I OSK 472/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 828/11 w sprawie ze skargi A. oraz B. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...], uwzględniając w całości skargę L. T. i W. B., uchylił własną decyzję z [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdzającą, że wydzielona część nieruchomości pod nazwą "D." o pow. 12,7996 ha stanowiąca obecnie część działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] położone w gminie Ożarów Mazowiecki nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, że stosownie do postanowień art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OPS 3/10, Minister uznał za zasadne uchylenie własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. i dokonanie merytorycznej oceny decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. Organ wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego, w szczególności z zebranej w sprawie dokumentacji archiwalnej, przedmiotowy majątek o powierzchni 104,3738 ha stanowił własność S. i S. M.. Po śmierci S. M., który zmarł [...] lutego 1928 r., prowadzeniem majątku zajęła się jego żona. W pierwszej połowie czerwca 1939 r. wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie orzeczony został dział nieruchomości w ten sposób, że wydzielono i przeniesiono na spadkobierców po S. M. własność poszczególnych działek o łącznej powierzchni 90,6717 ha oraz pod ulicami 13,7021 ha. W wyniku dokonanego działu E. M. stał się właścicielem gruntu oznaczonego na planie "[...]' dział [...] i [...] o pow. 5,1009 ha, dział [...] i [...] o pow. 5,4038 ha oraz dział [...] o pow. 2,2949 ha, łącznie o powierzchni 12,7996 ha. Nieruchomość jako całość o powierzchni 102 ha, stanowiąca własność S. M., została przejęta na własność Państwa na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, co potwierdzają ustalenia protokołu przejęcia sporządzonego w dniu [...] marca 1945 r. Fakt przejęcia nieruchomości na cele reformy rolnej potwierdza również dowód w postaci "Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej według stanu na dzień 3[...] grudnia 1947 r. Starostwa Powiatowego w Warszawie Referatu Rolnictwa i Reform Rolnych". Z kolejnych dokumentów, w szczególności z zaświadczenia z dnia [...] maja 1959 r. wynika, że księga hipoteczna pn. "D." nie została odnaleziona w archiwum sądu i prawdopodobnie zaginęła w czasie działań wojennych w latach 1944-1945. Mając na uwadze powyższe przepisy dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w szczególności art. 2 ust. 1 lit. e/ oraz art. 2 ust. 2 Minister stwierdził, że nieruchomość o powierzchni 12 ha 7996 m2 jako wydzielona fizycznie i prawnie przed dniem 1 września 1939 r. na własność E. M. z nieruchomości ziemskiej pn. "D." oraz jako niespełniająca norm obszarowych uzasadniających przejęcie, nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Minister zaznaczył, że legitymację stron do działania w niniejszym postępowaniu ustalono na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o stwierdzeniu nabycia spadku po E. M., o stwierdzeniu nabycia spadku po I. M. oraz ustaleń Starostwa Powiatu Warszawskiego Zachodniego na podstawie wypisów z rejestru gruntów. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów dotyczących pominięcia przez Wojewodę Mazowieckiego przy wydaniu zaskarżonej decyzji istotnych części materiału dowodowego związanego z wydaną w dniu [...] lutego 2002 r. decyzją nr [...] znak sprawy [...], jak i decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim z dnia [...] kwietnia 1988 r., Minister wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim z dnia [...] kwietnia 1988 r. oraz umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło w dniu [...] stycznia 2011 r. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim nr [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. Legalność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim z dnia [...] kwietnia 1988 r. może być oceniana wyłącznie w odpowiednim postępowaniu, w którym zapadłe rozstrzygnięcie nie będzie wpływało na wydane w niniejsze sprawie. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. w W. oraz B. z siedzibą w W. Instytut zarzucił zaskarżonej decyzji: – nieważność postępowania z mocy art. 156 § 1 k.p.a., – naruszenie przepisów postępowania, poprzez brak analizy materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi Instytut podniósł, że w tej sprawie podstawowe znaczenia ma fakt objęcia spornej nieruchomości decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w Ożarowie Mazowieckim w dniu [...] kwietnia 1988 r. w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu spraw związanych z reformą rolną. Zdaniem skarżącego, jeśli prawo własności zostało objęte dwiema decyzjami, to nie można wydawać decyzji oceniającej stan prawny nieruchomości przed tą datą, bez prawomocnego wzruszenia decyzji z dnia [...] kwietnia 1988 r. Nie czyniąc tego, z mocy art. 156 §1 pkt [...] k.p.a. organy obu instancji dopuściły się nieważności postępowania. Ponadto, w ocenie Instytutu, skoro organy stoją na stanowisku, że przejęcie majątku nastąpiło z mocy prawa, na podstawie protokołu jego przejęcia z dnia [...] marca 1945 r., a postępowanie nacjonalizacyjne mogło się toczyć w oparciu o rozporządzenie z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, to z uwagi na brak decyzji należy uznać, że Skarb Państwa nabył własność gruntu w oparciu o wskazaną decyzję z dnia [...] kwietnia 1988 r. Jeśli zaś by uznać, że protokół przejęcia był decyzją, to uzyskał walor ostateczności i mógł być wzruszony tylko w postępowaniu o wznowienie postępowania. W drugiej wniesionej skardze B. zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem artykułów 7, 77 i 15 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy, przede wszystkim brak rozpoznania sprawy przez organ II instancji. W odpowiedzi na skargi, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 828/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. w W. oraz B. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązującego prawa. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z [...] marca 2011 r. wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylająca poprzednią decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] oraz utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. stwierdzającą, że wydzielona część nieruchomości pod nazwą "D." o pow. 12,7996 ha stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz działkę ewidencyjną nr [...] położone w gminie Ożarów Mazowiecki nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Sąd wywodził, że zagadnienia związane z reformą rolną budziły liczne kontrowersje w orzecznictwie. Jednakże na skutek uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętych w tym zakresie obecnie przyjmuje się, że prawidłowe odczytanie normy prawnej zawartej w art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu powinno wskazywać, że na własność Skarbu Państwa, bez wynagrodzenia, w całości, przechodziły bezzwłocznie tylko te nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym (mogące być wykorzystane na cele wskazane w art. 1 tego dekretu część druga), które stanowiły własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich łączny obszar przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Naczelny Sąd Administracyjny w swej uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10 przeprowadził ponadto szczegółową analizę zagadnienia mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, dochodząc do wniosku, że dekret z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - jako że nigdy nie został derogowany przez prawodawcę - nie utracił mocy obowiązującej i stanowi w dalszym ciągu element prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym § 5 rozporządzenia również nie utracił mocy obowiązującej. Jak podkreślił NSA w powołanej uchwale, że analizowany przepis rozporządzenia wyrażał normy generalne i abstrakcyjne, które miały być stosowane w przyszłości, jako procedura rozstrzygania tego typu sporów. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł nadto, iż nie można przyjąć, że rozstrzyganie sporów dotyczących przeprowadzenia reformy rolnej w drodze administracyjnej zakończyła ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, nieruchomość "D." położona była na terenie województwa warszawskiego, wobec tego musiała spełniać ogólne normy obszarowe, by mogła zostać przejęta. Musiałaby więc mieć ponad 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych. Zgodnie ze wskazanym dekretem wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej. Jednocześnie art. 2 ust. 2 cyt. dekretu stanowił, że nieważne są wszystkie prawne lub fizyczne działy nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. pkt e/, dokonane po dniu 1 września 1939 r. Przejęcie nieruchomości nie wymagało wydania decyzji - nieruchomość przechodziła na własność Państwa ma mocy samego dekretu. Art. 2 dekretu stanowi, że z dniem wejścia w życie tego aktu normatywnego wszystkie nieruchomości ziemskie objęte dekretem przeszły (ex lege) bez żadnego wynagrodzenia w całości na własność Skarbu Państwa. Jego treść powodowała, że z dniem [...] września 1944 r. dekret wywołał skutki rzeczowe w postaci przejścia wymienionych w nim nieruchomości z mocy prawa na własność Państwa. Z kolei § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. stanowi podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych tej sprawy wynika, ze nieruchomość "D." została fizycznie i prawnie wydzielona przed dniem 1 września 1939 r. Wyrokiem Sądu Powiatowego w Pruszkowie z dnia [...] kwietnia 1958 r., sygn. [...] odtworzono bowiem akta byłego Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczącego podziału majątku "D.", o ogólnej powierzchni 104,3738 ha. Wyrok ten zapadł w połowie czerwca 1939 r. i w myśl jego postanowień E. M. stał się w dniu podziału nieruchomości właścicielem działek o łącznej powierzchni 12,7996 ha, z działu [...] i [...] o łącznej powierzchni 5,1009 ha i działu [...] i [...] o łącznej powierzchni 5,4038 ha oraz działu [...] o powierzchni 2,2949 ha. Skoro majątek "D." został fizycznie i prawnie wydzielony przed dniem 1 września 1939 r. i nie spełniał wskazanych kryteriów obszarowych, nie mógł zostać przejęty na cele reformy rolnej, o których mowa w dekrecie PKWN z dnia 6 września 1944 r. Tym samym rozstrzygnięcia organów są w tym zakresie prawidłowe. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez A. w W. dotyczącego nieważności postępowania z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegającego na niewzruszeniu dotychczas decyzji Naczelnika Gminy w Ożarowie z dnia [...] kwietnia 1988 r. należy uznać go za nietrafny. Powołana decyzja Naczelnika została wydana w innym stanie faktycznym i prawnym. Badanie jej legalności stanowi odrębną sprawę administracyjną. W tym też celu może być prowadzone odrębne postępowanie. Orzekała ona o przejęciu na rzecz Państwa dz. ew. nr [...] o pow. 11,71 ha oraz dz. ew. nr [...] o pow. 67,16 ha ze względu na pozostawanie tych nieruchomości w nieprzerwanym władaniu Państwa od 1945 r. Wobec tego, mimo iż decyzja z 1988 r. dotyczy tej samej nieruchomości stanowi inną sprawę administracyjną. Niemająca nadto wpływu na możliwość prowadzenia postępowania tak administracyjnego, jak i sądowego co do legalności przejęcia majątku "D." na cele reformy rolnej, a więc jego "podpadania" pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Nie zasługują również na uwagę zarzuty podnoszone przez obie strony skarżące, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, poprzez brak analizy materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zapadła w szczególnych warunkach procesowych -wydana została w trybie tzw. autokontroli, na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazany przepis stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 54 § 3 cyt. ustawy, w razie jego zaskarżenia do sądu administracyjnego, podlega ocenie pod kątem zgodności z warunkami dopuszczającymi jego wydanie oraz pod kątem merytorycznej oceny tego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra uwzględniało żądanie strony w całości, ponadto nie naruszało przepisów dotyczących procedury administracyjnej. Minister, jak też Wojewoda szczegółowo przeanalizowali materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, wyciągnęli z niego właściwe wnioski i dali temu wyraz z uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć. Wobec tego nie jest trafny zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Nie można także zarzucić, co czyni B. z siedzibą w W., naruszenia przez Ministra art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Minister Rolnictwa i Rozwoju, wbrew twierdzeniu skarżącego, rozpoznał odwołanie i rozstrzygnął sprawę czyniąc w niej własne ustalenia. W sposób prawidłowy Minister uzasadnił również własne rozstrzygnięcie, odnosząc się do zebranych dowodów oraz podnoszonych przez strony zarzutów w odwołaniu od decyzji Wojewody Mazowieckiego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. A. w W. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: – naruszenie art. 28 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie w postępowaniu koniecznego udziału Skarbu Państwa reprezentowanego przez Agencję Nieruchomościami Skarbu Państwa Oddział w Warszawie, jako właściciela spornej nieruchomości; – naruszenie art. 145 §1 pkt c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak rozważenia, że orzeczenie Sądu odtwarzające podział nieruchomości wydane w 1958 r. nie zostało przedstawione organowi administracyjnemu z wnioskiem o wznowienie postępowania nacjonalizacyjnego, a zostało ujawnione dopiero w przedmiotowym postępowaniu; – naruszenie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sytuacji gdy po nacjonalizacji z 1945 r. wydana została niewzruszona do dziś decyzja z 1988 r. o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, co powoduje, że postępowanie dotyczące wcześniejszej decyzji nacjonalizacyjnej stało się bezprzedmiotowe. Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody Mazowieckiego i umorzenie postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisach. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 28 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. W postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Udział innych podmiotów może być rozważany tylko na podstawie art. 33 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej nie postawiono zarzutu naruszenia art. 33 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut drugi został postawiony nieprawidłowo. W redakcji art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma jednostki redakcyjnej – art. 145 § 1 pkt c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postawiony zarzut w zakresie jego wyprowadzenia nie można uznać za oczywistą omyłkę. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje rodzaj zastosowania środka przez sąd administracyjny wobec zaskarżonej decyzji, wydanej w postępowaniu administracyjnym, które zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawy tej nie można odnieść do ciężkiego naruszenia prawa, którym jest zastosowanie wadliwego trybu postępowania. Nie można naruszenia przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wyprowadzić z orzeczenia Sądu Powiatowego w Pruszkowie z [...] kwietnia 1958 r. sygn. akt [...] odtwarzającego akta byłego Sądu Okręgowego w Warszawie, dotyczącego podziału majątku "D.". Uwzględnienie tego orzeczenia było podstawą do ustalenia stanu faktycznego sprawy, czy nieruchomość, której właścicielem w wyniku działu stał się E. M., podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e/ dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Jest to odrębna sprawa, która nie była przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia w formie decyzji. Nie można podzielić poglądu o podstawach do wznowienia postępowania nacjonalizacyjnego. Nacjonalizacja następowała z mocy prawa, a zatem przepisy prawa nie dawały podstaw do orzekania w formie decyzji. Wyklucza to dopuszczalność wznowienia postępowania nacjonalizacyjnego. Czynności podejmowane w związku z nacjonalizacją stanowią materiał dowodowy przy ustalaniu czy nieruchomość podpadała pod działanie dekretu. Wywody w uzasadnieniu skargi kasacyjnej co do wznowienia postępowania nie są trafne i nie mogą zostać uznane za usprawiedliwione. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sprawa podpadania nieruchomości pod przepisy powołanego dekretu nie jest bezprzedmiotowa ze względu na wydaną decyzję z 1988 r. Rozstrzygnięcie tej sprawy ma następstwa prawne dla oceny zgodności z prawem wydanej decyzji w 1988 r. dotyczącej przedmiotowej nieruchomości. Należy wskazać, że art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi reguluje umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, a nie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego. Przesłanki bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego nie wystąpiły. Zaskarżona decyzja pozostawała w obrocie prawnym, co dawało podstawy do kontroli jej zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.