I OZ 279/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1747/11 o odmowie przywrócenia terminu od złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1747/11 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lutego 2012 r. odmówił W. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 23 listopada 2011 r. W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd wskazał, że strona niezasadnie usprawiedliwiała brak swojej winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wydanego w sprawie wyroku, nieznajomością prawa. Wskazana okoliczność, nie stanowi bowiem przesłanki wykluczającej istnienia winy. Sąd ponadto podkreślił, że norma zawarta w art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", nakłada na sądy administracyjne obowiązek udzielania niezbędnych wskazówek i pouczeń tym, którzy nie mogą jej uzyskać bezpośrednio od adwokata lub radcy prawego. Obowiązkiem sądu jako instytucji było zatem przygotowanie m.in. określonych wzorów druków, które wraz z innymi informacjami udzielają stronom potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych. Właśnie takim pismem było zawiadomienie skarżącego o wyznaczeniu terminu rozprawy z dnia 22 września 2011 r. gdzie w pouczeniu zawarto informację o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni, od dnia jego ogłoszenia. W związku z tym strona bezzasadnie usiłowała wywodzić, że nie dysponowała wiedzą potrzebną do terminowego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Niepoprawne przy tym sformułowanie wniosku ograniczające się do żądania doręczenia odpisu wyroku obciążało skarżącego i nie stanowiło przesłanki wyłączającej jego winę. Skarżący ponadto – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - był już stroną bardzo wielu postępowań sądowoadministracyjnych, które inicjował wnoszonymi skargami, zatem dysponował odpowiednią wiedzą w tym zakresie. Skarżący, zaskarżając powyższe postanowienia w całość i wnosząc o jego uchylenie, wywodził, że nie uzyskał wystarczającego pouczenia o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnia wyroku. W pouczeniu doręczonym mu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy nie wskazano, że we wniosku należy zgłosić żądanie sporządzenia uzasadnienia tak jak to jest wskazane w art. 141 § 2 P.p.s.a. Zwarto w nim wyłącznie sformułowanie, iż uzasadnienie jest doręczane na wniosek, nie wskazano natomiast, jak ma brzmieć jego treść. W ocenie skarżącego doręczone mu pouczenie jest niejasne. Nie wynika z niego, że złożony wniosek powinien dotyczyć sporządzenia uzasadnienia. W pouczeniu tym jednoznacznie został określony tylko termin, w jakim taki wniosek powinien zostać złożony, którego skarżący dochował. Z tego względu złożone przez niego pismo, nie zawierało takiego żądania, a jedynie wniosek o doręczenie odpisu wyroku. Strona podnosiła także, iż nie jest prawnikiem. Złożyła natomiast wniosek o "doręczenie" zgodnie z pouczeniem. Brak zatem precyzji lub też ewidentna niedokładność w pouczeniu nie mogły wywoływać dla niej niekorzystnych skutków prawnych. Skarżący wywodził również, iż okoliczność, że występuje jako w strona w wielu postępowaniach sądowoadministracyjnych nie ma w niniejszym przypadku jakiegokolwiek znaczenia. Odpowiednie pouczenie – zgodnie z art. 6 P.p.s.a. - powinno mu zostać udzielone w każdym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwane dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art.87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Przy ocenie zatem braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd Wojewódzki, oceniając wniosek W. K., miał podstawy by uznać, że nie wykazał on braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wprawdzie taką przesłankę mógł stanowić fakt niepouczenia skarżącego – zgodnie z wynikającym z art. 6 P.p.s.a. obowiązkiem – o możliwości, terminie, sposobie złożenia tego rodzaju wniosku oraz o konsekwencjach jego niezłożenia, jednak w niniejszym przypadku taka okoliczność nie zaistniała. Sąd Wojewódzki doręczył bowiem stronie pouczenie zawierające informację o sposobie otrzymania uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku, terminie złożenia takiego wniosku oraz o skutkach, jakie wiążą się z faktem niezłożenia takiego wniosku. W pkt. 3 przesłanego stronie pouczenia, sprecyzowano, że "Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku". Wprawdzie nie uściślono w nim, że strona – zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. zobligowana jest, obok żądania doręczenia uzasadnienia wyroku, wnieść również o jego sporządzenie, to jednak okoliczność ta nie miała w tym przypadku żadnego znaczenia. Określono w nim bowiem, w jaki sposób może on otrzymać odpis uzasadnienia wyroku, co miało dla niej najistotniejsze znaczenie, bowiem z samym doręczeniem uzasadnienia, a nie jego sporządzeniem, wiążą się istotne dla strony skutki procesowe. Skarżący był zatem świadomy, że chęć otrzymania uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku była ściśle związana z koniecznością złożenia wniosku w tym przedmiocie, czego nie uczynił składając wyłącznie wniosek o doręczenie odpisu tego orzeczenia. Oczywistym w tym względzie jest również, że doręczenie uzasadnienia orzeczenia, jest rzeczą wtórną względem czynności jego sporządzenia. Jeżeli w związku z tym Sąd, będąc to tego zobowiązanym – na podstawie art. 6 P.p.s.a. – pouczył skarżącego o tym, że może otrzymać uzasadnienie wyłącznie po złożeniu wniosku o jego doręczenie, a zatem bez konieczności żądania jego sporządzenia, nie mógł odmówić dokonania takiej czynności (sporządzenia uzasadnienia) na skutek złożenia wniosku zgodnego z treścią pouczenia. Nie można w związku z tym uznać, że złożenie przez skarżącego wniosku ograniczającego się do żądania doręczenia odpisu wyroku i nie zawierającego przy tym wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia – skoro zgodnie z pouczeniem nie wniósł nawet o jego doręczenie - nie było przez niego zawinione. Taka sytuacja miałby bowiem miejsce dopiero wówczas, gdyby skarżący żądał – zgodnie z pouczeniem - odpisu uzasadnienia, a wniosek jego nie zostałby uwzględniony (odmówionoby stronie doręczenia uzasadnienia, które nie zostało sporządzone) i orzeczenie w tym przedmiocie stałoby się prawomocne. Należy przy tym zgodzić się z wnoszącym zażalenie, że brak precyzji lub niedokładności w pouczeniu nie mogą wywoływać niekorzystnych dla niego skutków prawnych. W niniejszej sprawie mogło to mieć jednak miejsce wyłącznie w sytuacji, gdyby postąpił zgodnie z wadliwym pouczeniem, nie zaś w przypadku, gdy w ogóle się do niego nie zastosował. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - postanowił jak w sentencji.