IV SA/Wa 1303/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. .C, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu J. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że dniu 29 marca 2010 r. na wniosek E.C. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania J.C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. orzekł o wymeldowaniu J. C. z pobytu stałego ww. lokalu, uznając, że w sprawie została spełniona przesłanka uzasadniająca wymeldowanie wymienionego zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem opuścił on trwale i dobrowolnie przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wojewoda [...] stwierdził, iż rozpatrując sprawę na skutek wniesionego odwołania przez pełnomocnika J. C. nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ I instancji. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno być rozumiane jako trwałe zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. W związku z tym, opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. We wniosku o wymeldowanie E. C. wskazała, że jej były mąż – J. C. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały od 1995r., natomiast miejscem jego pobytu są Stany Zjednoczone Ameryki Północnej. W czasie krótkotrwałych, sporadycznych wizyt w Polsce J. C. zatrzymuje się u matki w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Z wyjaśnień wnioskodawcyzni złożonych w dniu 17 maja 2010 r. do protokołu wynika, że J. C. wyjechał do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej w 1987 roku , a w 1994 roku zawarł z nią związek małżeński, przy czym ona powróciła do Polski w 1995 roku. Natomiast J. C. pozostał w USA, gdzie mieszka do chwili obecnej i prowadzi tam działalność gospodarczą. Z dalszych wyjaśnień wnioskodawczym wynika, że jej były mąż podawał, że w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej przebywa jedynie w związku z kontraktem, na który został wysłany przez firmę T., w której był zatrudniony, tymczasem w rzeczywistości od 2003 roku posiada on własną firmę. J. C. posiada obywatelstwo amerykańskie i jego pobyt w Stanach Zjednoczonych ma charakter pobytu stałego. Do Polski przyjeżdża on sporadycznie, odwiedza wówczas lokal, w którym jest zameldowany, przy czym wizyty te są krótkotrwałe, nie nocuje w nim. W 2005 roku J. C. z pomocą ślusarza dostał się do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W 2007 roku wnioskodawczyni ponownie wymieniła zamki w drzwiach wejściowych w przedmiotowym lokalu, przekazując nowy komplet kluczy byłemu mężowi. W Polsce J. C. był obecny w grudniu 2009 roku, przy okazji tego pobytu odwiedził również miejsce gdzie jest zameldowany na pobyt stały, jednak wizyta ta była krótkotrwała. Wnioskodawczyni oświadczyła, że J. C. nie pozostawił w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. żadnych rzeczy codziennego użytku, ani żadnych innych rzeczy osobistych. Z pisemnych oświadczeń złożonych przez J. C. wynika natomiast, że nigdy nie opuścił on stale miejsca zameldowania, a wyjechał jedynie na pobyt czasowy do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej w 1993 roku na zaproszenie kuzyna. Obecnie jego pobyt w USA ma się ku końcowi. Wskazał, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zostały jego meble, dywany, pościel, przybory toaletowe, książki, żyrandol, posiada klucze do lokalu, ostatni raz był w nim w grudniu 2009 roku oraz w grudniu 2010 roku. Nie wyraził zgodny na wymeldowanie, gdyż zostałoby mu uniemożliwione wejście do przedmiotowego lokalu. J. C. wyjaśnił ponadto, że do listopada 2009 roku pracował w firmie T. na terenie Stanów Zjednoczonych. Po zawieszeniu działalności przez firmę zamierzał powrócić do Polski, ale uniemożliwiła mu to choroba. Oświadczył, że powróci do Polski po zakończeniu leczenia. Na potwierdzenie swoich oświadczeń wymieniony dołączył do akt sprawy uwierzytelnione tłumaczenie z języka angielskiego świadczące o tym, że jest pacjentem centrum medycznego City of Hope Medical Center. Diagnozy dokonano w dniu 24 lutego 2010 r. oraz zaświadczenie z dnia 3 listopada 1999 r. wystawione przez firmę T. z którego wynika, że wymieniony był jej pracownikiem i został oddelegowany do USA w celu reprezentowania firmy. Następnie w dniu 16 grudnia 2010 r. zmienił on swoje zeznania, podając, że pierwszy jego wyjazd do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej miał miejsce w 1987 roku. W1991 roku zawarł związek małżeński z obywatelką tamtego kraju. W latach 1998 - 2007 pracował na terenie Stanów Zjednoczonych dla firmy T., która około 2008 - 2009 roku zawiesiła swoją działalność. Wyjaśnił, że przez okres pobytu w Stanach Zjednoczonych, tj. od 1987 roku bywał w Polsce około 3 razy w roku i zawsze zatrzymywał się w miejscu stałego zameldowania. Wskazał, że E. C. ukrywała rzeczy pozostawione przez niego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. dlatego wartościowe przedmioty przeniósł do mieszkania należącego do matki. Wymieniony potwierdził ponadto, że w 1996 roku przyjął amerykańskie obywatelstwo. Z zeznań złożonych przez świadków – T. S. R. W. oraz H. B. wynika, że J. C. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. R. W. zeznał, że J. C. zamieszkuje stale w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, a do Polski przyjeżdża sporadycznie. Fakt nie zamieszkiwania J. C. w miejscu stałego zameldowania potwierdziły też oględziny przedmiotowego lokalu, które odbyły się w dniu 21 kwietnia 2011 r. Okoliczność tę potwierdza kopia oświadczenia E. C. złożonego w dniu 29 maja 2000 r. do Zakładu Administrowania Nieruchomościami w Dzielnicy P., w którym wskazano, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkuje 1 osoba (druga osoba jest zameldowana, ale nie zamieszkuje). Z notatki służbowej sporządzonej w dniu 11 lipca 2006 r. przez Administratora budynku – Z. J. z pisma z dnia 11 lipca 2006 r. i z pisma 17 sierpnia 2010 r. również wynika, że J. C. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. W aktach znajduje się ponadto kopia oświadczenia, potwierdzona za zgodność z oryginałem (tłumaczenie przysięgłe z języka angielskiego), złożonego przez J. C. we wrześniu 1996 roku w Departamencie Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych w Wydziale ds. Imigracji i Naturalizacji, którym podał, że mieszka w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej od 1987 roku oraz, że jest samozatrudniony w firmie sprzątającej. Wojewoda [...] stwierdził, iż zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że lokal nr [..] przy ul. [...] w W. nie jest miejscem pobytu stałego J. C.. Opuścił on bowiem przedmiotowy lokal dobrowolnie w 1987 roku i wyjechał do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i tam koncentruje się jego życie osobiste i zawodowe. Z tego względu nie można w ocenie organu uznać, że pobyt wymienionego w tym kraju ma charakter czasowy. Za przyjęciem takiego stanowisko przemawia również posiadanie przez niego obywatelstwa amerykańskiego. Organ odwoławczy wskazał, iż w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że nawet okres 10 lat pracy i zamieszkiwania poza granicami Polski jest wystarczająco długi, żeby można było zasadnie twierdzić, że strona opuściła miejsce stałego zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pomimo iż ma do niego klucze, przebywa tam czasami i ma w tym lokalu swoje rzeczy osobiste wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2005r., sygn. akt OSK1260/04). W ślad natomiast za poglądem wyrażonym w orzecznictwie o miejscu pobytu stałego można mówić jedynie wtedy, gdy w miejscu takim koncentrują się wszystkie codzienne sprawy danej osoby, gdzie dana osoba codziennie przebywa, wypoczywa, prowadzi życie rodzinne i gospodarstwo domowe. Wojewoda [...] stwierdził, iż powyższe daje podstawę do uznania, że zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, ponieważ J.C. nie mieszka lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Przedmiotowy budynek nie jest miejscem jego pobytu stałego, w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Od 1986 roku wymieniony nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu stale, nie korzysta z jego urządzeń i nie zaspokaja swoich funkcji życiowych. Wojewoda stwierdził, iż kwestie podnoszone przez J. C. dotyczące stanu jego zdrowia, choć istotne dla niego, nie mogły zostać uwzględnione. Z akt sprawy wynika, że wymieniony opuścił miejsce stałego zameldowania na wiele lat przed zachorowaniem. W niniejszej sprawie nie ma też znaczenia tocżące się przed sądem powszechnym postępowanie o wykup lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., Organ jest bowiem zobowiązany do badania czy osoba, w stosunku do której toczy się postępowanie o wymeldowanie opuściła miejsce stałego zameldowania trwale i dobrowolnie. Powyższe zostało natomiast bezspornie ustalone na podstawie zgromadzone w sprawie materiału dowodowego. Wojewoda podniósł, iż w obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny (wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 561/05). W konstatacji organ stwierdził, iż w sytuacji, gdy J. C. nie mieszka w miejscu pobytu stałego, a postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie to było dobrowolne i ma charakter trwały, decyzja orzekająca o jego wymeldowaniu jest zgodna z obowiązującymi przepisami i zasadna. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik J. C., zarzucając jej obrazę art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez bezzasadne i pochopne uznanie, z pominięciem i brakiem oceny wielu istotnych środków dowodowych ( art. 77 § 1 kpa), że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu, pomimo że przeczą temu dowody - pominięcie i nie ocenione przez organ administracyjny. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Cwyilny sygn. akt [...] na okoliczności wskazujące związek skarżącego z przedmiotowym lokalem, jak również dokumentacji lekarskiej obrazującej długotrwałą chorobę skarżącego, uniemożliwiającą częsty pobyt w Polsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzyjmując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Skarga analizowana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie dokonały wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny. Podstawę materialnoprawną decyzji o wymeldowaniu skarżącego z lokalu nr [...] przy [...] w W. stanowił art 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji). Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowania tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno- techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu od kilkunastu lat. Od 1987 roku przebywa w USA, przyjął w 1996 roku obywatelstwo amerykańskie, założył tam własną firmę, w Polsce przebywał sporadycznie, jak sam stwierdził ok. 3 razy w roku. W trakcie tych pobytów w Polsce przebywał, jak twierdził w spornym lokalu, lecz przeprowadzone w dniu 21 kwietnia 2011 r. oględziny lokalu nie ujawniły w nim jego rzeczy osobistych. Fakt nie przebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu od wielu lat potwierdzili przesłuchani na tę okoliczność świadkowie. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że organy orzekające w sprawie dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie się warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jako w konsekwencji usunięcia niezgodności rejestrowej w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym wobec nie przebywania skarżącego w miejscu, w którym był dotychczas zameldowany na pobyt stały. Utrzymywanie miejsca zameldowania skarżącego w ewidencji ludności niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu poza spornym lokalem, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym. Nie ma przy tym znaczenia dla niniejszej sprawy okoliczność długotrwałego leczenia się skarżącego, jak również nie ma znaczenia fakt, iż przed sądem powszechnym toczyło się postępowanie o przyznanie prawa najmu przedmiotowego lokalu na jego rzecz. Także oświadczenie skarżącego o woli powrotu do tego lokalu po zakończeniu leczenia nie ma znaczenia, skoro opuścił go dobrowolnie przed wielu laty, wyjeżdżając za granicę, gdzie skoncentrował swoje centrum życiowe, na co wskazuje m.in. przyjęcie obywatelstwa obcego i założenie własnej firmy sprzątającej, a nadto brak podjęcia prawnych środków w celu przywrócenia naruszonego według niego posiadania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł , jak w sentencji.