V SA/Wa 1684/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A.N. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności ONW. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z [...].03.2011 r. Przedmiotem skargi A. N. jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] czerwca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...].03.2011r., wydane z upoważnienia Prezesa ARiMR, o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności ONW, w sprawie nr [...]. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym : W dniu [...].06.2004 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynął wniosek A. N. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Składając wniosek producent rolny zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przez kres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu ONW. We wspomnianym wniosku beneficjent ubiegał się o płatność do łącznej powierzchni 5,62 (ONW – Nizinna strefa II – 2004). Płatność została przyznana na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...].12.2004 r. W latach następnych skarżący także składał wnioski o przyznanie powyższej płatności i płatności te otrzymał: w 2005 r. do pow. 6,42 ha, w 2006 r. do pow. 6,42 ha, w 2007 r. do pow. 6,16 ha i w roku 2008 do pow. 6,42 ha. W dniu [...].10.2009r. na gruntach, do których przyznawano płatność A. N., przeprowadzono kontrolę na miejscu. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na tym, iż grunty te nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r., nie były gruntami rolnymi bądź zaniechano na nich prowadzenia działalności rolniczej. Biorąc pod uwagę wyniki kontroli w dniu [...].01.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego w R. wydał decyzję Nr [...] na podstawie której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW. W dniu 19.01.2011r. A. N. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej w/w decyzją W dniu [...].04.2011 r. Dyrektor- Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa, wydał postanowienie [...], na podstawie którego zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził bowiem , że wyniki kontroli na miejscu, jako nowy materiał dowodowy, powinny stać się podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. Zdaniem organu wznowienie postępowania i ponowne rozpatrzenie sprawy pozwoli na weryfikację wyników kontroli na miejsc i zasadności przyznania skarżącemu płatności ONW na lata 2004-2008 , a także na weryfikację zasadności ustalenia nienależnie pobranej płatności. Wspomnianym na wstępie postanowieniem, wydanym na skutek rozpatrzenia zażalenia A. N. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. N. podniósł, że 28.06.2009 r. przekazał gospodarstwo rolne dzieciom z uwagi na zły stan zdrowia. O tym fakcie poinformował listownie ARiMR. Dzieci nie składały wniosku o dopłaty ani też nie wyrażały zgody na przeprowadzenie kontroli, wobec czego była ona bezprawna. Ponadto kwestionował wyniki kontroli na miejscu. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi , podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. Nr 98 poz. 634 z późn. zm. ) Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej sensu należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Nie zawsze do przyjęcia, że płatność jest nienależna potrzebne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji na podstawie której płatność została przyznana. I tak w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia pobrania nienależnych płatności ONW bez konieczności uprzedniego eliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznających płatności. Rolnik bowiem składając pierwszy wniosek podejmuje zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej w ciągu pięciu lat od daty otrzymania pierwszej płatności. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż właśnie taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Jak wynika z decyzji o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2009 w czasie kontroli ustalono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej w ciągu wspomnianych 5 lat. Ponadto w toku postępowania ustalono, że w czerwcu 2009 r. skarżący przekazał aktami darowizny gospodarstwo rolne dzieciom. Dlatego też w ocenie Sądu brak jest podstaw do zawieszania postępowania do czasu zakończenia postępowań wznowieniowych wszczętych na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ ma bowiem możliwość w oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie do samodzielnego dokonania ustaleń czy rolnik dotrzymał warunków zobowiązania , które podjął ubiegając się o przyznanie płatności ONW. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak w wyroku.