VII SA/Wa 1539/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-24

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wstrzymać postępowanie egzekucyjne w przypadku, gdy podnoszone przez zobowiązanego okoliczności nie stanowią "szczególnie uzasadnionego przypadku", a jedynie potencjalną szkodę majątkową wynikającą z zapłaty grzywny?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może wstrzymać postępowanie egzekucyjne tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach, które zazwyczaj są spowodowane przyczynami niezależnymi od zobowiązanego i mają charakter losowy. Potencjalna szkoda majątkowa wynikająca z zapłaty grzywny i późniejszego ewentualnego uznania zażalenia nie stanowi takiego przypadku. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego jest formą uznania administracyjnego, a sąd nie może nakazać organowi podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści, jeśli organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko i nie przekroczył granic uznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Operatora Gazociągów Przesyłowych S.A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na poprzedniego właściciela gazociągu. Skarżący wnosił o wstrzymanie postępowania, argumentując potencjalną szkodą majątkową. Organy obu instancji odmówiły wstrzymania, uznając, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Operatora [...] S.A. Oddział w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] znak : [...] działając na podstawie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Operatora Gazociągów Przesyłowych G. Oddział w [...] o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego postanowił odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w celu wyegzekwowania od Operatora Gazociągów Przesyłowych G. Oddział w [...] obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak: [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na P. S.A. w W., obowiązek wykonania po istniejącej trasie, nowego odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia średnicy 200 mm - 4 Mpa, w rurze ochronnej średnicy 300 mm o takiej długości, aby końce rury ochronnej były wyprowadzone na odległość minimum 15 m w obydwu kierunkach od budynku mieszkalnego M. i Z. K., usytuowanego na działce nr [...] położonej w P., w terminie do dnia 31 października 2001 r. Organ wskazał, iż powyższą decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] znak: [...] a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 marca 2004r., sygn. akt SA/Rz 2195/01 oddalił skargę P. S.A. na w/w decyzję. Ze względu na niewykonanie obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przystąpił do jego wyegzekwowania od Operatora Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...], jako obecnego właściciela przedmiotowego gazociągu. W dniu 15 grudnia 2010r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy określający treść podlegającego wykonaniu obowiązku i jego podstawę prawną, wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Równocześnie postanowieniem z dnia [...] znak: [...] nałożył na Operatora Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...] grzywnę w wysokości 25.000,- zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Operator Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...] wnosząc jednocześnie o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, wskazujący na potrzebę wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wyznaczony decyzją termin wykonania obowiązku upłynął z dniem 31 października 2001 r., pomimo tego obowiązek nie został wykonany do chwili obecnej. Organ dodał, iż postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo wszczęte w stosunku do właściciela gazociągu aktualnego w dacie wszczęcia tego postępowania, tj. Operatora Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. utrzymał w mocy powyższe postanowienie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z przepisu art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że organ sprawujący nadzór nad egzekucją może wstrzymać postępowanie egzekucyjne bądź czynności egzekucyjne tylko na czas określony i tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Za " szczególnie uzasadnione przypadki" uzasadniające wstrzymanie czynności egzekucyjnych, uznać należy tylko takie sytuacje, które zostały spowodowane przyczynami niezależnymi od zobowiązanego. Organ stwierdził, że podnoszone przez skarżącego w piśmie z dnia 31.01.2011 r. okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego cyt.: "dalsze prowadzenie egzekucji mogłoby bowiem spowodować szkodę majątkową wynikającą z faktu zapłaty lub ściągnięcia grzywny i późniejszego uznania zażalenia za bezzasadne" bez wątpienia nie stanowią szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17.06.1966r. (Dz. U. z 2005r., nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) "na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone wysokości 75% lub w całości". Organ podkreślił, iż postępowanie egzekucyjne zostało wdrożone po uzyskaniu przez organ informacji o zmianie właściciela gazociągu. Przeniesienie natomiast prawa własności powoduje, że to nowy właściciel (a nie poprzedni) będzie zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku. Zobowiązany-Operator Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...] wraz z nabyciem prawa własności do gazociągu przejął wszelkie prawa i obowiązki na niej ciążące, w tym również obowiązek wykonania po istniejącej trasie, nowego odcinka gazociągu wysokiego ciśnienia, określonego w decyzji PINB w K. z dnia [...]. Skargę na powyższe postanowienie wniósł Operator Gazociągów Przesyłowych G. S.A. Oddział w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił : - naruszenie art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię tj. przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki dające podstawę do wstrzymania postępowania egzekucyjnego; - naruszenie art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że uznaniowość w administracji oznacza dowolność działania organu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli było postanowienie wydane na podstawie przepisu art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), zwanej dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną, tj. organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji, mogą w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99 z istoty tego przepisu wynika, że wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków. Uznanie administracyjne to przyznanie organom administracji możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie, rozwiązań, zgodnie z celami w ustawie określonymi. Oznacza to, że organowi nadzoru przysługuje prawo wyboru rozstrzygnięcia. Istota uznania administracyjnego wyraża się bowiem w tym, że może on, ale nie musi, wstrzymać czynności egzekucyjne nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek uzasadniających to wstrzymanie. Sąd nie jest zatem władny nakazać organowi nadzoru podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści w sytuacji kiedy ten nie przekroczył ram uznania administracyjnego, a w szczególności prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko. Wstrzymanie czynności egzekucyjnych w ramach uznania administracyjnego jest związane z pojęciem nieostrym - "szczególnie uzasadniony przypadek". Organ dysponuje więc pewnym zakresem swobody w odniesieniu zarówno do wykładni tego pojęcia, jak i oceny sytuacji faktycznej. Jeżeli stwierdzi wystąpienie przypadków mieszczących się w hipotezie normy, będzie mógł zastosować uznanie. Jeżeli jednak nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytemu pojęciu wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany. Innymi słowy, w sytuacji kiedy organ stwierdzi, że w sprawie brak "szczególnie uzasadnionego przypadku", przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero stwierdzenie przez organ zaistnienia powyższej przesłanki powoduje konieczność rozważenia, czy należy wstrzymać czynności egzekucyjne. W niniejszej sprawie, organy prawidłowo przyjęły, że wskazana przez skarżącego okoliczność nie ma charakteru "szczególnie uzasadnionego przypadku", gdyż za taki może być uznana tylko taka sytuacja, spowodowana określonymi czynnikami na których wystąpienie skarżący nie miałby wpływu, niezależnie od sposobu jego postępowania, mająca charakter losowy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2432/04). "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza bowiem "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). Słusznie zatem organ uznał, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność, że dalsze prowadzenie egzekucji mogłoby spowodować szkodę majątkową wynikającą z faktu zapłaty lub ściągnięcia grzywny i późniejszego uznania zażalenia za bezzasadne, bez wątpienia nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku uzasadniającego wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Ponadto, jak zauważył organ stosownie do treści art. art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Odnosząc się do kwestii nałożenia obowiązku na stronę skarżącą wskazać należy, iż przeniesienie prawa własności powoduje, że to nowy właściciel (a nie poprzedni) jest zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku. Z akt sprawy wynika, iż Operator Gazociągów Przesyłowych G. S.A. od dnia 2 października 2009 r. jest właścicielem gazociągu [...] przebiegającego przez działkę nr ew. [...] będącą własnością Państwa M. i Z. K. W ocenie Sądu, prawidłowo zatem organ stwierdził, że to nowy właściciel jest zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku, gdyż wraz z nabyciem prawa własności do gazociągu przejął wszelkie prawa i obowiązki ciążące na poprzednim właścicielu, w tym także obowiązek określony w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Stwierdzić zatem należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo dokonały analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, a postępowanie swoje przeprowadziły zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonym postanowieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przedstawił okoliczności faktyczne sprawy, a także wyczerpująco wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia oraz przepisy prawa stanowiące jego podstawę prawną. Odniósł się również do argumentów podnoszonych przez skarżącego w zażaleniu. Zdaniem Sądu, kontrolowane postanowienie odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego jest zgodne z prawem, a organy orzekające nie przekroczyły granic zasady swobodnego uznania. Zasadne ustalenia organów powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło