IV SA/Po 421/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-24
Skład orzekający: Anna Jarosz, Maciej Dybowski, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do merytorycznego badania, czy dane stanowisko pracy spełnia wymogi do umieszczenia pracownika w ewidencji prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, czy też jej kompetencje ograniczają się do kontroli formalnej tej ewidencji w oparciu o wykazy prac?Ratio decidendi
Państwowa Inspekcja Pracy nie jest uprawniona do merytorycznego badania, czy dane stanowisko pracy spełnia wymogi do umieszczenia pracownika w ewidencji prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jej kompetencje ograniczają się do kontroli formalnej tej ewidencji w oparciu o wykazy prac, zgodnie z przepisami ustawy o emeryturach pomostowych i ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. W przypadku, gdy pracownik kwestionuje nieumieszczenie go w ewidencji, organ inspekcji pracy nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy praca spełnia kryteria, lecz powinien umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżąca, pielęgniarka na stacji dializ, wniosła skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy odmawiającą nakazania jej umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Organy inspekcji pracy odmówiły, uznając, że praca na stacji dializ nie jest pracą w ramach dyscyplin zabiegowych ani w warunkach ostrego dyżuru, co wynika z analizy przepisów ustawy o emeryturach pomostowych i powiązanych rozporządzeń. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, argumentując, że dializa jest zabiegiem ratującym życie i powinna być kwalifikowana jako praca o szczególnym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze I.P. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy Oddział w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
I.P. pismem z dnia 19.06.2010r. złożyła skargę dotyczącą nieumieszczenia jej stanowiska pracy na liście stanowisk prac o szczególnym charakterze. Skarżąca podniosła w niej, iż wykonuje czynności pielęgniarki na odcinku Stacji Dializ w Oddziale Chorób Nerek i Dializoterapii w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w K. i w jej ocenie praca wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, co kwalifikuje ją jako stanowisko o szczególnym charakterze.
Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] nakazał pracodawcy - Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu w K. - umieszczenie I.P. w ewidencji pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. Nr 237, poz. 1656, ze zm. – dalej uep). W wyniku odwołania pracodawcy Okręgowy Inspektor Pracy w P. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] uchylił jednak tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, iż odwołanie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na to, iż w decyzji organu I instancji nie powołano przepisów materialnoprawnych, nie zawarto szczegółowego uzasadnienia zaliczenia prac wykonywanych przez pielęgniarki odcinka stacji dializ do prac wymagających szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu publicznemu zdrowiu lub życiu innych osób zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego, a także nie dokonano wyczerpującej analizy wszystkich przesłanek wynikających z zapisów załącznika nr 2 pkt 24 uep, w szczególności dotyczących wykonywania pracy w warunkach ostrego dyżuru.
W związku z powyższym Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy (działający w ramach właściwości terytorialnej Okręgowego Inspektora Pracy w P. - Oddział w K.) po ponownym decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] na podstawie na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589, ze zm. – dalej upip) w zw. z art. 3 ust. 3, zał. nr 2 pkt. 24 uep odmówił nakazania umieszczenia I.P. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 uep. Inspektor pracy wskazał, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy ustalił, że zgodnie z treścią Załącznika 2 pkt 24 do uep, warunkiem umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest wykonywanie prac personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru. Z tak sformułowanego przez legislatora zapisu wynika, iż przy kwalifikowaniu prac uprawniających do emerytury pomostowej uwzględnić należy prace spełniające łącznie wskazane wyżej kryteria. W ocenie organu bezspornym jest, iż I.P. wykonuje czynności personelu medycznego posiadając ku temu stosowne kwalifikacje.
Dalej organ wyjaśnił, iż pozostałe sformułowania warunkujące umieszczenie pracowników w ewidencji, o której mowa wyżej, pozostają w przepisach prawa nie zdefiniowane w związku z czym zasadnym jest wykorzystanie tożsamych lub zbliżonych terminów zawartych w przepisach prawa bądź dokumentach dotyczących organizacji służby zdrowia oraz sprawowania ochrony zdrowia na obszarze Polski.
Inspektor pracy wskazał, iż zwrot "dyscypliny zabiegowe" używany był w nieobowiązującym juz Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie sytemu resortowych kodów identyfikacji dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania, określającym zasady nadawania kodów resortowych na podstawie informacji zawartych w dokumentach o dokonanie wpisu do rejestru zakładów opieki zdrowotnej. W rozporządzeniu dokonano podziału komórek organizacyjnych zakładów opieki zdrowotnej na tzw. komórki zabiegowe oraz komórki niezabiegowe. W pierwszej grupie specjalności zabiegowych, związanych m.in. z chorobami nerek umieszczono jedynie urologię oznaczoną kodem 1640, natomiast nefrologia oznaczona kodem 1130 przypisana została jako specjalistyczna dziedzina medycyny należąca do specjalizacji zachowawczych (niezabiegowych). Dalej organ wskazał, iż podobny podział nauk medycznych stosowany jest kwalifikowaniu dyscyplin naukowych na potrzeby składania wniosków do Komitetu Badań Naukowych o dofinansowanie badań z określonych dziedzin, gdzie w grupie nauk medycznych dokonuje się podziału na: nauki kliniczne niezabiegowe oraz nauki kliniczne zabiegowe. Z przywołanego podziału nauk medycznych jednoznacznie wynika, iż nefrologia uznawana jest za niezabiegową naukę kliniczną znajdującą się w grupie N402.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wyjaśnił, iż dializa kwalifikowana jest zgodnie z pkt 2.3 kontraktu zawartego między Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym a Narodowym Funduszem Zdrowia jako zakres nefrologii natomiast pod pojęciem nefrologii w literaturze tematu, rozumie się dziedzinę medycyny zajmującą się schorzeniami nerek leczonych nieinwazyjnie w odróżnieniu od urologii. Nefrologia jest traktowana jako podspecjalność interny. W ocenie Inspektora Pracy cały oddział leczenia chorób nerek i dializoterapii oraz odcinek stacji dializ traktować należy jako czynności medyczne związane z zachowawczą metodą leczenia schorzeń nerek, mieszczące się w dyscyplinie medycyny - nefrologii - będącej niezabiegową metodą leczenia chorób nerek, a tym samym pielęgniarki odcinka stacji dializ wykonujące czynności dializoterapii (hemodializy- zachowawczej metody leczenia nerek) nie pozostają w związku z dyscyplinami zabiegowymi o których mowa w zał. 2 pkt 24 uep.
Dalej organ wyjaśnił, że legalnej wykładni nie posiada również pojęcie "warunki ostrego dyżuru". W literaturze i dokumentach związanych ze świadczeniami medycznymi pojęcie to jest rozumiane jako udzielanie świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym (wynikającym ze wskazań życiowych). Dodatkowo przyjmuje się, iż funkcjonowanie w "warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność działań natychmiastowych z uwagi na zagrożenie życia pacjentów. W ocenie organu brak jest również przesłanek do kwalifikowania czynności pielęgniarek stacji dializ do mieszczących się w pojęciu "warunki ostrego dyżuru", bowiem nieuchronność wystąpienia takiego działania jest bardzo mała, a tym samym istnieje małe prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym. Do podstawowych czynności wykonywanych przez pielęgniarki odcinka stacji dializ, Oddziału Chorób Nerek i Dializoterapii, należy zachowawcze wykonywanie dializ według z góry zaplanowanego harmonogramu, realizowanych faktycznie w warunkach oddziału nefrologicznego (zachowawczego, nie zabiegowego). Dializy nagłe (ostre) wykonywane są sporadycznie i stanowią one około 2% ogólnej liczby realizowanych dializ przewlekłych.
W ocenie organu zakres obowiązków, odpowiedzialności i czynności wykonywanych faktycznie na stanowisku pielęgniarki odcinka stacji dializ Oddziału Chorób Nerek i Dializoterapii, nie spełnia wskazanych wyżej kryteriów, w tym w szczególności wynikających z Załącznika nr 2 pkt 24 uep i brak jest podstaw do nakazania umieszczenia pracownicy w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
I.P. złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż dializa jest w rzeczywistości zabiegiem i nie można zgodzić się z twierdzeniami organu, że czynności wykonywane w stacji dializ traktować należy jako czynności związane z zachowawczą metodą leczenia schorzeń nerek. Dializy, wszystkie, bez wyjątku, są zabiegami ratującymi życie, bez względu na próby ich podziału na procedurę ambulatoryjną i hemodializę nagłą. Odwołująca podniosła także, iż zgodnie z komunikatem Ministra Zdrowia w sprawie rozumienia pojęcia "w warunkach ostrego dyżuru" zawartego w pkt 24 załącznika nr 2 do uep pojęcie "w warunkach ostrego dyżuru" oznacza nieuchronność wystąpienia zdarzenia, które powoduje konieczność udzielania świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych. Nieuchronność występowania takich zdarzeń skutkuje tym, że od pracowników pracujących w tych warunkach wymagane są kryteria określone w art. 3 ust. 3 uep (szczególna odpowiedzialność oraz szczególna sprawność psychofizyczna). W tym przypadku nie ma znaczenia, czy nieuchronność wystąpienia zdarzenia występuje w stopniu mniejszym lub większym. Odwołująca się wskazała, również, iż Ministerstwo Zdrowia w swoim komunikacie stwierdził, że prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru to nie tylko prace (wykonywane w ramach obowiązków pracowniczych), polegające na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w trybie nagłym, ze wskazań życiowych, ale również inne prace tego personelu (w ramach obowiązków pracowniczych), które są wykonywane w ramach czasu pracy, kiedy istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, skutkującego koniecznością podjęcia działań w trybie nagłym.
Okręgowy Inspektor Pracy w P. decyzją z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż Inspektor Pracy słusznie powołał się na funkcjonujący w praktyce i w naukach medycznych podział na dyscypliny zabiegowe i niezabiegowe zaznaczając jednocześnie, iż nie chodzi tu o ustalenie czy wykonując pracę dokonuje się "zabiegów" ale o to że sama dyscyplina w ramach, której funkcjonuje dana jednostka szpitala nie jest dyscypliną zabiegową. Stanowisko zajmowane przez skarżącą jakoby każda praca, gdzie wykonywane są zabiegi jest wykonywana w ramach dyscyplin zabiegowych prowadziłoby do wniosku, że każda praca personelu medycznego łącząca się z wykonywaniem zabiegów (np. zwykłej iniekcji dożylnej) kwalifikować może pracownika takiej jednostki do zaliczenia jego pracy do prac wykonywanych w szczególnych warunkach bądź o szczególnym charakterze.
Okręgowy Inspektor Pracy podzielił także ustalenia organu I instancji co do braku podstaw do przyjęcia, iż pracownice Oddział Chorób Nerek i Dializoterapii swoje czynności wykonują w warunkach ostrego dyżuru. W ramach wykonywanych przez Oddział Chorób Nerek i Dializoterapii świadczeń dializy nagłe, gdzie istnieje konieczność ratowania życia pacjenta, stanowią jedynie ok. 2% ogólnej liczby realizowanych dializ przewlekłych, przy czym liczba dializ nagłych odnosi się do całego Oddziału, a nie do czynności wykonywanych przez poszczególnych pracowników personelu Oddziału. Tym samym prawdopodobieństwo wystąpienia okoliczności, w których pracownice Oddziału wykonują swoje czynności w trybie nagłym jest bardzo niewielkie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła I.P. podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do jej twierdzenia, iż wykonywanie dializ polega wyłącznie na wykonywaniu zabiegu u pacjenta, który to zabieg jest zabiegiem ratującym życie. Ponadto organ nie odniósł się do złożonej w toku postępowania odwoławczego opinii Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Nefrologii prof. dr hab. med. B.R., w której stwierdza on, że praca pielęgniarek zatrudnionych w stacji dializ spełnia wszelkie warunki niezbędne do uznania za pracę o szczególnym charakterze. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości.
Odpowiadając na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w P. w wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu pominięcia opinii Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Nefrologii prof. dr hab. med. B.R. organ wyjaśnił, że pismo to stanowi jedynie konstatację autora, że praca pielęgniarek zatrudnionych w stacji dializ spełnia wszelkie warunki niezbędne do uznania za pracę o szczególnym charakterze. Nie dotyczy ono faktów ani "zasad doświadczenia" i nie może stanowić dowodu, gdyż sądy w nim zawarte dotyczą prawa, o którym orzeka uprawniony do tego organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie była decyzja Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] grudnia 2010 r. odmawiającą nakazania umieszczenia skarżącej w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie było udzielenie odpowiedzi na pytanie jakie uprawnienia przysługują inspektorowi pracy w ramach prowadzonej kontroli na skutek skargi złożonej przez pracownika na nie umieszczenie jego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze. Zgodnie z art. 41 ust. 4 pkt 2 uep, płatnik składek jest obowiązany prowadzić m. in. ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. W przypadku nie umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy (art. 41 ust. 6 uep). Kompetencje właściwych organów Państwowej Inspekcji Pracy w razie wniesienia takiej skargi określa art. 11a i 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89/07 poz. 589 ze zm.). Według tych przepisów właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Główny Inspektor Pracy, okręgowi inspektorzy pracy i inspektorzy pracy działający w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy – art. 17 cytowanej ustawy), są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 uep, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.
O obowiązku prowadzenia przez ZUS centralnego rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego rejestru pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP (Fundusz Emerytur Pomostowych) stanowi art. 41 ust. 1 uep. Natomiast w art. 41 ust. 4 uep ustawodawca nałożył na pracodawcę obowiązek prowadzenia: 1) wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz 2) ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP. Definicja legalna pracy w szczególnych warunkach została zamieszczona przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 uep, natomiast jak należy rozumieć pracę o szczególnym charakterze ustawodawca określił w art. 3 ust. 3 uep. W art. 41 ust. 5 uep, ustawodawca nałożył na płatnika obowiązek powiadomienia pracowników o dokonaniu wpisu do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zastrzegając jednocześnie w art. 41 ust. 6 uep, że w przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.
Z powyższą regulacją prawną koresponduje art. 10 ust. 1 pkt 9a upip stanowiący, że do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 uep. Przepis ten został dodany do upip mocą art. 48 pkt. 1 uep, z dniem 1 stycznia 2010 r. (art. 57 pkt 1 uep). Z kolei zgodnie z art. 11a upip, dodanym do upip mocą art. 48 pkt 2 uep z dniem 1 stycznia 2010 r. (art. 57 pkt 1 upip), właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 uep, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Jak wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracji w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt IOSK 1969/10 (baza orzeczeń NSA) w oparciu o przywołaną regulację prawną, organy inspekcji pracy nie mają prawnych podstaw do dokonywania wiążących ustaleń czy badań w zakresie wykazywania, czy określone stanowisko pracy spełnia wymogi przewidziane przez uep by być umieszczone przez pracodawcę w rejestrze stanowisk prowadzonym w oparciu o art. 41 ust. 4 pkt 1 uep. Organy inspekcji pracy nie są upoważnione do wydawania decyzji ingerujących w treść tego rejestru. Zadaniem organów inspekcji pracy w tego rodzaju sprawach pozostaje dokonanie kontroli ewidencji pracowników prowadzonej przez płatnika składek, która sprowadza się do porównania stanu istniejącego w postaci rejestru stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze z określonego rodzaju wzorcem w postaci regulacji prawnej .
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności Sąd miał na względzie, że skarżąca wniosła skargę na decyzję o odmowie nakazania umieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach. Zwrócić należy jednak uwagę, iż jak wynika z pisma z dnia 19.06.2010r. I.P. złożyła skargę dotyczącą nieumieszczenia jej stanowiska pracy na liście stanowisk prac o szczególnym charakterze. Oznacza to, iż intencją skarżącej było wszczęcie postępowania w trybie art. 41 ust. 4 pkt 1 uep. Tym samym mając na uwadze fakt, iż w przedmiotowej sprawie organ działał na wniosek skarżącej brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 4 pkt 2 uep. Uwzględniając więc stanowisko zaprezentowane w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracji w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt IOSK 1969/10, zasadnym było umorzenie postępowania w sprawie. Organy inspekcji pracy nie miały bowiem prawnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego, czy praca świadczona przez skarżącą spełnia wymogi z art. 3 ust. 1 i 3 uep, żeby zostać umieszczona w wykazie o którym stanowi art. 41 ust. 4 pkt 1 uep. W przeciwnym razie, badając pod względem merytorycznym, czy określone stanowisko pracy spełnia w konkretnej sprawie wymogi przewidziane przez uep, powstałoby niebezpieczeństwo niezgodnej z prawem ingerencji organów inspekcji pracy w treść prowadzonego przez płatnika wykazu.
Tym niemniej stwierdzić należy, iż akceptowanym przez orzecznictwo (zob wyroki NSA z dnia 7.09.2011r. sygn. akt I OSK 422/11, z dnia 7.09.2011r. sygn. akt I OSK 438/11 i z dnia 27.09.2011r. sygn. akt I OSK 440/11 dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl), jest stanowisko zgodnie z którym właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 uep, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji, inspektorzy pracy związani są wykazami prac określającymi które z nich, pod warunkiem wykonywania ich w pełnym wymiarze czasu pracy, uznawane są za prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku gdyby w ramach ponownie prowadzonego postępowania skarżąca zmieniła zakres wniosku rzeczą organów inspekcji pracy w niniejszej sprawie będzie dokonanie kontroli stanowiska pracy zajmowanego przez skarżącą z przepisami uep oraz dwoma załącznikami do ustawy pod względem zaliczenia stanowiska, do wykazu prac w szczególnych warunkach lub wykazu prac o szczególnym charakterze.
Mając powyższe na uwadze uwzględniając fakt, iż wydane w sprawie orzeczenia naruszają przepis art. 61 kpa, Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ppsa orzekła jak w pkt 1 sentencji wyroku. O Wykonalności orzeczono na podstawie 152 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło