuk drobiu (brojlerów kurzych) na kurnik o ilości 39.500 stanowisk drobiu, na działce nr [...] w obrębie [...] gmina P. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wywiódł profesjonalny pełnomocnik A. C. - adwokat M. W. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy i rozpatrzenia materiału dowodowego skutkujące wadliwym ustaleniem stanu faktycznego przejawiającym się w przyjęciu, iż A. C. zrealizował przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego i w związku z tym ciążyły na nim obowiązki wskazane w decyzji Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2009 r. w tym przedłożenia analizy porealizacyjnej oraz naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucał, że organ wadliwie założył, że A. C. zrealizował przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania kurnika przystosowanego do chowu 15 000 sztuk drobiu na kurnik o ilości 39 500 stanowisk drobiu. Pełnomocnik wywodził, że A. C. nie miał fizycznej możliwości zrealizowania tego przedsięwzięcia, bowiem część obiektu, o którym mowa w "decyzji środowiskowej" jeszcze przed jej wydaniem (w dniu 1 stycznia 2009 r.) wydzierżawił swemu bratu B. C.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2011 r. Sąd I instancji stwierdził, że w pierwszej kolejności należało ustalić, czy wydanie w sprawie decyzji na podstawie art. 162 § 2 K.p.a. było uzasadnione oraz czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do zastosowania tego przepisu. Zdaniem Sądu istotne jest rozważenie, czy nałożenie przez organ na stronę skarżącą w zakreślonym w decyzji terminie obowiązku wykonania ekspertyzy porealizacyjnej stanowiło w istocie klauzulę dodatkową, czyli tzw. zlecenie wykonania przez stronę dodatkowych obowiązków związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wywodził, że stosownie do art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W analizie porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2, dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia (ust. 5). Sąd I instancji wskazywał, że organy obu instancji, tj. Burmistrz Płotów w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz Kolegium w decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. uznały, że decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. zawierała dodatkową klauzulę, tzw. zlecenie wykonania przez stronę dodatkowych obowiązków związanych z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Jego celem jest spowodowanie pewnego skutku, zdarzenia przez podmiot na rzecz którego została wydana. Możliwe byłoby zatem uchylenie decyzji z [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., z powodu niewykonania zawartego w niej zlecenia, pod warunkiem jednak, że zlecenie to nie dotyczy czynności lub obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy orzekające w sprawie nie wykazały w swoich decyzjach jaki charakter prawny ma analiza porealizacyjna. Czy jej niewykonanie w wyznaczonym terminie należy traktować jako niewykonanie dodatkowej klauzuli zawartej w decyzji, czy też - w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska - z niewykonaniem tego obowiązku wiążą się określone sankcje dla podmiotu, który analizy nie wykonał lub wykonał po terminie określonym w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W ocenie Sądu I instancji wyjaśnienie tego zagadnienia prawnego ma istotny wpływ, na co już wyżej wskazano - na legalność wydania decyzji na podstawie przepisu art. 162 § 2 Kpa. Niezależnie od powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że egzekwowanie obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej jest możliwe w sytuacji, gdy organ ustala takie warunki klauzuli dodatkowej, które są dla strony wykonalne, a dalsze działania organu nie są sprzeczne z pierwotnie ustalonymi warunkami. Skoro organ nałożył na skarżącego obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej nie wcześniej niż 3 miesiące i nie później niż 6 miesięcy po przystąpieniu do użytkowania przedsięwzięcia, a analiza ta winna zostać sporządzona w okresie największej uciążliwości, tj. przy pełnej obsadzie kurnika i w okresie letnim, to przedłużenie terminu dostarczenia analizy do dnia 31 stycznia 2010 r. stwarza sytuację, w której sporządzenie analizy zgodnie z ww. warunkami jest niemożliwe do wykonania. Sąd podkreślił, że w toku postępowania organ nie ustalił terminu początkowego, od którego miałby biec termin do sporządzenia analizy, czyli nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości terminu rozpoczęcia użytkowania (eksploatacji) przedsięwzięcia na warunkach określonych w decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że kwestia użytkowania (eksploatacji) przedsięwzięcia przez A. i B. C. nie była przedmiotem rozważań organów obu instancji, albowiem decyzja z dnia 12 stycznia 2009 r., która następnie została uchylona na podstawie art. 162 § 2 K.p.a. została wydana na rzecz A. C. Organy ponownie rozpatrując sprawę winny wziąć pod uwagę - rozstrzygając w kwestii użytkowania przedsięwzięcia - podnoszony przez skarżącego zarzut wydzierżawienia części kurnika B. C. oraz wpływ tej okoliczności na całokształt rozpatrywanej sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. S. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2011 r. w wyniku stwierdzenia, iż obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej został nałożony wobec A. C. na podstawie art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska z jednoczesnym przyjęciem, iż konsekwencje braku realizacji tego obowiązku wynikać mają jakoby z przepisu szczególnego, w sytuacji, gdy Prawo ochrony środowiska nie przewiduje sankcji w tej mierze, a więc nie zachodzi wyłącznie możliwość zastosowania art. 162 § 2 k.p.a. w tej sprawie; - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: a) brak wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w części dotyczącej szczegółowej oceny i nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pozostałych obowiązków nałożonych przez organ na A. C., a będących klauzulami dodatkowymi, w postaci wprowadzenia przerwy technologicznej w miesiącu lipcu, a także stosowania do wody i pasz dodatków wiążących amoniak celem zmniejszenia uciążliwości spowodowanej odorami, a także zagospodarowania i utrzymania zieleni, których niewykonanie uzasadniało zastosowanie przez organ art. 162 § 2 k.p.a. i w konsekwencji niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie, b) jednostronne i arbitralne stwierdzenie, iż nałożenie przez organ obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej na warunkach określonych przez organ było niemożliwe do wykonania oraz że w toku postępowania organ nie ustalił, w sposób nie budzący wątpliwości terminu początkowego sporządzenia przedmiotowej analizy, w sytuacji, gdy termin w okolicznościach niniejszej sprawy został określony wystarczająco precyzyjnie, bez jednoczesnego rzetelnego i wszechstronnego wyjaśnienia podstaw takiego rozumowania, c) nieuzasadnione twierdzenie, iż organ nie rozważył podnoszonego przez A. C. zarzutu wydzierżawienia części kurnika B. C., w sytuacji gdy okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na wyjaśnienie sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania temu Sądowi. Uzasadniając pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej wywodzono, że żaden z przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wprost nie przewiduje żadnej sankcji za brak przedłożenia analizy porealizacyjnej. Zasadnym było zatem zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a. Autor skargi kasacyjnej nie zgodził się z twierdzeniem Sądu I instancji, że przedłużenie terminu dostarczenia analizy porealizacyjnej do 31 stycznia 2010 r., w sytuacji gdy miała być ona sporządzona przy pełnej obsadzie kurnika i w okresie letnim, było niemożliwe do wykonania Kasator zwrócił uwagę, że został przedłużony termin do przedłożenia analizy, a nie do jej wykonania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. C. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej, nie ustalił, iż brak przedłożenia analizy porealizacyjnej nie może skutkować zastosowaniem art. 162 § 2 k.p.a, a jedynie stwierdził, że kwestia ta winna być przedmiotem analizy dokonanej przez organ administracji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu przesłanek nieważności, zatem przedmiotową skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jej treści zarzutami. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zawierają uzasadnione podstawy. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy lub nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, jako pierwszy należało poddać ocenie ten drugi zarzut. O zasadności skargi kasacyjnej przesądza zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku w części dotyczącej szczegółowej oceny i nieuwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie pozostałych obowiązków nałożonych przez organ na A. C., a będących klauzulami dodatkowymi, w postaci wprowadzenia przerwy technologicznej w miesiącu lipcu, a także stosowania do wody i pasz dodatków wiążących amoniak celem zmniejszenia uciążliwości spowodowanej odorami, a także zagospodarowania i utrzymania zieleni, których niewykonanie uzasadniało – w ocenie kasatora – zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W przypadku zaś uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada dyspozycji powołanego powyżej przepisu. Z akt sprawy wynika, że decyzją Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego – kurnika przystosowanego do chowu 15 000 sztuk drobiu na kurnik o ilości 39 500 stanowisk drobiu, na działce nr [...] w obrębie [...], gmina P. nałożono na A. C. szereg uwarunkowań. Należały do nich między innymi obowiązki związane z przedstawieniem analizy porealizacyjnej nie wcześniej niż w terminie 3 miesięcy i nie później niż 6 miesięcy po przystąpieniu do użytkowania przedsięwzięcia, wprowadzenie przerwy technologicznej w miesiącu lipcu, stosowania do wody i do pasz dodatków wiążących amoniak, celem zmniejszenia uciążliwości spowodowanej odorami, zagospodarowania i utrzymywania zieleni poprawiającej walory estetyczne terenu objętego przedsięwzięciem, jak również stanowiącej naturalną barierę ograniczającą możliwość rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając sprawę ograniczył się jedynie do zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niektórych kwestii związanych z analizą porealizacyjną. Poza rozważaniami Sądu I instancji pozostały wnioski organu administracji dotyczące wywiązywania się przez A. C. z pozostałych obowiązków nałożonych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia [...] stycznia 2009 r. Zasadnie wywodzi autor skargi kasacyjnej, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął w swych rozważaniach okoliczności na które powoływały się organy administracji, to jest kwestię przerwy technologicznej w miesiącu lipcu, dodawania amoniaku do wody i pasz, zagospodarowania i utrzymania zieleni. Sąd I instancji nie odniósł się do powyższych zagadnień i nie wyjaśnił, czy w tym zakresie stan faktyczny uznaje za prawidłowo ustalony oraz czy elementy te mogły mieć istotny wpływ na treść podjętego przez organy rozstrzygnięcia, a więc na legalność wydanej decyzji administracyjnej. Słusznie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że stwierdzenie Sądu I instancji, iż nałożenie przez organ obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej na warunkach określonych przez ten organ było niemożliwe do wykonania oraz że organ nie ustalił w toku postępowania w sposób nie budzący wątpliwości terminu początkowego sporządzenia analizy nie jest zasadne. Zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że termin, o którym mówi Wojewódzki Sąd Administracyjny, to jest 31 stycznia 2010 r. dotyczył końcowej daty okresu do końca, którego przedłużono A. C. możliwość przedłożenia, a nie wykonania analizy porealizacyjnej. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przedstawiając taką argumentację, pominął i nie odniósł się do treści decyzji Burmistrza Płotów z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczącej przedłużenia terminu do przedłożenia analizy porealizacyjnej , z której wynika, że termin do przedłożenia tej analizy minął, a organ przyjął, że bieg tego terminu rozpoczął się w styczniu 2009 r. Zasadnie więc skarżący kasacyjnie zarzuca arbitralność w zajęciu przez Sąd I instancji takiego stanowiska. Podzielić również należy zasadność zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego niewyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku z jakich przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że organy administracji nie rozważyły kwestii wydzierżawienia części kurnika przez A. C. swojemu bratu B. C., która to okoliczność mogła mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić należy, że w aktach sprawy, poza twierdzeniami A. C. dotyczącymi wydzierżawienia części kurnika, brak jest dowodów to potwierdzających. Ponadto Sąd I instancji nie wyjaśnił jakie konkretne znaczenia mogłaby mieć powyższa okoliczność dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy. Powyższe braki treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które są bezpośrednio związane z istotą sprawy, a więc uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Pamiętać bowiem należy, że treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie ewentualnej kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione ( por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., I FSK 1301/10, LEX nr 1113579). Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest natomiast pierwszy z zarzutów skargi odnoszący się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 162 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2011 r. i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza Płotów z dnia [...] stycznia 2011 r. w wyniku stwierdzenia, iż obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej został nałożony wobec A. C. na podstawie art. 56 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska z jednoczesnym przyjęciem, iż konsekwencje braku realizacji tego obowiązku wynikać mają jakoby z przepisu szczególnego, w sytuacji, gdy Prawo ochrony środowiska nie przewiduje sankcji w tej mierze, a więc nie zachodzi wyłączenie możliwość zastosowania art. 162 § 2 k.p.a. w tej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie zawarł takiej oceny. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji nie ocenił, czy obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej mieści się w dyspozycji art. 162 k.p.a. i okoliczność ta winna być przedmiotem rozważań przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając na względzie powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło