IV SAB/Wa 160/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia NSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. sp. z o. o. w K. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, 2) zasądzić od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. sp. z o. o. w K., będąc reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. o sporządzenie dwóch odpisów decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2002 r. i zaopatrzenie ich w klauzulę ostateczności oraz wniosku skarżącego z dnia 25 stycznia 2011 r. o uwierzytelnienie kopii decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2002 r. i zaopatrzenie uwierzytelnionego odpisu tej decyzji w klauzulę ostateczności umożliwiającą wpis do księgi wieczystej. W skardze zawarto wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie z wniesieniem skargi skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz uiścił opłatę skarbową w wysokości 17 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.". Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 30 maja 2011 r., a wpłynęła do organu w dniu 3 czerwca 2011 r. W dniu [...] czerwca 2011 r. organ wydał dwa postanowienia rozpatrujące odmownie wnioski skarżącego, które zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowoadministracyjne oraz zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. sp. z o. o. w K., będąc reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że w jego uzasadnieniu WSA całkowicie pominął rozważania odnoszące się do wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.". W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy strona wniosła stosowny środek zaskarżenia skutkujący wyczerpaniem postępowania administracyjnego. Ustalenie powyższego, jak również terminu, w jakim poszczególne czynności na drodze administracyjnoprawnej miały miejsce, decyduje o skutecznym wniesieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, związany na podstawie art. 190 p. p. s. a. stanowiskiem NSA, zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 p. p. s. a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Skarżący nie jest prokuratorem, Rzecznikiem Praw Obywatelskich ani Rzecznikiem Praw Dziecka, stąd przed wniesieniem skargi obowiązany jest do wyczerpania środków zaskarżenia. W myśl art. 52 § 2 p. p. s. a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest więc jedynie złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a nie odniesienie się do niego przez organ. Zawarte w art. 52 § 2 p. p. s. a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy, stąd w wypadku skargi na bezczynność ministra środkiem takim jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w art. 37 § 1 k. p. a. W aktach administracyjnych znajduje się pismo skarżącego datowane na 25 maja 2011 r., nadane w urzędzie pocztowym w dniu 26 maja 2011 r., które należy uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynność w rozpatrzeniu wniosków skarżącego z dnia 28 lipca 2010 r. i z dnia 25 stycznia 2011 r. Niesłuszne jest przy tym stanowisko organu zaprezentowane w skardze kasacyjnej, że skarga jest przedwczesna. Nadanie skargi w dniu 30 maja 2011 r., czyli cztery dni po nadaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie czyni skargi przedwczesną. Żaden przepis nie ustanawia terminu do wniesienia skargi w takiej sytuacji. Przepisem takim nie jest z pewnością art. 53 § 2 p. p. s. a., gdyż odsyła do art. 52 § 3 i 4 p. p. s. a., które nie dotyczą terminu do wniesienia skargi na bezczynność, lecz na akty. Nawet jednak gdyby uznać za zasadne stanowisko, którego Sąd nie podziela, że art. 53 § 2 p. p. s. a. określa termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, to i tak skarga byłaby wniesiona w terminie, gdyż w przypadku braku odpowiedzi organu na wezwanie - jak to jest w niniejszej sprawie - skargę można wnieść w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, tj. do dnia 25 lipca 2011 r. (poniedziałek), zaś skargę wniesiono już w dniu 30 maja 2011 r. Stanowisko takie wynika z uchwały 7 sędziów NSA z dnia z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07. Nie ma również znaczenia, że pisma zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i skargę datowane są na ten sam dzień (25 maja 2011 r.), gdyż zarówno k. p. a. (art. 57 § 5), jak i p. p. s. a. (art. 83 § 3 p. p. s. a.) dzień wniesienia pisma wiążą z datą jego nadania w urzędzie pocztowym, a nie z datą widniejącą na piśmie. Powyższe wskazuje, że skarga jest dopuszczalna i nie jest przedwczesna. Postępowanie sądowoadministracyjne podlega jednak umorzeniu. Wydanie przez organ wyżej wskazanych postanowień z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd uznał za wypełnienie dyspozycji art. 54 § 3 p. p. s. a., zgodnie z którym organ, którego bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wszczęte z dniem wniesienia skargi w dniu 30 maja 2011 r. postępowanie sądowoadministracyjne stało się więc bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie postanowień z dnia [...] czerwca 2011 r., doręczonych pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r., czyli już po wpłynięciu skargi do organu w dniu 3 czerwca 2011 r. Przedmiotem skargi mogą stać się postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. Z tej przyczyny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 i art. 161 § 2 p. p. s. a. orzeczono w pkt 1 sentencji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Zgodnie z art. 201 § 1 p. p. s. a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p. p. s. a. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji zapadło na podstawie art. 201 § 1 p. p. s. a. w zw. z art. 205 § 2 p. p. s. a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).