II OZ 138/12

Dnia 6 marca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 roku, sygn. akt VII SA/Wa 2477/11 o odmowie wstrzymania wykonania rozbiórki tymczasowej drewnianej altany działkowej wraz z przybudówką znajdującej się na działce nr ew. [...] w sprawie ze skargi L.W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania rozbiórki tymczasowej drewnianej altany działkowej wraz z przybudówką znajdującej się na działce nr [...] w sprawie ze skargi L.W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2010 r., którą nakazano skarżącej rozbiórkę opisanego wyżej obiektu. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki skarżąca wskazała, że pomimo posiadanej przez organ wiedzy o toczącym się postępowaniu administracyjnym i wniesieniu przez nią skargi, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy wydał tytuł wykonawczy nakazując rozebranie nieruchomości i wpłatę należności z tytułu upomnienia. Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania skarżąca objęła obowiązek wykonania rozbiórki wynikający z decyzji organu I instancji. Przedmiotowy wniosek nie dotyczy natomiast wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu I instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę nie mógł zostać uwzględniony, z uwagi na brak równoczesnego złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Podniosła argumenty dotyczące przedmiotowej rozbiórki oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę. Przede wszystkim należy odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. W istocie bowiem skarżąca domagała się wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji, a więc decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] czerwca 2010 r. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji, a postępowanie zakończone zostało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przede wszystkim bowiem kwestia nakazu rozbiórki oraz kwestia zachowania terminu do wniesienia odwołania, nie zachowują tożsamości w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W zaskarżonym postanowieniu organ nie odnosił się do kwestii zasadności nałożonego na skarżącą obowiązku, bowiem stwierdził, że istnieje przeszkoda (uchybienie terminu do wniesienia odwołania) do merytorycznego rozpoznania sprawy. Brak jest zatem tożsamości sprawy w jej znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Przyjęcie koncepcji dopuszczalności zbadania przez sąd administracyjny zarzutów strony skarżącej dotyczących decyzji organu I instancji, rozstrzygającej sprawę "materialną", byłoby w istocie równoznaczne z zaakceptowaniem obejścia rygorów prawnych wynikających z art. 52 p.p.s.a. statuujących konieczność wyczerpania toku instancji przed wniesieniem skargi. Błędne jest natomiast stanowisko Sądu I instancji, że o niedopuszczalności wniosku o wstrzymanie wykonania nakazu rozbiórki decyduje brak objęcia wnioskiem również zaskarżonego postanowienia. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.