II SA/Wa 1908/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-24
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Teresa Zyglewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo zastosował fikcję doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 KPA, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Organ nieprawidłowo zastosował fikcję doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 KPA, ponieważ strona wykazała, że nie otrzymała przesyłki w terminie wskazanym przez organ. Wątpliwości dotyczące daty faktycznego odbioru korespondencji, które nie były spowodowane przez stronę, powinny być interpretowane na jej korzyść. W związku z tym postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania narusza prawo.Stan faktyczny
W. K. złożył odwołanie od rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby. Komendant Policji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając rozkaz za doręczony w trybie zastępczym na podstawie art. 44 KPA. Strona skarżąca twierdziła, że odebrała rozkaz później niż przyjął to organ, a poczta przyznała się do błędów w doręczeniu. Sąd rozpatrywał sprawę ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta Policji.Rozstrzygnięcie
Uchylono skarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla skarżone postanowienie 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant Powiatowy Policji w P., działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. zwolnił [...] W. K. z dniem [...] marca 2011 r. ze służby w Policji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. W. K. złożył odwołanie od przedmiotowego rozkazu.
Komendant [...] Policji, po rozpatrzeniu wymienionego odwołania, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ wyjaśnił, że rozkaz Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. przesłano stronie za pośrednictwem poczty, na adres [...] B. ul. [...] skrytka pocztowa [...]. W związku z niepodjęciem przedmiotowej przesyłki przez adresata w terminie została ona zwrócona do Komendy Powiatowej Policji w P. Następnie [...] kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego) wymieniony złożył odwołanie od wskazanego rozkazu za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w P. do Komendanta [...] Policji.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ. Zachowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania jest zatem warunkiem skuteczności tej czynności procesowej, a rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Komendant [...] Policji wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 44 kpa, w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, w razie niemożności doręczenia pisma procesowego adresatowi osobiście (art. 42 kpa) lub innej osobie wskazanej w ustawie (art. 43 kpa), poczta przechowuje takie pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w siedmiodniowym terminie określonym wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. W przypadku zadośćuczynienia powyższym wymogom, z mocy prawa przyjmuje się domniemanie, iż doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia ww. czternastodniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Organ II instancji wskazał, że W. K. raportem z dnia [...] września 2009 r. poinformował Komendanta Powiatowego Policji w P. o zmianie adresu zameldowania, podając nowy adres przy ul. [...] L. W aktach postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie znajduje się kopia pisma Zastępcy Dyrektora Oddziału Rejonowego W. [...] Poczty Polskiej z dnia [...] lipca 2010 r. w sprawie wyjaśnienia przyczyny zmiany adresu na przesyłce poleconej, adresowanej do W. K., kierowanej na wskazany wyżej adres zameldowania. Z pisma wynika, że adresat złożył we właściwej placówce oddawczej żądanie dosyłania przesyłek na adres [...] B. ul. [...]. Do materiałów sprawy załączono pismo strony kierowane w dniu [...] listopada 2010 r. do Komendanta Powiatowego Policji w P., gdzie jako adres korespondencyjny ww. wskazał adres: ul. [...] w B. Ponadto w materiałach sprawy znajduje się pismo Kierownika Rewiru Dzielnicowych [...] Wydziału Prewencji KMP w L. z dnia [...] marca 2011 r., z którego wynika, że W. K. od około 2 lat nie mieszka i nie przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] w L. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, przesyłając zaskarżone rozstrzygnięcie stronie w dniu [...] marca 2011 r., prawidłowo skierował przesyłkę na ostatni znany adres, który W. K. wskazał jako adres korespondencyjny za pośrednictwem poczty.
Z koperty zawierającej rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. wynika, że przesyłkę, wobec niezastania adresata, pozostawiono po raz pierwszy w placówce pocztowej w dniu [...] marca 2011 r., pozostawiając informację o tym fakcie w postaci awiza. W dniu [...] marca 2011 r. awizowanie powtórzono, a następnie przesyłkę zwrócono nadawcy, jako niepodjętą w terminie.
Zdaniem Komendanta [...] Policji, powyższe wskazuje, że wyczerpana została procedura uregulowana w przepisie art. 44 kpa, skutkiem czego zaskarżoną decyzję pozostawiono w aktach osobowych wymienionego policjanta. Tym samym, w ocenie organu II instancji, doszło do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego, stwarzającej domniemanie doręczenia. Ponadto z notatki służbowej z dnia [...] maja 2011 r. oraz [...] czerwca 2011 r., a także z pisma z dnia [...] czerwca 2011 r. wynika, że W. K. w dniu [...] marca 2011 r. przebywał w [...] i w tym czasie zgłosił się do Wydziału [...], gdzie uzyskał informację o zwolnieniu ze służby w Policji, którą niezwłocznie potwierdził w rozmowie z pracownikiem Zespołu [...] KPP w P.
Ponadto skoro złożenie pisma w placówce pocztowej nastąpiło w dniu [...] marca 2011 r., to termin czternastodniowy rozpoczął swój bieg w dniu [...] marca 2011 r., dlatego w związku z jego upływem w dniu [...] kwietnia 2011 r. przesyłkę uznać należało za doręczoną w tym dniu. Powyższe skutkuje tym, że decyzja doręczona w tym trybie stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2011 r.
Komendant [...] Policji podniósł, że z porównania dat uznania zaskarżonego rozkazu personalnego za doręczony – [...] kwietnia 2011 r., a dodatkowo uzyskania przez stronę informacji o zwolnieniu ze służby w Policji w dniu [...] marca 201 r. oraz wniesienia odwołania – [...] kwietnia 2011 r., wynika, że zostało ono wniesione po przekroczeniu czternastodniowego terminu dla dokonania tej czynności.
Pismem z dnia 18 lipca 2011 r. W. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., wnosząc o rozpatrzenie odwołania.
Skarżący wskazał, że rozkaz o zwolnieniu ze służby odebrał w urzędzie pocztowym w dniu [...] kwietnia 2011 r., a w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożył od niego odwołanie. Strona wyjaśniła, że na pozostawionym mu przez pracownika poczty awizo wskazano, że termin odbioru przesyłki zawierającej rozkaz o zwolnieniu ze służby upływa [...] kwietnia 2011 r. W związku z czym w dniu [...] kwietnia 2011 r. skarżący udał się do urzędu pocztowego w celu odbioru przesyłki. Przesyłka nie została jednak odnaleziona. Następnie w dniu [...] kwietnia 2011 r. Naczelnik UP B. zatelefonował do skarżącego z informacją, że przesyłka została odnaleziona, ustalając przy tym, że poczta prześle przesyłkę na adres skarżącego. W. K. na działania poczty złożył skargę, którą uznano za zasadną, informując go o tym pismem z dnia [...] maja 2011 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, jako wadliwe.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy po stronie organu istniało uprawnienie do zastosowania fikcji prawnej doręczenia, przewidzianej w art. 44 kpa.
W realiach przedmiotowego postępowania uznać należało, iż strona obaliła domniemanie wynikające z wyżej powołanej normy prawnej. Posługując się oświadczeniem Poczty Polskiej wykazała, że data, za którą organ uznał przesyłkę za doręczoną, tj. [...] kwietnia 2011 r. – nie mogła być datą faktycznego doręczenia. Operator publiczny zajmujący się doręczeniami przyznał bowiem, że na awizie dla skarżącego wskazano datę [...] kwietnia 2011 r., jako ostatni dzień awizacji oraz, iż strona zgłosiła się po odbiór przesyłki [...] kwietnia 2011 r., lecz nie otrzymała jej z uwagi na trudności z odnalezieniem. Przyznał też, iż sporną korespondencję odnalazł w dniu [...] kwietnia 2011 r. i przesłał ją do adresata.
Powyższe świadczy więc o tym, że termin otrzymania przesyłki przez skarżącego musiał być późniejszy, niż przyjął to organ. Co prawda wskutek nieprawidłowego działania Poczty Polskiej w chwili obecnej brak jest możliwości ustalenia daty faktycznego odbioru korespondencji przez stronę, jednakże w sytuacji, gdy nieprawidłowości z omawianym doręczeniem nie były spowodowane przez stronę, powstałe wątpliwości należało interpretować na korzyść strony.
Za okoliczność pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie uznać należało to, iż, jak twierdzi organ, strona dowiedziała się o wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w czasie rozmowy telefonicznej w dniu [...] marca 2011 r. W niniejszej sprawie nie występowały bowiem przesłanki uzasadniające dokonanie ustnego ogłoszenia spornego rozkazu. Nadto, nawet jeżeli organ twierdziłby, iż doszło do ustnego ogłoszenia rozkazu o zwolnieniu ze służby, to podkreślić należy, że w aktach administracyjnych brak jest potwierdzenia takiej czynności, zgodnego z wymogiem art. 14 ust. 2 kpa, tj. nie ma ani protokołu, ani adnotacji podpisanej przez stronę. Organ powołał się jedynie na notatkę urzędową potwierdzającą takie powiadomienie strony. Tego typu notatka nie posiada jednakże walorów umożliwiających potraktowanie jej w sposób zbieżny z wyżej wymienionymi przesłankami wskazanymi w art. 14 ust. 2 kpa. Nie może więc zostać uznana zamiennie w miejsce protokołu, czy adnotacji potwierdzonej przez stronę.
W związku z powyższym, uznając, że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło